Για όσους έχουν μπερδευτεί με το σίριαλ της τρέχουσας αξιολόγησης του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής από την τρόικα, κι έχουν ξεχάσει ότι κρατάει εδώ και τρεις μήνες, βγήκε χθες ο εκπρόσωπος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Τζέρι Ράις να το θυμίσει. Και να ξεκαθαρίσει ότι μόλις ολοκληρωθεί η αξιολόγηση, το ΔΝΤ θα συνεδριάσει για να εγκρίνει την εκταμίευση μίας δόσης -αυτής του τρίτου τριμήνου- κι όχι τριών, όπως θα προέβλεπε το... ημερολόγιο.
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου στην Ουάσιγκτον, ο άνθρωπος του ΔΝΤ επανέλαβε ότι "βρισκόμαστε στην πέμπτη αξιολόγηση" -που δεν λέει να τελειώσει-, συνεπώς το Ταμείο μπορεί να εκταμιεύσει μόνο τη δόση που τη συνοδεύει, περί τα 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ. Εάν είχαν γίνει επιτυχώς και οι αξιολογήσεις υπ' αριθμόν έξι και επτά, που αρχικά είχαν προγραμματιστεί για τον περασμένο Δεκέμβριο και τον τρέχοντα Μάρτιο, τότε το ποσό της εκταμίευσης θα έφτανε τα 3,6 δισεκατομμύρια ευρώ.
Πέρα από αυτή τη... δυσάρεστη προσγείωση προς τις όποιες προσδοκίες της ελληνικής πλευράς, ο Ράις δεν είχε τίποτε άλλο να πει επί της ουσίας. Επαναλάμβανε ότι δεν έχει κάποια "φρέσκια είδηση" και ότι το ΔΝΤ ελπίζει να ολοκληρωθούν "όσο το δυνατόν πιο σύντομα" οι συζητήσεις της ελληνικής κυβέρνησης με την τρόικα. Κι αυτό διότι από τη στιγμή που ολοκληρώνεται επιτυχώς μια αξιολόγηση, μέχρι να συνεδριάσει το διοικητικό συμβούλιο του ΔΝΤ για να εγκρίνει την εκταμίευση, θα περάσει τουλάχιστον ένας μήνας.
Τζέφρι Σακς: "Υπάρχουν όρια στη λιτότητα"
Η ειδικότητα του Αμερικανού οικονομολόγου Τζέφρι Σακς είναι να βρίσκει "βιώσιμες λύσεις" για την ανάπτυξη και τη μείωση της παγκόσμιας φτώχειας. Ο καθηγητής του Κολούμπια είναι άλλωστε ο ειδικός σύμβουλος του ΟΗΕ για αυτά τα ζητήματα. Κι ενώ δεν τον λες και πολέμιο της δημοσιονομικής ορθοδοξίας, είναι πεπεισμένος ότι η Ε.Ε. το έχει παραξηλώσει με τη λιτότητα.
Για τον Σακς, στην περίπτωση της Ελλάδας αναδεικνύονται όλα τα άλυτα προβλήματα και οι καθυστερήσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης. "Το χρέος της χώρας είναι υπερβολικά μεγάλο και χρειάζεται αναδιάρθρωση. Τα επιτόκια πρέπει να μειωθούν, ο χρόνος αποπληρωμής να παραταθεί", υποστηρίζει σε συνέντευξή του στην αυστριακή εφημερίδα Wiener. Και επισημαίνει ότι σε τέτοιες περιπτώσεις "έχουν την ευθύνη και οι πιστωτές να φροντίσουν να μοιραστούν καλύτερα τα βάρη, ενώ πρέπει να λάβουν υπόψη τους τις κοινωνικές και πολιτικές δυνατότητες της χώρας". Σύμφωνα με τον Σακς, είναι εξαιρετικά επικίνδυνες για την Ευρωπαϊκή Ένωση οι μεγάλες κοινωνικές συγκρούσεις και δεν ξεχνά την επιβεβαιωμένη προφητεία του μεγάλου Τζον Μέιναρντ Κέινς ήδη από το 1919, όταν διάβασε τη συνθήκη των Βερσαλλιών και τις τεράστιες επανορθώσεις που επέβαλε στην ηττημένη του Μεγάλου Πολέμου Γερμανία, ότι αυτή θα φέρει την καταστροφή.
Αν και ο Αμερικανός οικονομολόγος θεωρεί "σε γενικές γραμμές σωστά" τα προγράμματα δημοσιονομικής εξυγίανσης στην Ευρωζώνη, επιμένει ότι "στη λιτότητα πρέπει να υπάρχουν όρια". Και υπογραμμίζει ότι στην περίπτωση της Ελλάδας η Ε.Ε. θα έπρεπε να δράσει πιο πραγματιστικά και "με λιγότερη προσήλωση στην τήρηση των κανόνων": "Η Ελλάδα πρέπει να ανακτήσει την ανταγωνιστικότητά της κι ένα σημαντικό εργαλείο θα ήταν να προσφέρει φορολογικές ελαφρύνσεις στους επενδυτές, ωστόσο η Ε.Ε. απαγορεύει τέτοιες ενισχύσεις", τονίζει ο Σακς και καλεί τους εταίρους της Ελλάδας να αντιληφθούν επιτέλους ότι "έχουν όλοι την ευθύνη".
