ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
Πυκνές εξελίξεις στα εθνικά θέματα είχε το προηγούμενο τριήμερο, καθώς, εκτός από την υπογραφή της διακήρυξης του Καΐρου και τη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΣΕΠ), ενημερωθήκαμε πως μπορεί και οι δύο πλευρές Αθήνα και Άγκυρα να είναι μεν σε ετοιμότητα και να εφαρμόζουν "κανόνες εμπλοκής", αλλά πρόκειται να συναντηθούν στην Αθήνα στις 5 και 6 Δεκεμβρίου στο πλαίσιο του συμβουλίου κυβερνητικής συνεργασίας των δύο χωρών.
Συγκεκριμένα ο Αντώνης Σαμαράς θα συναντηθεί με τον Τούρκο ομόλογό του Αχμέτ Νταβούτογλου επιχειρώντας να κατεβάσουν τους τόνους μετά τις δηλώσεις του αρχηγού του τουρκικού ναυτικού επιτελείου ναύαρχου Μπουλέντ Μποστάνογλου, τις οποίες ακολούθησαν και δηλώσεις ανώτατης στρατιωτικής πηγής από την Αθήνα στο "Βήμα". Σήμερα πραγματοποιείται η συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας στη Βουλή.
Η διακήρυξη του Καΐρου
Μια νέα περίοδος συνεργασίας μεταξύ Αθήνας, Λευκωσίας και Καΐρου επισημοποιήθηκε το περασμένο Σάββατο στην αιγυπτιακή πρωτεύουσα με μια διακήρυξη, τη λεγόμενη και "Διακήρυξη του Καΐρου". Στη διακήρυξη, την οποία υπέγραψαν οι Αντώνης Σαμαράς, Νίκος Αναστασιάδης και Αμντέλ Φατάχ Αλ Σίσι, αρχηγοί των κυβερνήσεων των τριών και επίσημα πλέον συμμαχικών χωρών, στέλνεται σαφές μήνυμα στην Τουρκία να σταματήσει τις προκλήσεις εντός της κυπριακής ΑΟΖ, εκφράζεται η επιθυμία για επίλυση του Κυπριακού και του Μεσανατολικού, ενώ εξαγγέλλεται και η πρόθεση να οριοθετηθούν θαλάσσιες ζώνες στην περιοχή ακόμη και χωρίς τη συμμετοχή της Τουρκίας.
"Αποφασίζουμε να προχωρήσουμε ταχύτατα με τις διαπραγματεύσεις μας για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών μας, όπου αυτό δεν έχει γίνει ακόμη" αναφέρεται στο κείμενο της διακήρυξης. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η επιλογή του όρου "θαλάσσια ζώνη" και όχι ΑΟΖ. Η επιλογή του ασαφους όρου προφανώς έγινε ηθελημένα, καθώς θαλάσσια ζώνη είναι και η ΑΟΖ και η αιγιαλίτιδα και η υφαλοκρηπίδα. Η αναφορά λοιπόν είναι για τις θαλάσσιες ζώνες κι όχι για την ΑΟΖ, καθώς, αν γινόταν αναφορά σε ΑΟΖ, θα έπρεπε να είχε προηγηθεί δήλωση θέσπισης.
Η επιλογή του όρου "θαλάσσια ζώνη" παραπέμπει σε ζώνη πολλαπλών χρήσεων. Το μεγάλο θέμα παραμένει το Καστελόριζο και το κατά πόσο οι όποιες διαπραγματεύσεις θα προχωρήσουν χρησιμοποιώντας το ως σημείο της οριοθέτησης.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι πως στη διακήρυξη μεταφέρεται και ένα από τα πολύ σημαντικά σημεία του κοινού ανακοινωθέντος, η βεβαίωση πως η τριμερής αυτή συμμαχία "δεν στρέφεται εναντίον καμίας χώρας". Πάντως, ο τουρκικός Τύπος έδωσε έκταση με πρωτοσέλιδα που χαρακτηρίζουν τη διακήρυξη ως "συμμαχία κατά της Τουρκίας".
Στις κοινές δηλώσεις που ακολούθησαν Ελλάδα και Κύπρος ακολούθησαν κοινή γραμμή με ρητή αναφορά στην προκλητικότητα της Τουρκίας. Χαμηλότερους τόνους κράτησε ο πρόεδρος Αλ Σίσι, που απέφυγε να κάνει αναφορά στην Τουρκία, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες ήταν ιδιαίτερα διστακτικός στην αναφορά για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών.
Η τριμερής Σύνοδος Κορυφής φαίνεται πως ανοίγει μια γέφυρα με τον αραβικό κόσμο, ωστόσο η στάση του Ισραήλ είναι εκείνη που θα παίξει καθοριστικό ρόλο στο κατά πόσον θα διευρυνθεί αυτή η συμμαχία.
