Τα «χαρμόσυνα μηνύματα» από την Ελλάδα κατά τον διεθνή Τύπο -πρωτογενές πλεόνασμα, έξοδος στις αγορές- εορτάστηκαν δεόντως, για δύο λόγους. Πρώτον, ένα μήνα πριν από τις ευρωεκλογές, κάθε είδηση που δίνει την εντύπωση ότι η ευρωκρίση έχει ξεπεραστεί είναι βάλσαμο στην ψυχή των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Και δεύτερον, οι ανά τον κόσμο επενδυτές ψάχνουν απελπισμένα να βάλουν κάπου τα λεφτά τους με καλή απόδοση και λελογισμένο ρίσκο, ειδικά τώρα που έχουν κρυώσει οι μηχανές των αναδυόμενων οικονομιών και αγριεύει η κρίση με τη Ρωσία.
Όμως, αυτά τα «χαρμόσυνα μηνύματα» κουβαλούν μαζί τους και μια υποχρέωση από την πλευρά των εταίρων στην Ευρωζώνη: την υλοποίηση της υπόσχεσης, του φθινοπώρου του 2012, να ληφθούν μέτρα για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Μια υποχρέωση που πονάει πολιτικά, γι' αυτό και σέρνεται για μετά τις ευρωεκλογές, αλλά που την έφερε πάλι επιτακτικά στο προσκήνιο η έκθεση της Κομισιόν για την ελληνική οικονομία την Παρασκευή. Σύμφωνα με την έκθεση, ο στόχος της μείωσης του χρέους είναι ακόμη πιο... μακρινός σε σχέση με το 2012, αφού αυτό έχει εκτοξευτεί στο 175% του ελληνικού ΑΕΠ. Κι όσο κι αν ο εκπρόσωπος της Κομισιόν βγήκε την ημέρα της επιβεβαίωσης του πρωτογενούς πλεονάσματος να υποστηρίξει ότι το χρέος είναι «βιώσιμο», υπό την προϋπόθεση ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να τηρεί πιστά τους κανόνες του προγράμματος, κανείς δεν φαίνεται να πιστεύει στ' αλήθεια ότι η χώρα θα καταφέρει το 2022 να ρίξει το χρέος της «σημαντικά κάτω από το 110% του ΑΕΠ», όπως είναι ο στόχος.
Οπότε, αργά η γρήγορα, οι εταίροι θα πρέπει να αποφασίσουν τι θα κάνουν για να γίνει «βιώσιμο» το ελληνικό χρέος - και πώς θα καλύψουν τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας μέχρι το 2016. Κι αν εντός της Ελλάδας η δημόσια συζήτηση -και αντιπαράθεση- περιστρέφεται γύρω από τους όρους της όποιας νέας βοήθειας, στον έξω κόσμο οι όροι θεωρούνται δεδομένοι και η αγωνία είναι πώς θα αντιμετωπισθεί το πολιτικό κόστος της παροχής νέου δανείου - κι ακόμη περισσότερο της ελάφρυνσης του χρέους, ακόμη κι αν αυτή δεν έχει ξεκάθαρη μορφή κουρέματος. Μια μείωση των επιτοκίων, για παράδειγμα, στα διμερή δάνεια του πρώτου «πακέτου» θα αφαιρούσε έσοδα από τους εθνικούς προϋπολογισμούς των κρατών - μελών. Κι αυτό, ειδικά για τις χώρες με -απαγορευμένα κατά Μάαστριχ- υψηλό δημόσιο έλλειμμα, δεν θα είναι εύκολη απόφαση.
Ο τολμηρός Γιούνκερ
Ακόμη πιο δύσκολη απόφαση, όμως, είναι αυτή για το κούρεμα. Γι' αυτό και ήταν πολύ τολμηρή η δημόσια τοποθέτηση του υποψήφιου της Ευρωδεξιάς για την προεδρία της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ότι δεν μπορεί να αποκλείσει τέτοιο ενδεχόμενο. Ο έμπειρος πρώην πρόεδρος του Eurogroup, που βλέπει την πολιτική ομάδα του τις τελευταίες μέρες να προηγείται οριακά στις πανευρωπαϊκές δημοσκοπήσεις και τις πιθανότητές του να αναλάβει τα ηνία της Κομισιόν να αυξάνονται, προφανώς έχει επιλέξει να μην κρύψει προεκλογικά το πρόβλημα κάτω από το χαλί. Ακόμη κι αν με την κίνησή του αυτή χαλάει τις καρδιές των συντηρητικών κυβερνώντων κομμάτων που τον επέλεξαν και κυρίως των Γερμανών Χριστιανοδημοκρατών. Ο Γιούνκερ ξέρει ότι κάθε φορά που ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ανοίγει το στόμα του, επαναλαμβάνει ότι δεν πρόκειται να γίνει νέο κούρεμα. Αλλά ξέρει επίσης ότι όταν η πίεση της πραγματικότητας θα το απαιτήσει, η Γερμανία, έστω και με εγκληματική καθυστέρηση, τελικά θα ανταποκριθεί.
Σ' αυτό ο Γιούνκερ έχει διδαχθεί από τον Σόιμπλε, ο οποίος από το περασμένο καλοκαίρι -και πάλι σε προεκλογική περίοδο, μόνο για τη Γερμανία εκείνη τη φορά- κάθε τρεις και λίγο αναφέρεται στην αναγκαιότητα ενός τρίτου πακέτου για την Ελλάδα, ακόμη κι αν η ελληνική κυβέρνηση ορκίζεται ότι δεν θα το χρειαστεί. Το λέει και το ξαναλέει, κυρίως για να προετοιμάσει το έδαφος και να αμβλύνει τις αντιρρήσεις εντός Γερμανίας. Και είναι βέβαιος ότι στο τέλος θα πετύχει. Ποιος ξέρει; Μπορεί κι ο Γιούνκερ του χρόνου να δικαιωθεί...
