Του Ανέστη Ταρπάγκου
Η τρέχουσα συγκυρία χαρακτηρίζεται από τις άτεγκτες απαιτήσεις της τρόικας ως εκπροσώπου των διεθνών χρηματοπιστωτικών κέντρων του σύγχρονου νεοφιλελευθερισμού, για την άμεση ψήφιση και εφαρμογή νέων αντιλαϊκών μνημονιακών ρυθμίσεων που αφορούν:
α) Την πλήρη αφυδάτωση της δημοκρατικής συνδικαλιστικής νομοθεσίας (Νόμος 1264/1982), με τη σχεδόν απαγόρευση άσκησης του συνταγματικού απεργιακού δικαιώματος, τη δυνατότητα κήρυξης lock out κ.λπ.
β) Την απελευθέρωση των απολύσεων στον καπιταλιστικό τομέα της οικονομίας, στο μέτρο που οι ζημιογόνες επιχειρήσεις επιδιώκουν να απαλλαγούν μαζικά από το «πλεονάζον» εργατικό δυναμικό.
γ) Τη συνέχιση των κυμάτων απολύσεων στον δημόσιο τομέα, όπως έχει ξεκινήσει να γίνεται με τους εργαζόμενους της ΕΡΤ3, τους σχολικούς φύλακες, τους καθηγητές της τεχνικής εκπαίδευσης, τις καθαρίστριες κ.ά.
δ) Την εξομοίωση του εισαγωγικού μισθού στις δημόσιες υπηρεσίες με τον κατώτατο μισθό στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας, σε συνέχεια των σημαντικών περικοπών των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων την προηγούμενη τετραετία.
ε) Την παραπέρα αποδιάρθρωση του κοινωνικού ασφαλιστικού συστήματος με την αύξηση των προϋποθέσεων για τη χορήγηση της κατώτατης σύνταξης, εν όψει και της έναρξης εφαρμογής του Νόμου 3863/2010 για την καταβαράθρωση των συντάξεων στα 360 ευρώ.
Μπροστά σ' αυτές τις απαιτήσεις, η μνημονιακή συγκυβέρνηση βρίσκεται εξαιρετικά πιεσμένη, τη στιγμή που καταφανώς πνέει τα λοίσθια και στερείται παντελώς κάθε λαϊκής νομιμοποίησης. Εάν επιχειρήσει να προχωρήσει στην ψήφιση αυτών των επώδυνων μέτρων, είναι ζήτημα αν θα συγκεντρώσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Αλλά κι αν ακόμη το επιτύχει, ουσιαστικά «καίει» κυριολεκτικά τον εαυτό της, στον βαθμό που αυτά τα μέτρα θα οδηγήσουν στην παραπέρα αποψίλωση της εκλογικής επιρροής της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ. Εάν προβάλλει «αντιστάσεις» σ' αυτές τις απαιτήσεις και επιχειρήσει μια «ηρωική» έξοδο από την πολιτική διαχείριση της χώρας, συντομεύει ακόμη περισσότερο τον βίο της, εφόσον η εκλογική πρωτοκαθεδρία του ΣΥΡΙΖΑ, και ενδεχομένως η κοινοβουλευτική του αυτοδυναμία, είναι περισσότερο από βέβαιες. Έτσι, επειδή βρίσκεται στην «κόψη του ξυραφιού» η παλλαϊκή απεργιακή κινητοποίηση αντιπροσωπεύει ένα σοβαρό ενδεχόμενο βήμα για τον οριστικό της κλονισμό και την απομάκρυνσή της.
