ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΕΛΙΓΓΩΝΗΣ
Ο στρατηγικός σχεδιασμός του Μεγάρου Μαξίμου ενόψει της προεδρικής εκλογής συμπεριελάμβανε δύο προϋποθέσεις: ότι ο Αντ. Σαμαράς θα απέφευγε ώς τον Φεβρουάριο τη λήψη δυσάρεστων μέτρων και ότι θα είχε στα χέρια του μια συμφωνία που θα μπορούσε να επικαλεστεί ως "επίτευγμα" για να βρει τους 180 βουλευτές. Τελικώς, έπειτα από μια έντονη εβδομάδα με κραχ στο Χρηματιστήριο και έκρηξη των επιτοκίων των ελληνικών ομολόγων, ο Αντ. Σαμαράς κατάφερε το... ανάποδο: να πρέπει να πάρει σκληρά μέτρα "εδώ και τώρα" και να είναι απολύτως αβέβαιο το αν οι δανειστές θα δώσουν κάτι στη συγκυβέρνηση ως τον Φεβρουάριο.
Στο Μέγαρο Μαξίμου ζυγίζουν πλέον τα νέα πολιτικά δεδομένα, αφού την εβδομάδα που πέρασε ανατράπηκε το σύνολο του στρατηγικού σχεδιασμού της κυβέρνησης. Αντ. Σαμαράς και Ευ. Βενιζέλος αναγνωρίζουν, πλέον, εκ των υστέρων, πως "βιάστηκαν" να μιλήσουν για έξοδο από το Μνημόνιο. Και, μπορεί επισήμως η κυβέρνηση να προσπαθεί να ρίξει τον λίθο του αναθέματος για την επιστροφή της "εικόνας χρεοκοπίας" στον... ΣΥΡΙΖΑ, όμως εντός της κυβέρνησης και των συγκυβερνώντων κομμάτων η κριτική που ασκείται στον πρωθυπουργό και τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης είναι έντονη. "Η στρατηγική της κυβέρνησης ήταν λάθος", παραδέχθηκε προχθές, μιλώντας στον Σκάι, η Ντ. Μπακογιάννη, ενώ ακόμη και κορυφαίοι υπουργοί κάνουν λόγο, σε κατ' ιδίαν συζητήσεις τους, για "βιασύνη" και "επιπολαιότητα".
Αδυναμία κατανόησης
Η κριτική στο κυβερνητικό μέτωπο διογκούται συνεχώς, μάλιστα, καθώς οι Αντ. Σαμαράς και Ευ. Βενιζέλος είχαν αρκετά δείγματα για την σκληρή στάση που θα αντιμετώπιζαν από τους εταίρους τους. Στην αρχή ήταν ο Μ. Ντράγκι, με την προειδοποίηση "δεν αγοράζουμε ελληνικά ομόλογα, αν δεν είναι η Ελλάδα σε πρόγραμμα". Στη συνέχεια ο Κλ. Ρέγκλινγκ, που κάλεσε την κυβέρνηση "να μείνει πιστή στις μεταρρυθμίσεις", και αμέσως, μετά, η Κρ. Λαγκάρντ, που... προσφέρθηκε για "προληπτική δανειακή στήριξη", και ο Π. Τόμσεν, που χαρακτήρισε την έξοδο της Ελλάδας στις αγορές ως "παρακινδυνευμένη". Ωστόσο, στο Μαξίμου είχαν παρασυρθεί από την προεκλογική φόρα και έσκιζαν Μνημόνια κάθε μέρα. Κάπως έτσι τα ελληνικά ομόλογα έφτασαν στα ουράνια και το Χρηματιστήριο κατέγραψε μια "μαύρη Δευτέρα", μια "μαύρη Τρίτη", μια "μαύρη Τετάρτη" και μετά μια... "μαύρη Πέμπτη".
Και τώρα μέτρα
Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση πλέον έχει περάσει σε άλλη φάση. Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να συναντηθούν στο Μαξίμου ο Αντ. Σαμαράς και ο Ευ. Βενιζέλος προκειμένου να χαράξουν τη γραμμή οπισθοχώρησης από τα εξαγγελθέντα και να βρουν τρόπους διαχείρισης της νέας "μνημονιακής" στροφής της κυβέρνησης.
