ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΓΟΥΡΙΔΗΣ
Έκθεση - "φωτιά", η οποία κατακεραυνώνει την πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση εις βάρος της συντριπτικής πλειονότητας του ελληνικού λαού, έδωσε χθες στη δημοσιότητα το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής. Στην έκθεση με θέμα «Το χρέος μετά το τέλος του Μνημονίου (2014)», οι επιστήμονες οικονομολόγοι προτείνουν τη λύση του κουρέματος του ελληνικού χρέους που κατέχει ο επίσημος τομέας. Η εν λόγω, η οποία, σημειωτέον, είναι... πανκομματική, στηλιτεύει ευθέως την κυβέρνηση, αποδομώντας με επιχειρήματα τις πρακτικές και τα... ευχολόγια της δικομματικής, καθώς τονίζει: «Είναι ψευδαίσθηση να αναμένουμε ότι η χώρα θα επιστρέψει στις αγορές μετά το 2014. Μόνο για τα χρεωλύσια, οι απαιτήσεις τα επόμενα χρόνια ανέρχονται σε 70,5 δισ. ευρώ (2014-2020)". Βασική παραδοχή, πάντως, του Γραφείου Προϋπολογισμού είναι πως "το χρέος δεν πρόκειται να τεθεί σε τροχιά μείωσης και να γίνει βιώσιμο ώς το 2020 ή 2022 αποκλειστικά με εθνικές προσπάθειες αποταμίευσης (δηλαδή δημιουργίας πρωτογενών πλεονασμάτων και ιδιωτικοποιήσεις), χωρίς οποιαδήποτε αναδιάρθρωση (σ.σ.: νέο κούρεμα) και άλλες διευκολύνσεις (π.χ. μείωση επιτοκίων)".
Οι... μπηχτές
Σύμφωνα με την Έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής, «ακόμη και αν επιτευχθεί ο στόχος ενός λόγου χρέους 124% ΑΕΠ έως το 2020 η κατάσταση δεν θα είναι διατηρήσιμη!». Γι' αυτόν τον λόγο, υπογραμμίζει ότι «Η σταθεροποίηση και πολύ περισσότερο η φιλόδοξη μείωσή του στο 110% από το επίπεδο του 175,5% του ΑΕΠ το 2013 διευκολύνεται αν υπάρξει περικοπή του αποθέματος του χρέους (σε τεχνική γλώσσα: stock relief)». Οι οικονομολόγοι προσθέτουν με νόημα ότι «κανείς να αναμένει σοβαρή μείωση του χρέους μέσω ιδιωτικοποιήσεων», καταρρίπτοντας τους ισχυρισμούς τρόικας και κυβέρνησης πως ακόμα κι αν ιδιωτικοποιηθούν τα... πάντα, η Ελλάδα θα εξέλθει της κρίσης.
Το χρηματοδοτικό κενό
Στην έκθεση αναφέρεται ότι δεν θα αρκεί το πρωτογενές πλεόνασμα για την πληρωμή των τόκων. Κάπως απλά, η διαφορά μεταξύ τόκων και πρωτογενούς πλεονάσματος είναι το δημοσιονομικό κενό. Επίσημα το δημοσιονομικό κενό υπολογίζεται με βάση την τρέχουσα πολιτική προσαρμογής. Αν η τελευταία αλλάξει, π.χ. αν αυξηθούν οι κοινωνικές δαπάνες, τότε ceteris paribus το κενό γίνεται μεγαλύτερο και μαζί του οι δανειακές ανάγκες. Το ίδιο ισχύει αν υπάρξει υστέρηση των φορολογικών εσόδων. Το ΔΝΤ προβλέπει ένα δημοσιονομικό κενό 4,4 δισ. ευρώ προς τα τέλη του 2014 και επιπλέον 6,5 δισ. ευρώ το 2015, συνολικά 11 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, «η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί ότι το κενό είναι μικρότερο, ελπίζοντας ότι θα πετύχει πρωτογενές πλεόνασμα 2,83 δισ. ευρώ. Όπως και να διαμορφωθεί τελικά, το 'κενό' θα πρέπει να καλυφθεί, πράγμα που μπορεί να γίνει με νέο δανεισμό, μείωση των επιτοκίων και νέα μέτρα ή με έναν συνδυασμό όλων αυτών.