Η πανεργατική απεργιακή κινητοποίηση της Πέμπτης 27 Νοεμβρίου που προκηρύχθηκε από τις τριτοβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις, κάτω αποκλειστικά από την πίεση του αγωνιστικού εργατικού κινήματος, αποτελεί μια κρίσιμη στιγμή της σημερινής ταξικής διαπάλης, που μπορεί, εφόσον επιτύχει μια επαρκή εργατική και λαϊκή συμμετοχή, να συμβάλει καθοριστικά τόσο στην αποτροπή εφαρμογής αυτών των μέτρων, όσο και στην επιτάχυνση των διαδικασιών για την έκφραση της λαϊκής ετυμηγορίας και το άνοιγμα του δρόμου για την ανάδειξη της κυβέρνησης της Αριστεράς. Είναι προφανώς γνωστή και δεδομένη η πλήρης απροθυμία των δυνάμεων του εργοδοτικού και κυβερνητικού συνδικαλισμού να «σηκώσουν» αυτή την πανελλαδική απεργιακή κινητοποίηση και γι' αυτό το βάρος μιας αποτελεσματικής προετοιμασίας της πέφτει στους ώμους των αριστερών ριζοσπαστικών δυνάμεων και των όποιων άλλων ταξικών εργατικών σχηματισμών.
Μια τέτοια επιδιωκόμενη κινητοποίηση δεν θα έχει αποτελεσματικότητα και ευρεία συμμετοχή εφόσον παραμείνει στο πεδίο της καθεαυτής «απεργιακής» παρέμβασης, γι' αυτό και χρειάζεται να προσλάβει τα χαρακτηριστικά παλλαϊκής κινητοποίησης και ξεσηκωμού. Ο εργαζόμενος κόσμος στον ιδιωτικό τομέα βρίσκεται κάτω από την παραλυτική επίδραση της υπερμεγέθους ανεργίας, του εφεδρικού στρατού των ανέργων, ενώ ο δημοσιοϋπαλληλικός κόσμος διανύει μια περίοδο «μουδιάσματος». Άλλωστε, στην περίοδο που διανύουμε, το μη-ενεργό τμήμα του συνολικού εργατικού δυναμικού (άνεργοι, συνταξιούχοι, νεολαία χωρίς επαγγελματικές διεξόδους) είναι μεγαλύτερο από το ενεργό εργατικό δυναμικό. Κατά συνέπεια, απαιτείται η καθοριστική συμβολή στην ενεργοποίηση τμημάτων των ανέργων, που μάλιστα στη μεγάλη τους πλειονότητα είναι μακροχρόνια άνεργοι, του δυναμικού της νεολαίας που αναπαράγεται στο τέλμα της απουσίας διεξόδων απασχόλησης, του κόσμου των συνταξιούχων που πλήττονται ατελεύτητα από τη συνεχή κατακρεούργηση των συντάξεών τους.
Προφανώς, ακόμη και στη σημερινή κατάσταση των δυσμενών ταξικών συσχετισμών προς όφελος του κεφαλαίου και σε βάρος της εργατικής τάξης διεξάγονται με τη μία ή την άλλη μορφή κοινωνικοί αγώνες για την αποτροπή της οικολογικής καταστροφής, για την αντιμετώπιση των φαινομένων εργασιακής εξαθλίωσης, για την ματαίωση των ιδιωτικοποιήσεων παραγωγικών μονάδων και της δημόσιας περιουσίας. Το ζήτημα είναι ωστόσο ότι οι μερικές κινητοποιήσεις αδυνατούν από μόνες τους να επιφέρουν την επιδιωκόμενη ανατροπή: Γι' αυτό και είναι μείζονος σημασίας η αναγκαιότητα της γενικευμένης, συντονισμένης καθολικής λαϊκής κινητοποίησης με αφορμή την πανεργατική απεργία της Πέμπτης 27 Νοεμβρίου2014.
