Του ΘΑΝΟΥ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ
Λιτότητα ύψους 5,7 δισ. ευρώ ετοιμάζει η κυβέρνηση για το 2014 και ενώ είναι βέβαιο ότι στην πορεία το ποσό αυτό θα αυξηθεί δραματικά και με νέα μέτρα, καθώς το προσχέδιο του 4ου μνημονιακού προϋπολογισμού που κατατέθηκε χθες στη Βουλή αποτελεί παρωδία οικονομικού σχεδιασμού, δεδομένου ότι αποκρύπτει, παραπλανά και εξωραΐζει όλα τα βασικά μεγέθη και ποσοστά. Το παραπάνω ποσό των 5.677 εκατ. ευρώ προέρχεται κατά 3.123 εκατ. ευρώ από τις σχεδιαζόμενες περικοπές στην κοινωνική ασφάλιση, την περίθαλψη, στις συντάξεις και εν γένει από μια γενικευμένη μείωση τακτικών δαπανών που ισοδυναμεί με νέο ακρωτηριασμό του κράτους από βασικές λειτουργίες του και κατά 2.554 εκατ. ευρώ από πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση.
Δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός κάθε κράτους δείχνει και τη "φιλοσοφία" της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής, προκύπτει εύλογα το συμπέρασμα ότι κυβέρνηση και τρόικα επιμένουν δογματικά να υπεραμύνονται της αδιέξοδης μνημονιακής πολιτικής, καταλύοντας πλήρως το κοινωνικό κράτος και εξοντώνοντας έτι περαιτέρω τα ελληνικά νοικοκυριά με ακόμη μεγαλύτερα φορολογικά βάρη. Με αποτέλεσμα, μεγάλοι χαμένοι του προϋπολογισμού, όπως τουλάχιστον αποτυπώνεται αυτός στο προσχέδιο, να είναι κυρίως το κοινωνικό κράτος και οι φορολογούμενοι, καθώς:
* Τα κονδύλια για κοινωνική ασφάλιση και περίθαλψη συρρικνώνονται για ακόμη μία χρονιά, το 2014, κατά 1.664 εκατ. ευρώ και από τα 15.935 εκατ. ευρώ φέτος μειώνονται στα 13.271 εκατ. ευρώ. Υπενθυμίζεται εν προκειμένω ότι ανάλογη μείωση σημειώθηκε και το 2013, αφού το σχετικό κονδύλι μειώθηκε κατά 1.199 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τα 17.134 εκατ. ευρώ του 2012. Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα, "...το υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας επεξεργάζεται στοχευμένες παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό σύστημα οι οποίες τελούν υπό αξιολόγηση..." (σ.σ.: πρόκειται για την ενεργοποίηση υφιστάμενων νόμων για περικοπές σε επικουρικές και εφάπαξ καθώς και για περικοπή στο ΕΚΑΣ), καθώς στις πιστώσεις του προσχεδίου εν περιλαμβάνεται η περικοπή που είχε προβλεφθεί ύψους 336 εκατ. ευρώ σε ακαθάριστη βάση (144 εκατ. ευρώ στους μισθούς και 192 εκατ. ευρώ στις συντάξεις) από την εφαρμογή νέου μισθολογίου στους ένστολους. Στις σχετικές εκτιμήσεις δεν περιλαμβάνεται ούτε και το μέτρο επιβολής εισφοράς επί του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων, το οποίο θα ενίσχυε τα έσοδα του ΟΑΕΕ.
* Τα καθαρά έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού αναμένεται να αυξηθούν από τα 46.990 εκατ. ευρώ φέτος στα 49.544 εκατ. ευρώ. Ειδικότερα δε, προβλέπονται αυξημένοι κατά 2.163 εκατ. ευρώ άμεσοι φόροι (21.335 εκατ. ευρώ από 19.172 εκατ. ευρώ φέτος). Αντίθετα, οι έμμεσοι φόροι προβλέπονται μειωμένοι κατά 369 εκατ. ευρώ (24.529 εκατ. ευρώ από 24.628 εκατ. ευρώ).
"Άσπρες τρύπες" και δημιουργική λογιστική
Αν για κάτι θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί το εν λόγω προσχέδιο προϋπολογισμού, αυτό είναι μνημείο δημιουργικής λογιστικής καθώς:
* Αφενός η διόγκωση της άσπρης τρύπας στη γενική κυβέρνηση. Όπως, λ.χ. ο υπερδιπλασιασμός της προβλεπόμενης για φέτος "άσπρης τρύπας" στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (εκτιμώμενο πλεονασματικό ισοζύγιο 1.319 εκατ. ευρώ, αντί για 589 εκατ. ευρώ που αρχικώς προβλεπόταν) ή ο επίσης υπερδιπλασιασμός της προβλεπόμενης για φέτος "άσπρης τρύπας" στους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης (εκτιμώμενο πλεονασματικό ισοζύγιο 5.856 εκατ. ευρώ έναντι αρχικής πρόβλεψης 2.730 εκατ. ευρώ).
