ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Κάκη Μπαλή
Καθώς οι μνήμες της κλιμάκωσης της κρίσης από το όχι και τόσο μακρινό 2011 επανέρχονται βασανιστικές - με τις αδύναμες προοπτικές της οικονομίας της Ευρωζώνης και το μίνι ξεπούλημα στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια γενικότερα, και με την κατρακύλα στο Χρηματιστήριο Αθηνών και την εκτόξευση των spread των ελληνικών ομολόγων στα ύψη ειδικότερα- είδαμε χθες μια... ομοβροντία στήριξης της Ελλάδας από όλους τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Και εμπεδώσαμε δυο καινούργιες διατυπώσεις, που θα χρησιμοποιούμε συχνά στο μέλλον: την ανάγκη «συνετής» εξόδου της χώρας από το πρόγραμμα και τη στήριξη μέσω ενός ισχυρού και κατάλληλου «χρηματοδοτικού αποθέματος».
Το σχεδόν κοινό μήνυμα που στέλνουν η Κομισιόν, ο ευρωπαϊκός μηχανισμός στήριξης ESM και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει δύο αποδέκτες. Πρωτίστως τις αγορές και τους δανειστές - μην φοβάστε, εμείς εγγυόμαστε για την Ελλάδα - αλλά και την ίδια την ελληνική κυβέρνηση - μην βιάζεστε να απαγκιστρωθείτε από τα δικά μας δάνεια, μην διανοηθείτε να χαλαρώσετε και, καλού κακού, θα συνεχίσουμε να σας επιτηρούμε...
Να σημειωθεί ότι και μόνο το γεγονός ότι, πρώτον, η Κομισιόν έκρινε απαραίτητη μια δήλωση στήριξης, δεύτερον, ότι ο διευθυντής του ESM έσπευσε να δηλώσει ότι μεσοπρόθεσμα το ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο και, τρίτον, ότι η ΕΚΤ επιβεβαίωσε πως θα χαλαρώσει τους κανόνες δανεισμού των ελληνικών τραπεζών δείχνει ότι οι πιέσεις των αγορών τις τέσσερις τελευταίες μέρες έστειλαν ένα πολύ ισχυρό σήμα συναγερμού.
Η δήλωση Κατάινεν
Η Κομισιόν έκρινε ότι είναι σημαντικό να αποσαφηνίσει τη θέση της σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, επειδή «υπάρχουν ανησυχίες», όπως είπε ο εκπρόσωπος του απερχόμενου επιτρόπου Οικονομικών Υποθέσεων, Γίρκι Κατάινεν, και παρέθεσε μια δήλωση που συνοπτικά λέει ότι η Ελλάδα έκανε τεράστιες προσπάθειες και τεράστια πρόοδο, με τη στήριξη των εταίρων, κι ότι η στήριξη αυτή θα συνεχιστεί, πάντα υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρηθούν ευλαβικά τα συμφωνηθέντα στον τομέα τόσο των μεταρρυθμίσεων, όσο και των δημοσιονομικών στόχων.
Ο Φινλανδός επίτροπος επισημαίνει ότι «το χωρίς προηγούμενο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και η αναγκαία μεγάλη δημοσιονομική προσαρμογή απαίτησε πολύ δύσκολες επιλογές», πλην όμως «είναι ανάγκη συνεχιστεί η προσπάθεια των μεταρρυθμίσεων». Κι εφόσον γίνεται αυτό, η Ευρώπη θα συνεχίσει να στηρίζει την Ελλάδα με «ό,τι χρειαστεί», προκειμένου να διασφαλιστούν λογικές συνθήκες χρηματοδότησης για το ελληνικό κράτος και να δρομολογηθεί ομαλά η πλήρης και βιώσιμη πρόσβαση στις αγορές.
Ο Κατάινεν προσθέτει ότι κατ' αρχήν είναι απαραίτητο «να ολοκληρωθεί η εν εξελίξει αξιολόγηση, κάτι που θα απαιτήσει ένα συνολικό πακέτο φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων που θα πρέπει να συμφωνηθεί».
