Μπορεί για τα γερμανικά Μέσα ενημέρωσης η επίσκεψη του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε στην Αθήνα να μην είναι το γεγονός της εβδομάδας, πλην όμως, ασχολούνται σχεδόν εξαντλητικά μαζί της, για δύο λόγους. Έναν... ατμοσφαιρικό και έναν ουσιαστικό.
Ο ατμοσφαιρικός έχει να κάνει με τις διαδηλώσεις που επίκεινται στη «διακεκαυμένη ζώνη» της Αθήνας, με το ενδεχόμενο να ξεσπάσει η «οργή του λαού» ενάντια στον Σόιμπλε. Ο ουσιαστικός έχει να κάνει με την προοπτική κουρέματος του ελληνικού χρέους, προοπτική που ο Σόιμπλε τη διαψεύδει, αλλά οι δικοί του δεν τον πιστεύουν.
Προβλέπουν κούρεμα
Ας ξεκινήσουμε από το δεύτερο, το οποίο προς μεγάλη δυσαρέσκεια της γερμανικής κυβέρνησης έχει πάρει διαστάσεις σίριαλ. Το πολλοστό του επεισόδιο εμφανίστηκε χθες στις σελίδες της έγκυρης Frankfurter Allgemeine, της εφημερίδας που έχουν κάθε πρωί στο γραφείο τους πολιτικοί, τραπεζίτες και οικονομικοί παράγοντες. Γράφει, λοιπόν, η εφημερίδα, ότι, «παρά τις διαψεύσεις της γερμανικής κυβέρνησης, όλο και περισσότεροι εμπειρογνώμονες θεωρούν ότι το κούρεμα του ελληνικού χρέους είναι προ των πυλών». Η FAZ επικαλείται τον Γιεργκ Ρόχολ, πρύτανη του οικονομικού πανεπιστημίου του Βερολίνου και μέλος του επιστημονικού συμβουλίου του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών, που συμβουλεύει τον Σόιμπλε. Ο Ρόχολ, με αφορμή την επίσκεψη Σόιμπλε στην Αθήνα, υποστηρίζει ότι «το κούρεμα θα γίνει και θα είναι σημαντικό, καθώς οι Έλληνες δεν μπορούν να αποπληρώσουν τα δάνεια». Σύμφωνα με τον Γερμανό οικονομολόγο, οι χώρες-πιστωτές θα υποχρεωθούν να ξεγράψουν ένα «σημαντικό» αριθμό δισεκατομμυρίων ευρώ, κάτι που θα σημάνει αληθινές απώλειες για τους φορολογούμενους.
Που χρωστά η Ελλάδα
Μάλιστα, βγήκε χθες και το Ινστιτούτο για την παγκόσμια οικονομία του Κιέλου (IfW) να παρουσιάσει σε ποιους χρωστάει η Ελλάδα τα 220 δισεκατομμύρια των πρόσφατων δανείων: Στα κράτη- μέλη τα 161 δισεκατομμύρια, στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τα 45 και στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο 22 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο αναλυτής του IfW, Χένινγκ Κλοντ, θεωρεί επίσης ότι το κούρεμα είναι αναπόφευκτο: «Το χρέος της Ελλάδας έχει φτάσει σε τέτοια επίπεδα, ώστε να είναι αδύνατον να μπορέσει η χώρα να εξυγιάνει τα οικονομικά της χωρίς έξωθεν βοήθεια». Κι αυτή η έξωθεν βοήθεια δεν μπορεί να είναι άλλη από το «χάρισμα» ενός μέρους του χρέους.
Βέβαια, τόσο οι οικονομολόγοι όσο και η γερμανική αντιπολίτευση θεωρούν ότι η όποια διαπραγμάτευση για το κούρεμα δεν πρόκειται να αρχίσει πριν από τις βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου. «Η κυβέρνηση δεν θέλει να παραδεχτεί στους ψηφοφόρους ότι αυτή τη φορά θα έχουν πραγματικές απώλειες, κι ότι η δέσμευσή της πως 'στην Ελλάδα δίνουν δάνεια που θα επιστραφούν' δεν έχει πια αξία», επισημαίνει ο Ρόχολ.
Το ίδιο ακριβώς λένε και πολλά στελέχη της αντιπολίτευσης, τα οποία, με αφορμή την επίσκεψη Σόιμπλε στην Αθήνα, τον καλούν να πει επιτέλους στους πολίτες την «πικρή» αλήθεια.
«Είμαστε άνθρωποι, όχι αριθμοί»
Την ίδια ώρα που οι αναλυτές ασχολούνται με το «αναπόφευκτο» του κουρέματος, τα ρεπορτάζ για τη χθεσινή γενική απεργία και τα άρθρα για τη φτωχοποίηση της ελληνικής κοινωνίας στον γερμανικό Τύπο είναι, θαρρείς, περισσότερα κι από αυτά που εμφανίζονται στον ελληνικό. Πολλά Μέσα έχουν επιλέξει ως τίτλο το σύνθημα της χθεσινής απεργίας «είμαστε άνθρωποι, όχι αριθμοί», ενώ συνεχίζει να αναδημοσιεύεται η ανοιχτή επιστολή του Μανώλη Γλέζου προς τον Σόιμπλε για το αίτημα των πολεμικών αποζημιώσεων.