Στην ουσία, τα ισοζύγια αυτά δημιουργούνται από τις διαφορές στις ανεξόφλητες υποχρεώσεις, οι οποίες είναι αμφίβολο εάν και πότε θα εισπραχθούν.
"Μαγειρεμένο" έλλειμμα 2,4% του ΑΕΠ αντί 12,9% του ΑΕΠ
* Αφετέρου, η σμίκρυνση του πραγματικού δημοσίου ελλείμματος. Με βάση τις μετρήσεις που δέχεται η Eurostat (μεθοδολογία European System Accounts - ESA 1995), το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης του 2013 δεν είναι 4.429 εκατ. ευρώ ή 2,4% του ΑΕΠ, αλλά 23.531 εκατ. ευρώ ή 12,9% του ΑΕΠ δεδομένου ότι θα πρέπει να συνυπολογιστεί και η επίπτωση της υποστήριξης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στο έλλειμμα, η οποία ανέρχεται στο ποσό των 19.102 εκατ. ευρώ ή σε ποσοστό 10,4%.
Συν τοις άλλοις, το προσχέδιο προϋπολογισμού αποτελεί μνημείο προχειρότητας, αλχημείας και εξαπάτησης, καθώς η αναξιοπιστία του είναι εμφανής σε κάθε του σελίδα και πίνακα. Είναι ενδεικτικό ότι στην πρώτη του κιόλας σελίδα αναγράφεται η εκτίμηση ότι... "Η ύφεση εκτιμάται στο 0,6% το 2013..." (περίπου στο ένα έβδομο του 4% του ΑΕΠ που επισήμως εκτιμάται) καθώς και ότι "...Η αύξηση του όγκου του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών εκτιμάται στο 3,1% για το 2013..." όταν Μάιος και Ιούνιος είχαν αρνητικό πρόσημο!
Το προσχέδιο είναι σε υπερβολικό βαθμό αισιόδοξο, καθώς προβλέπει ακόμη πρωτογενές πλεόνασμα που αναμένεται να διαμορφωθεί το 2013 στα 340 εκατ. ευρώ σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα και να αυξηθεί στα 2,8 δισ. ευρώ το 2014.
Ο Χρ. Σταϊκούρας σημείωσε ότι στόχος είναι η Ελλάδα να επιστρέψει στις αγορές ομολόγων στο β' εξάμηνο του 2014, παρ' ότι το προσχέδιο του προϋπολογισμού δεν περιλαμβάνει πρόβλεψη εξόδου της Ελλάδας στις αγορές.
Με το προσχέδιο προϋπολογισμού αναθεωρούνται οι αρχικές προβλέψεις για την ύφεση φέτος, η οποία αναμένεται να διαμορφωθεί στο -4% φέτος έναντι πρόβλεψης για -4,5% στον προϋπολογισμό του 2013. Η μέση ανεργία προσδιορίζεται στο 27% το 2013 και η πρόβλεψη στον προϋπολογισμό κάνει λόγο για περιορισμό της στο 26% το 2014.
Στο προσχέδιο αποτυπώνεται εκτίμηση για ρηχή ανάπτυξη 0,6% το 2014, έπειτα από ακόμα έναν χρόνο βαθιάς ύφεσης. Επίσης, προβλέπεται έλλειμμα στο 2,4% του ΑΕΠ για το επόμενο έτος, ενώ πρωτογενώς αναμένεται πλεόνασμα της τάξεως του 1,6% του ΑΕΠ ή στα 2,8 δισ. ευρώ.
Υπεραισιόδοξες είναι ακόμη οι προβλέψεις και για τον περιορισμό της μείωσης της ιδιωτικής κατανάλωσης στο 1,6% από 6,7% εφέτος και 9,1% το 2012 και η αύξηση των επενδύσεων κατά 5,3% όταν αυτές μειώθηκαν κατά 5,9% το 2013 και κατά 19,2% πέρυσι.
Το δημόσιο χρέος υπολογίζεται ότι από 321 δισ. ευρώ φέτος θα σημειώσει ανεπαίσθητη αποκλιμάκωση το 2014 στα 319,4 δισ. ευρώ, ήτοι 174,5% του ΑΕΠ.