Ας προσθέσουμε ότι το κενό διευρύνεται αν προσθέσουμε τις δαπάνες πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρεών. Τότε μετονομάζεται σε 'χρηματοδοτικό κενό'. Η Ελλάδα δεν θα είναι εύκολο να δανεισθεί με λογικούς όρους από τις αγορές για να καλύψει το κενό αυτό, δηλαδή να πληρώσει τους τόκους και να αποπληρώσει ληξιπρόθεσμα δάνεια».
Οι προτάσεις
Οι δύο προτάσεις του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής:
1. Ανάληψη του κόστους ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης (ESM), πράγμα που θα μείωνε το χρέος περίπου κατά 30 δισ. ευρώ που είναι οι συμμετοχές του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) στις τράπεζες, ίσως μάλιστα και περισσότερα.
2. «Αμοιβαιοποίηση» μέρους του χρέους (Ανάληψη μέρους του χρέους από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθεροποίησης ESM ή αναχρηματοδότησή του μέσω της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας) ή ένα σύμφωνο απόσβεσης όπως έχει προταθεί από το Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων της Γερμανίας και, σε παραλλαγές, από άλλους ερευνητές. Η πρόταση του Συμβουλίου Εμπειρογνωμόνων προβλέπει μια ποσοτικά και χρονικά περιορισμένη κοινή εγγύηση για το μέρος του χρέους που ξεπερνά το όριο του Μάαστριχτ 60% του ΑΕΠ.
Ευ. Τσακαλώτος: Κοινό μυστικό ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο
Γενική παραδοχή αποτελεί πια ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο, τονίζει με δήλωσή του ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο οποίος υπογραμμίζει ότι η χθεσινή δημοσίευση της έκθεσης "επιβεβαιώνει, από τη μία, την κριτική που ασκεί ο ΣΥΡΙΖΑ στην ακολουθούμενη μνημονιακή πολιτική της κυβέρνησης Σαμαρά και των προκατόχων του, αλλά κυρίως αναδεικνύει την οικονομική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για τη διέξοδο από την κρίση χρέους ως τη μόνη ρεαλιστική".
"Όπως σωστά εκτιμά το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής, ένα πρόγραμμα επιμήκυνσης του χρέους και μείωσης επιτοκίων, ενώ θα ελάφρυνε τα βάρη, δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να δώσει λύση στο πρόβλημα", υπογραμμίζει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος προσθέτοντας ότι "πριν λίγο καιρό αποτελούσε κοινό μυστικό ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος δεν θα μπορούσε να καταστεί βιώσιμο. Αυτό το 'κοινό μυστικό' πλέον αποτελεί γενική παραδοχή στην οποία συμφωνούν ακόμα και αυτοί που τότε μας κατηγορούσαν ως 'Κασσάνδρες'".
"Η μόνη ρεαλιστική και βιώσιμη λύση είναι η διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του δημόσιου χρέους, όπως έχει προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ από το 2010, σε συνδυασμό με την επίλυση του προβλήματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο", επισημαίνει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος. "Σήμερα το προτείνει και το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής. Απ' ό,τι φαίνεται, ο κύκλος των 'ανεύθυνων', κατά την κυβέρνηση, επεκτείνεται επικίνδυνα και στο τέλος την οικονομική πρόταση του κ. Σαμαρά θα την υπερασπίζονται μόνο οι ευνοούμενοί του", καταλήγει, με την ελπίδα "το ανεξάρτητο Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής να συνεχίσει να λειτουργεί και μετά τη δημοσίευση αυτής της έκθεσης".