Την περασμένη Δευτέρα 2.06.2014 ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ομπάμα ανακοίνωσε το πολυαναμενόμενο πρόγραμμά του για τις μειώσεις εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Η κυριότερη πρόνοια του νέου προγράμματος είναι η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 30% μέχρι το 2030!
Είναι αλήθεια ότι πολλές φορές ο πρόεδρος υποσχέθηκε να λάβει μέτρα για τη μείωση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και της παγκόσμιας υπερθέρμανσης που προκαλείται. Πολλές ευκαιρίες χάθηκαν, ενώ κάθε φορά οι προσδοκίες διαψεύδονταν. Η επιρροή των πρόσφατων σημαντικών φυσικών γεγονότων που χτύπησαν τις ΗΠΑ (υπερτυφώνας Σάντι, μεγάλη ξηρασία στο Τέξας, μεγάλης διάρκειας σφοδρές χιονοπτώσεις και πτώση ρεκόρ της θερμοκρασίας στις ανατολικές ακτές των ΗΠΑ, ανεμοστρόβιλοι κ.λπ.) είναι έκδηλη. Η ώρα ήρθε προχθές και επιτέλους δόθηκε στη δημοσιότητα η περιβόητη πλέον έκθεση με τις εκτιμήσεις για την κλιματική αλλαγή. Παράλληλα, η ΕΡΑ (η επιτροπή περιβάλλοντος των ΗΠΑ) εκδίδει τις νέες οδηγίες, με σκοπό τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 30%, κύρια με μείωση της χρήσης άνθρακα από θερμοηλεκτρικούς σταθμούς, μειώσεις που μπορεί να έρθουν μέσω συστήματος εμπορίας ρύπων, ενώ αποδέχεται, πια, την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Τώρα, πώς συνδέονται όλα αυτά με τη μονομανία εκμετάλλευσης σχιστολιθικού αερίου, δυστυχώς η έκταση του παρόντος άρθρου και ο σκοπός του δεν μας επιτρέπουν να επεκταθούμε σε παραπέρα κριτική για τις προτάσεις των ΗΠΑ και το αφήνουμε στην ευχέρεια άλλων αρμοδιότερων ημών για την κριτική.
Μπορεί, οι πρωτοβουλίες δεσμεύσεων των ΗΠΑ να φαίνονται ότι είναι ένα μικρό βήμα για τον κόσμο, αλλά είναι πολύ σημαντικές, αφού είναι η πρώτη φορά που οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν, εθελοντικά, δεσμεύσεις για τη μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Το ενδιαφέρον θα είναι το καλό παράδειγμα να το ακολουθήσουν και οι άλλοι μεγάλοι ρυπαντές. Εν τω μεταξύ, η Κίνα, πριν από την έναρξη της μεσοδιάσκεψης για την κλιματική αλλαγή που πραγματοποιείται αυτήν την εβδομάδα στη Βόννη, ανακοίνωσε σε σχετικό συνέδριο του Πεκίνου τη λήψη παρόμοιων μέτρων που θα οδηγήσουν σε μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αρνητικό σημείο για τις δεσμεύσεις που εξήγγειλαν και οι δύο αυτές χώρες, ΗΠΑ και Κίνα, είναι ότι οι δεσμεύσεις τους για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου είναι ο χρόνος αναφοράς, που για αυτές είναι το 2005, ενώ για την Ε.Ε. είναι το 1990. Η χρήση σαν έτος αναφοράς το 2005 σημαίνει ότι η δέσμευση για μειώσεις εκπομπών οδηγεί σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα μειώσεων. Για παράδειγμα, η μείωση εκπομπών των ΗΠΑ κατά 30% από το 2005 ουσιαστικά σημαίνει μειώσεις εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 4% μόνον με λήψη του 1990 σαν έτους αναφοράς. Υπενθυμίζουμε εδώ, ότι η Ε.Ε. κατάφερε, ήδη από το 2013, να πιάσει τον στόχο του 20% μείωσης των εκπομπών, που είχε θέσει για το 2020, και να σχεδιάζει μειώσεις του 40% μέχρι το 2030.
Μένει να δούμε τι παράδειγμα θα ακολουθήσουν και οι άλλες ταχέως αναπτυσσόμενες χώρες που ανήκουν στα λεγόμενα BRICS (Βραζιλία, Ινδία και Νότια Αφρική), αλλά και χώρες όπως η Ρωσία, ο Καναδάς και η Ιαπωνία, που η κάθε μια για τους δικούς της, εγωιστικούς λόγους έχουν αποχωρήσει από τη δεύτερη περίοδο εφαρμογής του Πρωτικόλλου του Κυότο. Θα προσθέσουν τη δική τους συμβολή στις δεσμεύσεις κατά την ερχόμενη σύνοδο των G7;
Είναι γνωστό ότι ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών έχει καλέσει για τον Σεπτέμβριο του 2014 μεγάλη σύνοδο κορυφής για την κλιματική αλλαγή. Οι προσδοκίες που ο Γ.Γ. των Η.Ε. είχε εναποθέσει στη σύνοδο αυτή είναι πολύ μεγάλες, περιμένοντας, όπως είχε δηλώσει, «σοβαρές πρωτοβουλίες με σημαντικές δεσμεύσεις», ελπίζοντας ότι οι αρχηγοί των κρατών που θα παραβρεθούν θα ξεπεράσουν εαυτούς και θα δεσμευτούν για την επιτυχία της COP21 του Παρισιού. Δυστυχώς, και ο Γ.Γ., και οι συμμετέχοντες στις συνδιασκέψεις για την κλιματική αλλαγή απαξίωσαν μέχρι εξαφάνισης την COP20 της Λίμα, που είναι προγραμματισμένη για φέτος τον Δεκέμβρη. Οι εξελίξεις ξεπέρασαν τις προσδοκίες και έπιασαν οροφή; Ίδωμεν.
Την ίδια εποχή με τη συνδιάσκεψη κορυφής των Η.Ε. θα πραγματοποιηθεί η εναλλακτική σύνοδος, που οργανώνεται από πολλές οργανώσεις και κινήματα πολιτών, κύρια από ΗΠΑ και Καναδά. Μια σύνοδος που έχει στόχο την αφύπνιση του λαού της Β. Αμερικής, για να αρχίσουν να συμβαδίζουν με τους λαούς της Νότιας Αμερικής και των άλλων ηπείρων.
Σε όλες τις συνόδους, η συμμετοχή της Αριστεράς, τόσο του ΣΥΡΙΖΑ όσο και του ΚΕΑ, πρέπει να είναι καθοριστική όχι μόνο με φυσική παρουσία αλλά και με παρουσίαση ολοκληρωμένων θέσεων. Το σημαντικό ζητούμενο είναι επιτέλους να γίνει κατορθωτή η σύνταξη και αποδοχή, στη συνδιάσκεψη του Παρισιού, μιας νέας συμφωνίας για τη μείωση των αέριων ρύπων, μιας συμφωνίας φιλόδοξης να συμπεριλάβει όλα τα κράτη και όλους τους μεγάλους ρυπαντές της ατμόσφαιρας και, βέβαια, να είναι δεσμευτική για όλα τα μέρη. Είναι καιρός πια να αρχίσουν οι σοβαρές προσπάθειες, συνολικά από τη διεθνή κοινότητα, ώστε να αρχίσει η συντονισμένη πάλη για τη μείωση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
* Ο Αργύρης Αργυρίου είναι γεωλόγος B.Sc. -περιβαλλοντολόγος M.Sc., μέλος γραμματείας του Τμήματος Ενέργειας του ΣΥΡΙΖΑ