ΤΟΥ ΖΑΧΑΡΙΑ ΤΡΙΓΑΖΗ*
Μια φοιτητική κινητοποίηση των Φοιτητικών Συλλόγων Νομικής και Φιλοσοφικής για τα θέματα σίτισης, στέγασης και διαγραφών φοιτητών ήταν ο λόγος για να κλείσει το ιστορικό κτήριο του ΕΚΠΑ με απόφαση της νέας πρυτανικής αρχής τη Δευτέρα 13.10.2014, να παραμείνει κλειστό όλη την εβδομάδα και ο περιβάλλων χώρος να τεθεί υπό την εποπτεία της αστυνομίας και των ΜΑΤ.
Οι εργαζόμενοι που στελεχώνουν τις υπηρεσίες που στεγάζονται στο κεντρικό κτήριο παρέμεναν κλειδωμένοι από την ώρα που προσέρχονταν στην υπηρεσία έως την αποχώρησή τους.
Στην ανακοίνωση της νέας πρυτανικής αρχής στις 14.10.2014 αναφέρεται ότι ο τρόπος αυτός «...συνιστά χρήσιμο πρότυπο για τη συνέχεια».
Τι υποδηλώνει η αναφορά αυτή στην ανακοίνωση της πρυτανείας; Ότι στο εξής, όταν υπάρχουν κινητοποιήσεις φοιτητών, εργαζομένων και του συνόλου της πανεπιστημιακής κοινότητας, θα κλείνει το ΕΚΠΑ και θα διακόπτεται η λειτουργία του, τα δε πανεπιστημιακά κτήρια θα τίθενται υπό την εποπτεία των δυνάμεων καταστολής.
Η νέα πρυτανική αρχή του πρύτανη καθηγητή κ. Θ. Φορτσάκη δεν ξεκίνησε καλά τη θητεία της. Αμέσως έδειξε το αυταρχικό της πρόσωπο και ξεκίνησε πρακτικές ολισθηρές και αδιέξοδες.
Η καθημερινότητα των ανθρώπων που σπουδάζουν, εργάζονται και διδάσκουν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών είναι πολύ σκληρή και τα προβλήματα εκρηκτικά. Δεν φτάσαμε σε αυτή την κατάσταση και στην έκρηξη των προβλημάτων επειδή οι φοιτητές κινητοποιήθηκαν και οι εργαζόμενοι απήργησαν.
Ένα πλέγμα νομοθετημάτων και εφαρμοζόμενων πολιτικών νεοφιλελεύθερης έμπνευσης, ιδιαίτερα τα τελευταία 4,5 μνημονιακά χρόνια, οδηγούν το Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνολικότερα τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε πολύ μεγάλες δυσκολίες στη λειτουργία τους, στα πρόθυρα της κατάρρευσης.
Η κρατική χρηματοδότηση, της οποίας οι περικοπές έφθασαν στο 60%, δεν επαρκεί να καλύψει τις στοιχειώδεις λειτουργικές ανάγκες.
Το ανθρώπινο δυναμικό, ιδιαίτερα το υπαλληλικό -εργατοτεχνικό που υποστηρίζει την εκπαιδευτική διαδικασία, μειώθηκε δραματικά. Ολόκληρες υπηρεσίες καταργήθηκαν και η μείωση σε προσωπικό με τις διαθεσιμότητες και τις αποχωρήσεις λόγω συνταξιοδότησης φτάνει, αν δεν υπερβαίνει, το 50%.
Η σίτιση, η στέγαση και οι παροχές για την υποστήριξη της εκπαίδευσης των φοιτητών συρρικνώνονται διαρκώς.
Οι θεσμοί συμμετοχικής αυτοδιοίκησης και δημοκρατικής λειτουργίας ακυρώνονται και καταργούνται.
Τα παραπάνω χρησιμοποιούνται ως εργαλεία των κυβερνήσεων για να υλοποιήσουν το νεοφιλελεύθερο υπόδειγμα αποδόμησης του δημόσιου πανεπιστημίου και παράδοσης του αγαθού της ανώτατης μόρφωσης στις ορέξεις της ιδιωτικής κερδοσκοπίας.
Απέναντι σε αυτές τις πολιτικές, το δημόσιο πανεπιστήμιο και η κοινότητα ανθρώπων που το συγκροτεί, φοιτητές, εργαζόμενοι, διδάσκοντες:
* Αντιστέκονται, διεκδικούν και υπερασπίζουν τα εργασιακά, κοινωνικά και δημοκρατικά δικαιώματά τους.