Άλλο ένα Συμβούλιο κατόπιν εορτής... αλλά άκρως ενημερωτικό
Κατόπιν εορτής -δηλαδή μετά την υπογραφή της διακήρυξης- συγκλήθηκε χθες το μεσημέρι το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής στο υπουργείο Εξωτερικών και η ατζέντα περιλάμβανε τα πάντα: από το Κυπριακό, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την κατάσταση στην ανατολική Μεσόγειο μέχρι την κατάσταση στη Μ. Ανατολή, τη Β. Αφρική και τα Δυτικά Βαλκάνια. Στο Συμβούλιο συμμετείχαν ο υπουργός Εξωτερικών, ο Κωνσταντίνος Τσιάρας, πρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, ο Αναστάσιος Μητσιάλης, γ.γ. του ΥΠΕΞ, και οι εκπρόσωποι των κομμάτων. Τον ΣΥΡΙΖΑ εκπροσώπησαν η επικεφαλής ΕΕΚΕ Εξωτερικών Νάντια Βαλαβάνη και ο Πάνος Τριγάζης.
Ο ΥΠΕΞ Ευ. Βενιζέλος έκανε λόγο για "σοβαρό και συναινετικό κλίμα" και έριξε περισσότερο βάρος στην τουρκική προκλητικότητα και στις αντιδράσεις Ελλάδας και Κύπρου, όπως είναι η υπογραφή της συμφωνίας έρευνας και διάσωσης και η τριμερής με την Αίγυπτο και αυτή με το Ισραήλ που ενδέχεται να ακολουθήσει.
Ο ίδιος υπενθύμισε πως, όπως ήταν προγραμματισμένο, θα βρεθεί στις 29 του μήνα στην Άγκυρα, προγραμματισμός που δεν άλλαξε, καθώς "μετά και από διάλογο που είχαμε με τα κυπριακά πολιτικά κόμματα, αποφασίσαμε με τον πρωθυπουργό πως δεν πρέπει να διαταράξουμε το χρονοδιάγραμμα των προγραμματισμένων επαφών Ελλάδος - Τουρκίας".
Ο Γ. Κουμουτσάκος, εκπρόσωπος της Ν.Δ. στο Συμβούλιο, αφού μίλησε για την "επίμονη παραβατική συμπεριφορά της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο, που παράγει ένταση και αστάθεια", είπε πως "η πολιτική σταθερότητα πρέπει να διαφυλαχθεί".
Ο Τ. Κουίκ, που εκπροσωπούσε τους ΑΝ.ΕΛΛ., σχολίασε πως "κάποια ζητήματα καλό θα είναι να συζητούνται σε επίπεδο αρχηγών κομμάτων" επισημαίνοντας πως την εν λόγω πρόταση έχει απορρίψει ο πρωθυπουργός και ζήτησε "να ανασυρθεί από το συρτάρι το ομόφωνο διακομματικό πόρισμα του 1992 για τη Θράκη".
Νωρίτερα ο ΥΠΕΞ ενημέρωνε για τις τελευταίες εξελίξεις σε διπλωματικό επίπεδο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια.
Ν. Βαλαβάνη: "Στηρίζουμε την Κυπριακή Δημοκρατία"
Τονίζοντας πως "στηρίζουμε την Κυπριακή Δημοκρατία απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα" η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ επεσήμανε τη σημασία που έχει "να υποστηριχθεί η άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου στην περιοχή και να μην παρεμποδιστεί, ώστε να αποτελέσει τελικά το αντικείμενο διαπραγμάτευσης για την επιστροφή στις συνομιλίες".
Σύμφωνα με πληροφορίες η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ κάλεσε να μην καταλήξει η κατάσταση στη γραμμή του ειδικού συμβούλου του γ.γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό Εσπέν Μπαρθ Άιντα, που θέλει την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων να μπει στην ατζέντα της διαπραγμάτευσης για το Κυπριακό. Γι' αυτούς τους λόγους ο ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται πως βλέπει θετικά την αναζήτηση διεθνών στηριγμάτων και κατά συνέπεια και την τριμερή διακήρυξη υπό την προϋπόθεση ότι κινούνται στην κατεύθυνση της αποκλιμάκωσης.
Όσο για τη σύγκληση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας - Τουρκίας, η αξιωματική αντιπολίτευση φέρεται να εκτιμά πως καλό θα ήταν να μην γίνει τώρα λόγω της κακής ατμόσφαιρας, επισημαίνοντας ωστόσο πως οι δίαυλοι επικοινωνίας Άγκυρας - Αθήνας πρέπει να μείνουν ανοιχτοί.
Τέλος, η Ν. Βαλαβάνη φέρεται να αναφέρθηκε και στον ISIS και τους πρόσφυγες από τη Συρία επισημαίνοντας πως είναι αναγκαία η αποφασιστική βοήθεια και η κινητοποίηση της διεθνούς κοινότητας. Υπενθυμίζεται πως η Ν. Βαλαβάνη συμμετείχε στην αντιπροσωπεία του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς που επισκέφθηκε το Κομπάνι τον περασμένο μήνα.