Και μετά την ολοκλήρωση του σημερινού προγράμματος η Ε.Ε. θα στηρίξει την Ελλάδα «διαβεβαιώνοντας τους πιστωτές και τις αγορές για την ξεκάθαρη δέσμευση ότι θα συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις και θα τηρηθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι, συμπεριλαμβανομένου ενός ισχυρού και κατάλληλου χρηματοδοτικού αποθέματος».
Το ποια μορφή θα έχουν αυτές οι διαβεβαιώσεις θα αποφασιστεί στο τέλος του φθινοπώρου, μετά από διαπραγματεύσεις μεταξύ των Ελλάδας, της Κομισιόν, του ΔΝΤ, αλλά και μεταξύ των κρατών - μελών της Ευρωζώνης με την Αθήνα.
Ο Ρέγλινγκ, το χρέος και η προληπτική γραμμή πίστωσης
Σχεδόν ταυτόχρονα με τον Κατάινεν βγήκε ο διευθυντής του ESM, Κλάους Ρέγκλινγκ, με συνέντευξή του στο πρακτορείο ειδήσεων ΜΝΙ, να πει ότι «κανείς δεν γνωρίζει σίγουρα» εάν η Ελλάδα μπορεί να σταθεί αυτόνομα στις αγορές μετά το τέλος του τρέχοντος προγράμματος, πλην όμως «υπάρχει ευρεία συμφωνία για την πρόωρη έξοδο της Ελλάδας από τη δανειακή συμφωνία με το ΔΝΤ, εφόσον αυτή η έξοδος είναι συνετή και συνοδεύεται από προληπτική γραμμή χρηματοδοτικής στήριξης». Η οποία με τη σειρά της αυτονόητα θα συνοδεύεται από όρους, όπως ξεκαθάρισε τη Δευτέρα ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ. Το πώς θα βαφτιστούν αυτοί οι όροι - κι αν θα προστεθεί άλλη μια διατύπωση στο καθημερινό μας λεξιλόγιο- μένει να φανεί.
Πάντως, ο Ρέγκλινγκ φρόντισε να επαναλάβει ότι το ελληνικό χρέος είναι «απολύτως βιώσιμο» εάν γίνουν οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις στην οικονομία. Άρα, «η Ελλάδα ίσως να μην χρειάζεται νέα μείωση χρέους». Μάλιστα, στο ερώτημα εάν υπάρχει προοπτική τα 32 χρόνια για την αποπληρωμή των δανείων να επιμηκυνθούν σε 50 ο Ρέγκλινγκ απάντησε: «Θεωρητικά ναι. Χρειάζεται όμως νέα μείωση του χρέους; Ήδη έχουν γίνει αρκετά».
Περίπου αντιφάσκοντας, ωστόσο, ο διευθυντής του ESM προειδοποίησε ότι «εάν η Ελλάδα αποφασίσει να φύγει μονομερώς από το ΔΝΤ, δεν θα πρέπει να περιμένει μεγάλη βοήθεια για τη μείωση του χρέους». Κοντολογίς, ίσως δεν είναι και τόσο καλή ιδέα η πρόωρη απαγκίστρωση από το ΔΝΤ.
Το δεκανίκι της ΕΚΤ
Στο μεταξύ και η ΕΚΤ επιβεβαίωσε χθες ότι εμμέσως αναβαθμίζει την πιστοληπτική δυνατότητα των ελληνικών τραπεζών, μειώνοντας στο μισό το κούρεμα των ομολόγων που χρησιμοποιούν οι ελληνικές τράπεζες ως ενέχυρα για την άντληση ρευστότητας.
«Η απόφαση προβλέπει χαμηλότερο κούρεμα υπό το πρίσμα της συνολικής βελτίωσης των συνθηκών της αγοράς για τους ελληνικούς κρατικούς τίτλους από το 2013. Η απόφαση υπόκειται στην εκπλήρωση των όρων που ισχύουν για την αναστολή του ελάχιστου ορίου αποδεκτής πιστοληπτικής διαβάθμισης. Η απόφαση δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ως ad hoc αντίδραση στις πρόσφατες εντάσεις στις αγορές» αναφέρεται στην ανακοίνωση της ΕΚΤ.