Γλαφυρές -και σκοτεινές- είναι οι περιγραφές για την κατάσταση στα νοσοκομεία, για τη διάλυση στους δήμους, για τον φόβο του δημοσίου υπαλλήλου μπροστά στην απόλυση, για την αδυναμία των νέων να βρουν μια οποιαδήποτε δουλειά, ενώ παντού επισημαίνεται ότι «η σύγκρουση μεταξύ κυβέρνησης και συνδικάτων των δημοσίων υπαλλήλων έχει φτάσει στο αποκορύφωμά της».
Μετά από τρία χρόνια Μνημονίων, οι Γερμανοί έχουν επιτέλους αντιληφθεί ότι η ελληνική γνώμη έχει τη χείριστη γνώμη για την Άνγκελα Μέρκελ και τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ωστόσο ακόμη δεν μπορούν να καταλάβουν το γιατί.
Θεωρούν ότι με τα Μνημόνια η Ευρώπη -και κυρίως η Γερμανία- πέταξε ένα πανάκριβο σωσίβιο στην Ελλάδα κι ότι τη μεγαλύτερη ευθύνη για τη λάθος χρήση του σωσιβίου τη φέρουν η ελληνική κυβέρνηση και το ελληνικό πολιτικό σύστημα. Και σπανίως συνδέουν τις απαιτήσεις των απ' έξω με το ασφυκτικό σφίξιμο του ζωναριού που έχει επιβληθεί στην ελληνική κοινωνία. «Μαζέψτε επιτέλους τη φοροδιαφυγή από τους πλούσιους», είναι η... παραίνεση που εμφανίζεται κάθε τρεις και λίγο.
Παρά την αδυναμία τους να κατανοήσουν το αντιγερμανικό κλίμα στην Ελλάδα, όλοι έχουν ετοιμαστεί για την επίσκεψη Σόιμπλε στην Αθήνα σαν να ήταν η παρθενική επίσκεψη Μέρκελ στην Ουάσινγκτον ή το Πεκίνο. Όχι για το ίδιο το αντικείμενο των συνομιλιών του Γερμανού υπουργού Οικονομικών με τους Έλληνες συνομιλητές του όσο για τα τεκταινόμενα στους δρόμους της ελληνικής πρωτεύουσας, για τα πρωτοσέλιδα των ελληνικών εφημερίδων και τα πιθανά πλακάτ που θα εμφανίζουν τη Μέρκελ ή τον Σόιμπλε με ναζιστικά σύμβολα.
«Εάν γίνει ένα θαύμα και οι Έλληνες αγνοήσουν την επίσκεψη Σόιμπλε την Πέμπτη θα πέσουμε από τα σύννεφα», έλεγε χτες ένας συνάδελφος της γερμανικής τηλεόρασης, «είμαστε έτοιμοι για ζωντανές συνδέσεις και δυνατά πλάνα».
Η ελληνική αναπτυξιακή τράπεζα
Το περιεχόμενο των συνομιλιών Σόιμπλε απασχολεί τη γερμανική πλευρά μόνο αναφορικά με το μη- κούρεμα. Λες και πρόκειται για επίσκεψη αβροφροσύνης. Άλλωστε το «δώρο» που φέρνει μαζί του ο Σόιμπλε, η επιτάχυνση δηλαδή των διαδικασιών για τη δημιουργία μιας ελληνικής επενδυτικής τράπεζας στα πρότυπα της γερμανικής KfW, δεν αποτελεί για τη Γερμανία είδηση. Ουσιαστικά, πρόκειται για εξαγωγή τεχνογνωσίας, που έγινε πρώτα στην Ισπανία και ακολουθεί τώρα και στην Ελλάδα. Αυτό δε σημαίνει ότι μια τέτοια τράπεζα -Ελληνικό Αναπτυξιακό Ταμείο, είναι ο χαρακτηρισμός που προτιμά η ελληνική πλευρά- δεν θα μπορούσε να γίνει ένα πολύτιμο εργαλείο χρηματοδότησης για την ελληνική οικονομία, απλώς θα πάρει χρόνο η δημιουργία της. Η συνεργασία με τη γερμανική KfW ή την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα αυξήσει την αξιοπιστία της, ενώ υπάρχει η πιθανότητα να βοηθήσει στην απορρόφηση πόρων από τα διαρθρωτικά ταμεία, που τώρα λιμνάζουν.
Να σημειωθεί
Να σημειωθεί ότι ζοφερή για την Ευρώπη -και ιδιαιτέρως για την Ελλάδα- ήταν και η αντίστοιχη έκθεση του ΟΟΣΑ για την ανάπτυξη, που δημοσιεύτηκε στο τέλος Μαΐου. Σύμφωνα με εκείνη την έκθεση, που είχε μάλιστα προκαλέσει την έντονη αντίδραση του υπουργού Οικονομικών, Γιάννη Στουρνάρα, ο ΟΟΣΑ προβλέπει ότι η Ελλάδα θα παραμείνει για έβδομη χρονιά σε ύφεση και το 2014, με το ΑΕΠ να συρρικνώνεται κατά 1,2%. Για φέτος ο διεθνής οργανισμός υπολογίζει την ύφεση στη Ελλάδα στο 4,8%.
Όσο για τα δημοσιονομικά μεγέθη, ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι φέτος το έλλειμμα θα διαμορφωθεί στο 4,1% και στο 3,5% το 2014, ενώ το χρέος στο 175,1% και 180,6% αντίστοιχα.
