Τη δημοσιονομική αποτυχία του μέτρου της εξίσωσης των ειδικών φόρων (ΕΦΚ) στα πετρέλαια θέρμανσης και κίνησης, καθώς οι απώλειες στα κρατικά έσοδα ανέρχονται σε 400 εκατ. καταδεικνύουν στοιχεία των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών αλλά και σχετική έρευνα του ΙΟΒΕ.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την έρευνα, που διενεργήθηκε για λογαριασμό των εταιρειών εμπορίας, των ΕΛΠΕ και της Μότορ Όιλ, το μέτρο δεν θεωρείται επιτυχημένο δημοσιονομικά αν και περιόρισε δραστικά το λαθρεμπόριο. Όπως τονίζεται, σε σύγκριση με τους στόχους του προϋπολογισμού για το 2012 τα έσοδα από τους ΕΦΚ σε πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης ήταν λιγότερα κατά 335 εκατ. ευρώ, ή κατά 255 εκατ. αν συνυπολογιστεί η μικρή καταβολή επιδόματος θέρμανσης, αν και είχαν προϋπολογιστεί 80 εκατ., ενώ η απόκλιση από τον στόχο του προϋπολογισμού θα ανέλθει το 2013 σε 473 εκατ. μόνο από τον ΕΦΚ στο πετρέλαιο κίνησης.
Σημειώνεται δε ότι η τελική δημόσια δαπάνη οικονομικής ενίσχυσης σε καταναλωτές πετρελαίου θέρμανσης διαμορφώθηκε την περίοδο 2012-2013 σε 82 εκατ., αισθητά χαμηλότερη της προϋπολογισθείσας, ενώ το μέσο επίδομα διαμορφώθηκε σε 91,7 ευρώ ανά χλτ. Εκτιμάται ότι ενισχύθηκαν ποσότητες που αντιστοιχούν στο 33% της κατανάλωσης για το 2013, με ισχυρό ενδεχόμενο η συνολική κατανάλωση να επηρεάστηκε αρνητικά από τα προβλήματα στο σύστημα ενίσχυσης των καταναλωτών.
Αναφέρεται επίσης ότι οι τιμές του πετρελαίου θέρμανσης αυξήθηκαν κατά 30% τον Οκτώβριο του 2012 σε σχέση με τον Απρίλιο του 2012, ενώ η πτώση της κατανάλωσης ξεπέρασε το 70%.
Από την έρευνα προκύπτει επίσης ότι υπάρχει συνδυασμός παραγόντων που διαμορφώνουν τη ζήτηση, καθώς αύξηση της μέσης τιμής του πετρελαίου θέρμανση κατά 10% οδηγεί σε πτώση της ζήτησης κατά 3,9%, ενώ μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος κατά 10% οδηγεί σε πτώση της ζήτησης 4,2% και μείωση του αριθμού βαθμοημερών θέρμανσης κατά 10% (ήπιος χειμώνας) οδηγεί σε πτώση της ζήτησης κατά 8,3%.
Εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών
Την έρευνα επικαλέστηκε ο Σύνδεσμος Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών Ελλάδας (ΣΕΕΠΕ) σε σχετική συνέντευξη Τύπου, εν όψει της έναρξης της διάθεσης πετρελαίου θέρμανσης από 15 Οκτωβρίου και εκτίμησε ότι η τιμή του αναμένεται φέτος να εκκινήσει από 1,3 ευρώ ανά λίτρο, έναντι 1,35 ευρώ πέρσι. Η διοίκηση του ΣΕΕΠΕ έκανε λόγο για απώλειες 400 εκατ. από τα κρατικά έσοδα.
Ο ΣΕΕΠΕ επανέφερε το αίτημά του για χορήγηση επιδόματος θέρμανσης χωρίς ή με ελάχιστες προϋποθέσεις με μόνο κριτήριο την πρώτη κατοικία, ζητώντας να ληφθούν άμεσα σχετικές αποφάσεις, αλλά και διατήρηση του μέτρου της εξίσωσης των φόρων στα πετρέλαια. Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΟΒΕ, το βέλτιστο αποτέλεσμα για την αγορά, τους καταναλωτές και τα έσοδα του Δημοσίου προκύπτει με την καταβολή επιδόματος πετρελαίου θέρμανσης ύψους 28 λεπτών ανά λίτρο (όσο και πέρυσι) χωρίς πρόσθετες προϋποθέσεις, παρά μόνο να αφορά την πρώτη κατοικία του καταναλωτή και -εφόσον τεθεί- το εισοδηματικό όριο να μην είναι χαμηλότερο από 80.000 ευρώ. Την πρόταση αυτή υιοθετεί ο Σύνδεσμος, προκειμένου να ενισχυθούν οι πωλήσεις του κλάδου, καθώς οι ζημιές των εταιρειών ανέρχονται σε 80 εκατ. το πρώτο εξάμηνο 2013 και πρόκειται να αυξηθούν περαιτέρω, ενώ σύμφωνα με στοιχεία του στο πρώτο τετράμηνο του 2013 η κατανάλωση πετρελαίου θέρμανσης μειώθηκε κατά 71%, κάτι που οφείλεται και στον περιορισμό του λαθρεμπορίου. Αντίθετα, οι πωλήσεις πετρελαίου κίνησης αυξήθηκαν κατά 15% (αύξηση κατανάλωσης 10% το πρώτο πεντάμηνο 2013 κατά το ΙΟΒΕ), καταδεικνύοντας περιορισμό του λαθρεμπορίου.