Μια τέτοια παλλαϊκού χαρακτήρα δράση χρειάζεται να συνενώσει πολύμορφες κοινωνικές υποκειμενικότητες: Πρωτοβάθμια εργατικά σωματεία που έχουν αγωνιστικά χαρακτηριστικά, δημοτικές κινήσεις και περιβαλλοντικές παρεμβάσεις, πρωτοβουλίες και συνδικάτα συνταξιούχων, κινήσεις απολυμένων από τον δημόσιο τομέα, συλλογικότητες ανέργων κ.λπ. Προφανώς, για να επιτευχθεί αυτή η κοινωνική ευρύτητα της κινηματικής δυναμικής απαιτείται η παρέμβαση του υποκειμενικού παράγοντα, των ριζοσπαστικών πολιτικών και συνδικαλιστικών δυνάμεων που μπορούν και πρέπει να λειτουργήσουν ως τροφοδότης μιας τέτοιας συντονισμένης κοινωνικής παρέμβασης, που να καταλήγει να φέρνει τον λαϊκό παράγοντα στο πολιτικό προσκήνιο με ανατρεπτικούς όρους. Το «κόκκινο νήμα» που διαπερνά όλο αυτό τον αγωνιστικό κοινωνικό ιστό δεν είναι άλλο παρά η επιδίωξη απόκρουσης των νέων μνημονιακών μέτρων και παράλληλα η εκδίωξη της συγκυβέρνησης του ολέθρου, η έκφραση της λαϊκής ετυμηγορίας και το άνοιγμα του δρόμου για τη ριζοσπαστική αριστερή διακυβέρνηση.
Σε κάθε περίπτωση, μια τέτοιου τύπου λαϊκή κινητοποίηση, πολύ περισσότερο αν έχει σχετική διάρκεια, είναι σε θέση να συμβάλει σε μια ορισμένη ανάταξη του εργατικού συνδικαλιστικού και ευρύτερου κοινωνικού κινήματος και να εξασφαλίσει την αναγκαία κοινωνική υπόβαση μιας κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Γιατί διαφορετικά, όταν απουσιάζει ο ένας από τους δύο πυλώνες μιας ριζοσπαστικής κυβερνητικής αλλαγής (κοινοβουλευτική δύναμη και συνδικαλιστική ισχύς), μια αριστερή κυβέρνηση θα βρίσκεται κάτω από τη συντονισμένη πίεση και τους εκβιασμούς των τηλεοπτικών ΜΜΕ, των ελληνικών οικονομικών αστικών κέντρων, των ευρωπαϊκών και διεθνών οργάνων του ακραίου νεοφιλελευθερισμού.
Βέβαια, αντιτείνεται το επιχείρημα και η διαπίστωση ότι το λαϊκό εργατικό κίνημα, μετά τη μεγάλη απεργιακή δράση στην πρώτη μνημονιακή περίοδο (2010-12) έχει περιέλθει σε μια γενικότερη καθίζηση στην επόμενη διετία (2012-14) και ως εκ τούτου είναι εξαιρετικά δυσχερής η εκ νέου ενεργοποίησή του. Εντούτοις, ήταν αυτό το απεργιακό κίνημα, όπως και το αντίστοιχο στις πλατείες, που τροφοδότησε στις εκλογές του Ιουνίου 2012 την εκτίναξη του ΣΥΡΙΖΑ στο 27%, που έκτοτε αποτέλεσε το ασφαλές εφαλτήριο για την προσδοκώμενη σήμερα κατάκτηση της κοινοβουλευτικής αυτοδυναμίας. Άλλωστε, πέραν αυτού, η εν τω μεταξύ απογείωση της ανεργίας από το 8% στο 27%, τα αλλεπάλληλα πλήγματα στους μισθούς και στις συντάξεις καθώς και η φορολογική επιβάρυνση των λαϊκών στρωμάτων, η λειτουργία των κατασταλτικών μηχανισμών, η παραλυτική παρέμβαση των δυνάμεων του εργοδοτικού συνδικαλισμού των ΠΑΣΚΕ και ΔΑΚΕ κ.λπ. συνήργησαν στη σημερινή καθήλωση των εργατικών και ευρύτερων κοινωνικών κινητοποιήσεων. Ωστόσο, η προσδοκία για την ανάδειξη μιας κυβέρνησης της Αριστεράς ως ορατής και συγκεκριμένης προοπτικής στο διάστημα των επομένων λίγων μηνών μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης δράσης των εργαζομένων, των ανέργων, των συνταξιούχων, της νεολαίας, των κατώτερων στρωμάτων των μικροαστικών τάξεων.