* Υπερασπίζονται το δημόσιο πανεπιστήμιο της γνώσης, της δημοκρατίας, της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών, της καλλιέργειας της κριτικής σκέψης, της αναζήτησης του καινούργιου και της αμφισβήτησης του παλιού, του φθαρμένου, του αναχρονιστικού.
* Διεκδικούν το δικαίωμα της πρόσβασης, χωρίς φραγμούς, της νεολαίας στην ανώτατη μόρφωση.
Τα διλήμματα που τίθενται μπροστά σε όλους και στην πρυτανική αρχή του Πανεπιστημίου Αθηνών είναι:
* Με την κυβερνητική πολιτική που υπονομεύει το δημόσιο πανεπιστήμιο ή με την υπεράσπιση του δημόσιου δωρεάν, δημοκρατικού και ακαδημαϊκού χαρακτήρα του πανεπιστημίου;
* Με τους εργαζόμενους που αγωνίζονται να ξανακερδίσουν τις δουλειές τους ή με την κυβερνητική πολιτική της διαθεσιμότητας και των απολύσεων;
* Με τις φοιτήτριες και τους φοιτητές, με τις αγωνίες για το μέλλον τους, ή με την κυβερνητική πολιτική που πλήττει βάναυσα τα δικαιώματα της νέας γενιάς και πρώτα και κύρια το δικαίωμα στη μόρφωση;
Η ανοχή, η κατανόηση, ο διάλογος και η ελεύθερη διακίνηση των πιο διαφορετικών ιδεών και αντιλήψεων, ο δημοκρατικός διάλογος είναι συστατικά στοιχεία ενός ακαδημαϊκού ιδρύματος και της πανεπιστημιακής ζωής.
Τα γεγονότα που ξεκίνησαν στις 13/10 στο ΕΚΠΑ και οι εξελίξεις δείχνουν ότι η νέα πρυτανική αρχή έχει εγκαταλείψει τις παραπάνω αρχές και αξίες και επιδιώκει να εισαγάγει νέα ήθη. Ακολουθεί πρακτικές αναντίστοιχες με την πραγματική κατάσταση στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Το δημόσιο πανεπιστήμιο δεν είναι τραπεζικό κατάστημα ή επιχείρηση που έχει πελάτες. Συγκροτείται από μία κοινότητα ανθρώπων που το μεγαλύτερο τμήμα της είναι από τα πιο ευαίσθητα κομμάτια της κοινωνίας, τη νεολαία. Με αυτή την κοινότητα απέναντι δεν μπορεί να διοικηθεί το πανεπιστήμιο.
Η νέα πρυτανική αρχή του ΕΚΠΑ, σχεδόν αμέσως με την ανάληψη των καθηκόντων της, έβαλε την ακαδημαϊκή κοινότητα και ιδιαίτερα το μεγάλο τμήμα της, τους φοιτητές, απέναντι. Είναι μια αδιέξοδη τακτική και είναι καταδικασμένη να αποτύχει.
Όταν η νέα πρυτανική αρχή μεταφέρει και θέτει ένα θέμα του πανεπιστημίου στην κεντρική πολιτική σκηνή, για να υπηρετήσει τη στρατηγική της έντασης που προωθεί το κυβερνητικό μπλοκ, προσφέρει τις χειρότερες υπηρεσίες στην υπόθεση του δημόσιου πανεπιστημίου.
Τα αδιέξοδα και οι εντάσεις είναι αποτέλεσμα των αποφάσεων της πρυτανικής αρχής και των ακραίων αυταρχικών πρακτικών που ακολούθησαν.
Η νέα πρυτανική αρχή ας βγάλει τα αναγκαία συμπεράσματα από αυτή την αρνητική εξέλιξη, ας δει τα πράγματα με μια άλλη ματιά και σε διάλογο και συνεργασία με την πανεπιστημιακή κοινότητα και τους φορείς της να δει πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν τα εκρηκτικά προβλήματα του πανεπιστημίου για να αποτραπεί η κατάρρευσή του. Αν συνεχίσει να σπέρνει ανέμους αυταρχισμού και ετσιθελισμού, σύντομα θα θερίσει θύελλες.
* Ο Ζαχαρίας Τριγάζης είναι πρόεδρος του Δ.Σ. του Συλλόγου Διοικητικού Προσωπικού του ΕΚΠΑ, μέλος του Κ.Σ. της Ομοσπονδίας Διοικητικού Προσωπικού Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΟΔΠΤΕ)
