Μάχη με την τρόικα, αλλά και με τον πολιτικό χρόνο, που εξαντλείται με ταχύτατους ρυθμούς, θα δώσει η κυβέρνηση Σαμαρά, καθώς ο πρωθυπουργός έφυγε χθες από το Βερολίνο χωρίς συγκεκριμένες διαβεβαιώσεις από την Αν. Μέρκελ, αρκούμενος μόνο στα "καλά λόγια" της καγκελαρίου της Γερμανίας για την "πρόοδο" που έχει σημειώσει η Ελλάδα στην εφαρμογή του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής.
Η κ. Μέρκελ, σύμφωνα με πληροφορίες, περιορίστηκε να κρατήσει στάση αναμονής στα αιτήματα του Αντ. Σαμαρά για τις πολιτικές "διευκολύνσεις", την παρέμβαση για "χαλάρωση" των αξιώσεων της τρόικας, αλλά και τη συζήτηση για τη διευθέτηση του ελληνικού χρέους. Μ' άλλα λόγια, ο Αντ. Σαμαράς έφυγε από το Βερολίνο έχοντας στις αποσκευές του μερικά "αν" - δηλαδή με διαβεβαιώσεις ότι η γερμανική κυβέρνηση θα αποφασίσει να δώσει κάτι στο Μέγαρο Μαξίμου εάν ολοκληρωθεί ομαλά η αξιολόγηση από την τρόικα, αλλά και εάν τα stress tests των τραπεζών δεν κρύβουν δυσάρεστες εκπλήξεις.
Θολό τοπίο
Επί της ουσίας, η συνάντηση Σαμαρά - Μέρκελ ήταν περισσότερο ενημερωτική, παρά ουσιαστική και ο Αντ. Σαμαράς δεν έφυγε με απαντήσεις στα ερωτήματα που είχε. Μ' άλλα λόγια, ο Αντ. Σαμαράς ενημέρωσε τη Γερμανίδα καγκελάριο για το σχέδιο της ελληνικής κυβέρνησης να ακολουθήσει "μοντέλο Πορτογαλίας" αρνούμενη τις υπόλοιπες καταβολές του ΔΝΤ (αυτές που είχαν υπολογιστεί από τις αρχές του 2015 ώς τον Μάρτιο του 2016) και στη συνέχεια να επιχειρήσει να καλύψει το χρηματοδοτικό κενό του 2015 με εξόδους στις αγορές, repos του Δημοσίου κ.λπ. Στο πλαίσιο αυτό, ο πρωθυπουργός παρουσίασε στη Γερμανίδα καγκελάριο και το σχέδιό του για επιστροφή περίπου 8 δισ. από το "μαξιλάρι" του ΤΧΣ προκειμένου η Ελλάδα να ισχυριστεί πως αποκατέστησε τη διαχειρισιμότητα του χρέους και να ζητήσει, στη συνέχεια, από τους εταίρους να λάβουν κι εκείνοι αποφάσεις για την επιμήκυνση αποπληρωμής και τη μείωση των επιτοκίων.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η Αν. Μέρκελ άκουσε τον Αντ. Σαμαρά, δεν εμφανίστηκε να διαφωνεί με τη συγκεκριμένη επιδίωξη της κυβέρνησης (άλλωστε, "βολεύει" τη Γερμανία να αποδείξει ότι, όπως στην περίπτωση της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας, τα Μνημόνια αποδίδουν...), αλλά δεν έδωσε στον πρωθυπουργό και διαβεβαιώσεις για τη στήριξη του Βερολίνου προς την Αθήνα. "Να δούμε τι κεφαλαιακές ανάγκες θα βγάλουν τα stress tests των τραπεζών και πόσα λεφτά θα σας μείνουν, να δούμε τι θα πει η τρόικα για τις μνημονιακές υποχρεώσεις που έχετε αφήσει πίσω και μετά θα τα συζητήσουμε όλα τα άλλα", θα μπορούσε να είναι η φράση που συμπυκνώνει τη στάση που κράτησε η Αν. Μέρκελ όταν την ενημέρωσε για τις προθέσεις του ο Έλληνας πρωθυπουργός.