Ωστόσο, πριν απ' όλα αυτά, η άρον άρον υποχώρηση της κυβέρνησης και η προσήλωσή της στην 5η -και τελευταία- αξιολόγηση από την τρόικα φέρνει την κυβέρνηση ενώπιον νέων μέτρων, αλλά και παλαιών, που ως τώρα είχε αποφύγει -ήδη πριν τις ευρωεκλογές- για λόγους πολιτικού κόστους. Ήδη, στο Μαξίμου ψάχνουν τρόπο να περάσουν από τη Βουλή την αύξηση του ορίου ομαδικών απολύσεων και τον νέο συνδικαλιστικό νόμο με το lockout των εργοδοτών, ενώ ταυτόχρονα ο Αντ. Σαμαράς ελπίζει να μπορέσει να μεταθέσει για μερικούς μήνες τουλάχιστον το νέο ασφαλιστικό. Παράλληλα, στο κυβερνητικό επιτελείο αναζητούνται τρόποι "ανώδυνης" κοινοβουλευτικής διαχείρισης των νέων μέτρων, με πιθανότερο σενάριο την "ένταξή" τους στον προϋπολογισμό της κυβέρνησης, μαζί με μερικές ήσσονος σημασίας "φοροελαφρύνσεις", προκειμένου οι συμπολιτευόμενοι βουλευτές να έχουν ένα επιχείρημα για να "πιαστούν", όταν θελήσουν να δικαιολογήσουν τη θετική ψήφο τους.
Μνημόνιο με άλλο όνομα
Όπως προαναφέρθηκε, η κυβέρνηση έχει ήδη υπαναχωρήσει ως προς το... "σκίσιμο των Μνημονίων". Το νέο Μνημόνιο -δηλαδή οι δεσμεύσεις για συνέχιση της πολιτικής λιτότητας...- δεν θα λέγεται ακριβώς έτσι, αλλά "Εθνικό Σχέδιο Μεταρρυθμίσεων", το περίφημο "Greek pact" που έχει δεσμευθεί η κυβέρνηση να παρουσιάσει εντός των δύο επόμενων μηνών στους δανειστές. Και το "αντάλλαγμα" αυτού θα είναι μια "προληπτική γραμμή πίστωσης" και ένα πλαίσιο πολύ αυξημένης επιτήρησης - είτε η Ελλάδα κάνει χρήση αυτής της "προληπτικής γραμμής", είτε όχι. "Η προληπτική γραμμή πίστωσης αποτελεί στοιχείο των διαπραγματεύσεων", παραδέχθηκε προχθές από το Μιλάνο ο πρωθυπουργός, ενώ απέφυγε επιμελώς -για δεύτερη φορά, μετά την ομιλία του στο υπουργικό συμβούλιο- να μιλήσει για "έξοδο από το Μνημόνιο". Βεβαίως, διαβεβαίωσε ότι "δεν χρειάζεται νέο Μνημόνιο η Ελλάδα" - είπαμε, άλλωστε, ότι θα λέγεται αλλιώς. Ωστόσο, παραδέχθηκε ότι η χώρα θα μπει σε μια "μεταβατική φάση", καίτοι έως την περασμένη εβδομάδα, τόσο ο ίδιος όσο και ο Ευ. Βενιζέλος ευαγγελίζονταν την επιστροφή στην "κανονικότητα". "Διεξάγουμε μια σοβαρή συζήτηση με τους εταίρους και τους δανειστές για την πρώτη μεταβατική φάση", είπε χαρακτηριστικά ο Αντ. Σαμαράς.
Τελευταία ελπίδα, η "αποκοπή" από το ΔΝΤ
Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει μια τελευταία ελπίδα, πριν διαλυθεί απολύτως το σχεδιαζόμενο "αφήγημα" που θα χρησιμοποιούσε ο Αντ. Σαμαράς στην προεδρική εκλογή: τη λήξη της δανειοδοτικής σχέσης με το ΔΝΤ. Αν και το "μοντέλο Πορτογαλίας" τελείωσε για την Ελλάδα, ο πρωθυπουργός φέρεται να ελπίζει ότι μπορεί -ή, καλύτερα, ότι θα τον αφήσουν- να αξιοποιήσει ένα μέρος αυτού του σεναρίου: την παραίτηση από τις εναπομείνασες δόσεις του ΔΝΤ. Τότε, η κυβέρνηση θα μπορέσει να αναγορεύσει, στα μάτια της κοινής γνώμης, το ΔΝΤ στο "απόλυτο κακό" και να θριαμβολογήσει ότι "το διώξαμε". Βεβαίως, όπως παραδέχονται και κορυφαίες κυβερνητικές πηγές, αυτή η απόφαση δεν περνά από το Μαξίμου, αλλά από το τρίγωνο Βερολίνου, Βρυξελλών και Φραγκφούρτης. Μ' άλλα λόγια, αν η Ευρώπη πάρει απόφαση ότι πλέον είναι ώρα το ΔΝΤ να μην μπλέκεται στα πόδια της, τότε θα επιτραπεί στον Αντ. Σαμαρά, αφού δεσμευθεί για "μεταρρυθμίσεις" και ισχυρή ευρωπαϊκή επιτήρηση στο μέλλον, να πει ότι έδιωξε το ΔΝΤ. Ειδάλλως, η κυβέρνηση θα οδεύσει προς την προεδρική εκλογή με ένα Μνημόνιο στα χέρια και τον πρωθυπουργό να προσπαθεί να πείσει τους βουλευτές και τους πολίτες ότι τη συμφωνία δεν τη λένε Μνημόνιο, αλλά Θανάση ή κάπως αλλιώς.