Συνολικά, ο καθηγητής του Κολούμπια δεν πιστεύει ότι η ευρωκρίση έχει τελειώσει, όπως υποστηρίζει ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο. Βεβαίως, εκτιμά ότι "ο κίνδυνος της διάλυσης της Ευρωζώνης έχει αποσοβηθεί", ωστόσο, για όσο διάστημα η ανεργία είναι τόσο υψηλή όπως στην Ελλάδα, όπου ούτε ο ένας στους δύο νέους δεν μπορεί να βρει δουλειά, είναι λάθος να θεωρεί κανείς ότι η κρίση έληξε.
ΕΚΤ καλεί Ιταλία
Κι αν το κριτήριο του Σακς για την υπέρβαση της κρίσης είναι η υποχώρηση της ανεργίας, για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ένα κριτήριο είναι η τήρηση των κανόνων για το έλλειμμα. Βγήκε, λοιπόν, χθες η ΕΚΤ να προειδοποιήσει την Ιταλία ότι δεν κάνει αρκετές προόδους για να μειώσει το έλλειμμά της και πρέπει να γκαζώσει. Όπως πρέπει να προσπαθήσει "σκληρότερα" για να μειώσει και το δημόσιο χρέος της, το δεύτερο μεγαλύτερο στην Ε.Ε. μετά το ελληνικό. Να σημειωθεί ότι στο τέλος του 2013 το ιταλικό χρέος είχε σκαρφαλώσει στο 132,7% του ΑΕΠ και προβλέπεται να συνεχίσει να ανεβαίνει το 2014.
Πάντως, οι αγορές δεν φαίνεται να πτοούνται από τις προειδοποιήσεις της ΕΚΤ και έδωσαν ψήφο εμπιστοσύνης χθες στον νέο πρωθυπουργό της Ιταλίας Ματέο Ρέντζι, αγοράζοντας με τα χαμηλότερα επιτόκια από την έναρξη της κρίσης τα ιταλικά ομόλογα που βγήκαν σε πλειστηριασμό και δίνοντας συνολικά 7,75 δισεκατομμύρια ευρώ. Για τα δεκαπενταετή το επιτόκιο έπεσε στο 3,85% από 4,26% τον Ιανουάριο, ενώ για τα τριετή στο 1,12% από 1,41%. Το μειωμένο κόστος δανεισμού θα επιτρέψει στην κυβέρνηση Ρέντζι να χρηματοδοτήσει τη σχεδιαζόμενη μείωση της φορολογίας -ύψους 10 δισ. ευρώ- για τους χαμηλόμισθους. "Η Ιταλία έχει αποδείξει και στο παρελθόν ότι μπορεί να επιδείξει δημοσιονομική πειθαρχία, γι' αυτό και η αγορά δεν ανησυχεί", τόνισε στο Reuters ο αναλυτής της ING.
Ιρλανδία, η μεγάλη επιστροφή
Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν η χθεσινή απόδοση της Ιρλανδίας στην τοποθέτηση ομολόγων, η οποία πανηγυρίστηκε από την κυβέρνηση του Δουβλίνου ως η μεγάλη επιστροφή. Τα δεκαετή ομόλογα που έβγαλε σε πλειστηριασμό "κανονικά", χωρίς την εκ των προτέρων εξασφάλιση αγοράς από κάποιον τραπεζικό όμιλο, αγοράστηκαν με επιτόκιο κάτω από 3%, ενώ η ζήτηση ήταν τριπλάσια από την προσφορά. Να σημειωθεί ότι στο ζενίθ της κρίσης το επιτόκιο για τα δεκαετή ιρλανδικά ομόλογα ήταν 14%.
Πάντως, όλες οι ειδήσεις από την Ιρλανδία δεν είναι θετικές. Το τελευταίο τρίμηνο του 2013 το ιρλανδικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε αναπάντεχα, κατά 2,6%, κυρίως εξαιτίας της μείωσης της εσωτερικής ζήτησης, ενώ μειώθηκαν και οι ιρλανδικές εξαγωγές. Η έξοδος της Ιρλανδίας από το Μνημόνιο δεν εξελίσσεται σε περίπατο.
Bundesbank: Επταπλάσια κέρδη για το 2013
Την ίδια ώρα, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε -αυτός που επιμένει να θυμίζει με περισσή αλαζονεία στην ελληνική κυβέρνηση ότι δεν έχει κάνει τα... μαθήματά της- έχει κάθε λόγο να χαίρεται για τα γεμάτα ταμεία του. Ειδικά επειδή γεμίζουν περισσότερο από το αναμενόμενο. Χθες η Κεντρική Τράπεζα της Γερμανίας έστειλε στα κρατικά ταμεία τα κέρδη της για το 2013, συνολικά 4,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Επτά φορές περισσότερα από πέρσι και σχεδόν δύο φορές περισσότερα απ' όσα υπολόγιζε -και είχε εντάξει στον προϋπολογισμό του- ο Σόιμπλε. Σύμφωνα με τον διοικητή της Bundesbank Γενς Βάιντμαν, ο βασικός λόγος για την εκτίναξη των κερδών ήταν η μείωση του ρίσκου των ομολόγων από τις χώρες της κρίσης.
Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