"Εμείς πετύχαμε, τώρα δώστε κάτι"
Τούτων δοθέντων, η κυβέρνηση κινείται σε θολό πολιτικό τοπίο, καθώς οι δανειστές θα περιμένουν πρώτα να τηρηθούν όλες οι προϋποθέσεις -δηλαδή τα αποτελέσματα του ελέγχου της τρόικας και τα stress tests των τραπεζών- και μετά θα αποφασίσουν εάν και τί θα κάνουν για να διευκολύνουν τον Αντ. Σαμαρά. Πάντως, ο πρωθυπουργός, στις κοινές δηλώσεις με τη Γερμανίδα καγκελάριο, έθεσε -πολύ δειλά- ορισμένα αιτήματα της ελληνικής πλευράς, όπως οι "στιγμές ανάσας στη φορολογία", σύμφωνα με την έκφρασή του. Κοντολογίς, ζήτησε από τη Γερμανίδα καγκελάριο την πολιτική στήριξή της, προκειμένου η τρόικα να δεχθεί να μπουν ορισμένες φοροελαφρύνσεις στο προσχέδιο του προϋπολογισμού, ώστε η κυβέρνηση να έχει ένα επιχείρημα για το "success story" που επιδιώκει να "πουλήσει" στο εσωτερικό της χώρας. Επίσης, ο Αντ. Σαμαράς, αφού ευχαρίστησε πολλάκις "την κυρία καγκελάριο", αναφέρθηκε στις "επιτυχίες" της Ελλάδας, υπονοώντας πως τώρα είναι η σειρά των δανειστών για θετικές πρωτοβουλίες. "Η Ελλάδα πέτυχε στόχους νωρίτερα από ό,τι προβλεπόταν. Πέτυχε πρωτογενές πλεόνασμα το 2013 και θα έχει και το 2014. Βγήκαμε στις αγορές δύο χρόνια νωρίτερα από το πρόγραμμα, ενώ και οι αποδόσεις των ομολόγων πηγαίνουν καλά, γεγονός που δείχνει ότι οι αγορές εμπιστεύονται τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας", θριαμβολόγησε ο Αντ. Σαμαράς και στο σημείο αυτό έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην ανάγκη "ανακουφίσεων στον τομέα της φορολόγησης", "για να πετύχουμε τους στόχους στα δημοσιονομικά πλεονάσματα και τις διαρθρωτικές αλλαγές", όπως είπε.
Μισές κουβέντες για ΔΝΤ, εκλογές
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός υπονόησε μόνο ότι θα ήθελε να προχωρήσουν οι δανειστές στη διευθέτηση του ελληνικού χρέους, λέγοντας ότι αυτό θα εξυπηρετηθεί «μέσα από τα πρωτογενή πλεονάσματα και τις αποκρατικοποιήσεις» και προσθέτοντας ότι «περιμένουμε την τελική ρύθμιση για τη βιωσιμότητα του χρέους». Ωστόσο, δεν ήταν καθόλου ξεκάθαρος όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο να ακολουθήσει η Ελλάδα τον δρόμο της Πορτογαλίας και να αρνηθεί τις υπόλοιπες δόσεις του ΔΝΤ. "Θα δούμε τι θα γίνει με τις υπόλοιπες δόσεις του δανείου, πιστεύω ότι τις χρηματοδοτικές ανάγκες την επόμενη χρονιά μπορούμε ασφαλώς να τις καλύψουμε", περιορίστηκε να πει. Σημειωτέον ότι ο Αντ. Σαμαράς ρωτήθηκε και αν η κυβέρνηση θα αντέξει στην προεδρική εκλογή ή αν η Ελλάδα θα οδηγηθεί σε εκλογές και επέλεξε να μην απαντήσει, αλλά αντ' αυτού να αναφερθεί στις συμφωνίες με το Αζερμπαϊτζάν για μεταφορά φυσικού αερίου! "Δεν τέθηκε τέτοιο θέμα", ήταν και η λακωνική απάντηση της Αν. Μέρκελ.
Μνημόνιο με... ελληνική υπογραφή!
Σε κάθε περίπτωση, ακόμη κι αν η κυβέρνηση καταφέρει να πάρει διευκολύνσεις από τους δανειστές και αρνηθεί τις εναπομείνασες δόσεις από το ΔΝΤ, η πολιτική της λιτότητας θα παραμείνει στο ακέραιο. Ο Αντ. Σαμαράς έσπευσε χθες να "καθησυχάσει" δημοσίως τη Γερμανία, λέγοντας ότι το τέλος της χρηματοδότησης από την τρόικα δεν σημαίνει και τερματισμό της λιτότητας. Προανήγγειλε μάλιστα ότι σύντομα η κυβέρνηση θα παρουσιάσει δική της δέσμη μέτρων για "μεταρρυθμίσεις", που θα συνιστά, επί της ουσίας, νέο Μνημόνιο - ή τη συνέχιση του υπάρχοντος, εν πάση περιπτώσει. "Η Ελλάδα θέλει μάλιστα να προτείνει και θα προτείνει σύντομα ένα δικό της πλαίσιο για τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων στα επόμενα χρόνια. Μετά δηλαδή το τέλος του προγράμματος. Γιατί η χώρα μου έχει μπει καλά στον χώρο και στον δρόμο των μεταρρυθμίσεων που φέρνουν ανταγωνιστικότητα και φέρνουν εξωστρέφεια. Γυρισμός δεν υπάρχει. Πίσω στα ελλείμματα δεν πρόκειται να πάμε. Και θέλω να είμαι ξεκάθαρος. Τις μεταρρυθμίσεις που βοηθούν να γίνει η Ελλάδα ανταγωνιστική θα έπρεπε να τις είχαμε κάνει μόνοι μας, χωρίς να το έχει ζητήσει κανένας. Και πρέπει να τις συνεχίσουμε και να τις ολοκληρώσουμε πέρα και πάνω από δεσμεύσεις", είπε χαρακτηριστικά ο Αντ. Σαμαράς, με απόλυτη έμφαση.
