Η επίσημη ιστορική καταγραφή εκλογικού ποσοστού υπό το 10% για το ΠΑΣΟΚ έφερε ακαριαία στο προσκήνιο τη συζήτηση για το μέλλον της παράταξης. Μόλις δύο ημέρες μετά την Κυριακή των εκλογών τα κορυφαία στελέχη του κόμματος, προεξάρχοντος του Γ. Παπανδρέου, έσπευσαν να υποδείξουν τη νέα κατεύθυνση που πρέπει να χαράξει το κόμμα, μια κατεύθυνση που βεβαίως αγγίζει τη θέση του Ευ. Βενιζέλου στο "τιμόνι" και που εντάσσεται σε ένα ολοένα και διευρυνόμενο κύμα αμφισβήτησής του.
Αντίθετα, οι κομματικοί σχεδιασμοί του Ευ. Βενιζέλου επιμένουν να αφορούν άρρηκτα την πρόσδεση με τον Αντ. Σαμαρά στη συγκυβέρνηση και την εξάντληση των περιθωρίων για μακροημέρευσή της, κάτι που επισπεύδεται με κομβικό σημείο την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας. Ο Ευ. Βενιζέλος δεν έχει ανοίξει τα χαρτιά του ως προς τους στόχους του για συγκεκριμενοποίηση και εδραιοποίηση της Ελιάς ως κομματικού σχήματος ή όχι. Ωστόσο, η ένταση και ο χρονικός συντονισμός των στελεχών του ΠΑΣΟΚ που αντιπροτείνουν προειδοποιητικά προς τον Ευ. Βενιζέλο προοδευτική "στροφή", λήξη της συνεργασίας με τη Ν.Δ. στις επόμενες εθνικές εκλογές και εξέταση του ενδεχόμενου συνεργασίας σε κυβέρνηση με τον ΣΥΡΙΖΑ επιβεβαιώνουν ενδεχομένως βλέψεις του προέδρου του κόμματος για ένα σχήμα της "Κεντροαριστεράς" που θα συνεχίζει να αλληθωρίζει... δεξιά. Άλλωστε, για να απαντήσει σε αυτούς, η Χαρ. Τρικούπη τούς κατηγόρησε ουσιαστικά ως υπονομευτές της κυβερνητικής σταθερότητας.
Κομβικό ρόλο σε ένα τέτοιο σχήμα επιχειρούν ήδη να διαδραματίσουν πρόσωπα της Ελιάς και των "58", που σε σύμπλευση με πρόσωπα από τη ΔΗΜ.ΑΡ. προωθούν τη συμπόρευση με το Ποτάμι και τη ΔΗΜ.ΑΡ. ή με τη μειοψηφία της, όπως φάνηκε από τις παρουσίες στην εκδήλωση της Μεταρρυθμιστικής Τάσης της ΔΗΜ.ΑΡ. την Τετάρτη. Δεδομένης και της κριτικής που άσκησε και ο Σπ. Λυκούδης στον Ευ. Βενιζέλο αλλά και τις διακηρυγμένες αποστάσεις του Στ. Θεοδωράκη από τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, ο ρόλος που αξιώνει να έχει για τον εαυτό του ο Ευ. Βενιζέλος στην Ελιά σίγουρα δεν είναι δεδομένος. Υπ' αυτή την έννοια βρίσκεται ανάμεσα σε διασταυρούμενα "πυρά". Έως ότου γίνουν πιο συγκεκριμένες οι συζητήσεις μετεξύ των τριών πλευρών, το περιβάλλον του Ευ. Βενιζέλου υπερθεματίζει για τη διεύρυνση της Ελιάς με στόχο τη συγκρότηση μιας "συμπαράταξης" που θα μπορέσει να εμφανιστεί "αξιόπιστα" στις επόμενες εθνικές εκλογές.
Γιγαντώνεται το κύμα αμφισβήτησης Βενιζέλου
Έως τότε, ο άτυπος προσυνεδριακός διάλογος έχει ανοίξει για τα καλά και μάλιστα με συγκρουσιακούς όρους από την αρχή. Μετά τον Γ. Παπανδρέου, ο Κ. Σκανδαλίδης ζήτησε να λήξει στις επόμενες εθνικές ο "ιστορικός συμβιβασμός με τη Ν.Δ." και "να ανοίξει δίαυλος επικοινωνίας" και με τις "φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ". "Προειδοποίησε" δε ότι "αν αλλάξει πολιτική και ο κ. Βενιζέλος δεν μπορεί να την αποδεχθεί, τότε θα αλλάξουμε αρχηγό". Κριτική στην Ελιά και στροφή σε "προοδευτική" κατεύθυνση ζητεί και η Φ. Γεννηματά. Ο Δ. Ρέππας μιλά ουσιαστικά για αποτυχία της Ελιάς, ζητεί αναθεώρηση της πολιτικής φυσιογνωμίας του κόμματος και παρά την κριτική του προς τον ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει ότι "αν όμως η λαϊκή εντολή δοθεί προς αυτή την κατεύθυνση, το ΠΑΣΟΚ οφείλει να κάνει τις επιλογές του".
Ευθέως έθεσε θέμα ηγεσίας ο "παπανδρεϊκός" Θ. Μωραΐτης. Ο δε Φ. Σαχινίδης θέτει ως προτεραιότητά του τη συμβολή στην ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς και του διαλόγου με "όμορους πολιτικούς χώρους" που υπερασπίζονται την παραμονή της χώρας μέσα στην Ευρωζώνη. Ο στενός πολιτικός φίλος του Γ. Παπανδρέου Π. Γερουλάνος έσπευσε να επιτεθεί σε Βενιζέλο και Ελιά με κεντρικό επιχείρημα ότι έχουν απεμπολήσει συνειδητά τον "σοσιαλιστικό" χαρακτήρα της παράταξης, ενώ να συζητηθούν όλα τα θέματα στο συνέδριο ζητούν και οι "παπανδρεϊκοί" Κ. Μπατζελή και Μιχ. Καρχιμάκης. Θέμα ηγεσίας έθεσε και ο Συμ. Κεδίκογλου, που υποστηρίζει ότι στο συνέδριο πρέπει να συζητηθεί και το θέμα της ηγεσίας, όπως και ο Μιχ. Κασσής που διερωτήθηκε: "Ένας αρχηγός ενός κόμματος πόσο πρέπει να το φτάσει το κόμμα για να αποχωρήσει;".
"Πέμπτη Φάλαγγα"
Πάντως, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ περνάει στην αντεπίθεση και δείχνει την πρόθεσή του να συγκρουστεί με όσους τον αμφισβητούν και ζητούν αλλαγή πολιτικής. Μάλιστα, προχθές, ο Ευ. Βενιζέλος δεν δίστασε να χαρακτηρίσει όσους τον αμφισβητούν "Πέμπτη Φάλαγγα" και συνέδεσε ευθέως τις κινήσεις τους με "εκβιασμούς" για τον επικείμενο ανασχηματισμό. "Μέσα στο ΠΑΣΟΚ υπήρχε μια Πέμπτη Φάλαγγα, που περίμενε την καταστροφή και την αποτυχία" είπε χαρακτηριστικά, κάνοντας λόγο για "συνειδητή υπονόμευση" και για "ταπεινά ελατήρια".
