Ένα στημένο παιχνίδι με ενορχηστρωτές πολυεθνικούς κολοσσούς και εκτελεστές την Κομισιόν και πρόθυμες εθνικές κυβερνήσεις αποκαλύπτεται στην απορρύθμιση που προωθείται στο πλαίσιο για τα νέα μεταλλαγμένα, το οποίο βασίζεται σε υποσχέσεις εξωπραγματικών προϊόντων, σε μια τεχνική απάτη που εστιάζει στο προϊόν και αγνοεί πονηρά την επισφαλή διαδικασία, σε παραπλανητικούς και αντιεπιστημονικούς ισχυρισμούς που αποκρύπτουν τους κινδύνους για τη γεωργία και την κατανάλωση, κάνοντας τη φύση πειραματόζωο και θέτοντας σοβαρά ζητήματα βιοηθικής αλλά και ανταγωνιστικότητας έναντι της φυσικής επιλογής.
Αυτή την επικίνδυνη πολιτική στηρίζει η κυβέρνηση Ν.Δ. χωρίς δισταγμό, έχοντας ήδη, για πρώτη φορά σε επίπεδο ελληνικής κυβέρνησης, ψηφίσει δύο φορές υπέρ της πλήρους χαλάρωσης του ισχύοντος πλαισίου για τη νέα γενιά γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ).
Θυμίζουμε ότι με το νέο πλαίσιο επιχειρείται πλήρης χαλάρωση των υφιστάμενων κανόνων για τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές (ΝΓΤ), καθώς καταργούνται οι υποχρεώσεις των ελέγχων, της σήμανσης και της ιχνηλασιμότητας για τα νέα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα που παρουσιάζουν πάνω από 20 μεταλλάξεις (κάτω από 20 δεν ελέγχονται), κάτι που αφορά το 94% των νέων μεταλλαγμένων, δηλαδή σχεδόν για όλα, κάθε νέο προϊόν που προέρχεται από παρεμβάσεις με τις ΝΓΤ μπορεί να πατενταριστεί, ενώ καταργείται και η δυνατότητα κάθε κράτους-μέλους να απαγορεύσει την καλλιέργεια των νέων οργανισμών, δηλαδή στην ουσία επιτρέπεται υποχρεωτικά. Βασικό επιχείρημα υπέρ της απορρύθμισης είναι ότι οι νέες τεχνικές είναι πιο ακριβείς και στοχευμένες. Το σκεπτικό με το οποίο προωθεί αυτές τις τροφές η Ε.Ε., βασίζεται στα επιχειρήματα των μεγάλων εταιρειών πως τα προϊόντα αυτά είναι ασφαλή, ισοδύναμα με τα φυσιολογικά και δεν χρειάζονται ελέγχους, ενώ θα σώσουν τις καλλιέργειές μας από τους κινδύνους που επιφέρει η κλιματική αλλαγή - όταν υπάρχουν πολλές επιστημονικές αντιρρήσεις και επιχειρήματα για την επικινδυνότητά τους.
Άλλωστε, δεν υπάρχει παγκοσμίως σχεδόν καμία ανάπτυξη τέτοιων προϊόντων που υπόσχονται βιωσιμότητα και ανθεκτικότητα, αλλά υποσχέσεις που όχι μόνο δεν έχουν κανένα εχέγγυο επιτυχίας, αλλά κρύβουν σοβαρούς κινδύνους για την βιοποικιλότητα, τους γεωργούς και τους καταναλωτές, με οικονομικές, κοινωνικές και ηθικές προεκτάσεις.
Περισσότερο φως στους κινδύνους για τη γεωργία και την κατανάλωση, τις επιδιώξεις των πολιτικών κάτω από την πίεση λίγων πολυεθνικών συμφερόντων και τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της κατάλυσης του πλαισίου για τις ΝΓΤ επιχείρησε να ρίξει η εκδήλωση «Η διατροφή μας σε κίνδυνο: Η κρυφή προώθηση των μεταλλαγμένων» που διοργανώθηκε από τα δίκτυα ΣΙΤΩ και Αιγίλοπας και το ελληνικό γραφείο της Greenpeace, με την υποστήριξη της αντιδημαρχίας της Κοινωνίας των Πολιτών και Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων.
Οι εκπρόσωποι των τριών δικτύων αναφέρθηκαν στην επιτυχημένη δράση φορέων και κοινωνίας των πολιτών ενάντια στην πρώτη γενιά μεταλλαγμένων, καθώς και στη δύναμη της τωρινής συμμαχίας φορέων και οργανώσεων ενάντια στα νέα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα, καλώντας όλους να συμμετέχουν στον αγώνα και ειδικότερα ζήτησαν από τους Έλληνες ευρωβουλευτές να μην στηρίξουν τη νέα πρόταση της Ε.Ε. για τα γενετικά τροποποιημένα, γιατί καταργεί δικαιώματα, όπως κανόνες ασφάλειας και διαφάνειας, που έχουν κατακτηθεί 25 χρόνια πριν.
Οι πιέσεις και ο αγώνας κατά της απορρύθμισης του πλαισίου για τις ΝΓΤ έφεραν το πρώτο αποτέλεσμα καθώς πριν λίγες μέρες κατατέθηκαν 37 τροποποιήσεις επί της πρότασης της Επιτροπής για τα νέα μεταλλαγμένα, οδηγώντας στη μετάθεση της σχετικής ψηφοφορίας στο Ευρωκοινοβούλιο από τις 19 Μαΐου, μετά τα μέσα Ιουνίου.
Υποσχέσεις εντυπώσεων χωρίς αντίκρισμα
Όπως έγινε γνωστό στην εκδήλωση ενώ γίνεται λόγος για διάφορα καινοφανή προϊόντα με απίθανες «ιδιότητες», παγκοσμίως, μόνο μια τομάτα στην Ιαπωνία που κυκλοφορεί είναι προϊόν νέων γονιδιακών τεχνικών. Επίσης, υπάρχει μια σχετική μελέτη για λογαριασμό της Γερμανικής κυβέρνησης στην οποία περιλαμβάνονται 89 υποσχέσεις, που βρίσκονται στη λίστα αναμονής για παραγωγή και περιμένουν την κατάργηση των κανόνων για να μπουν στην αγορά. Εξ αυτών, μόνο δύο έχουν σχέση με τη βιωσιμότητα (ειδικότερα για την αντιμετώπιση της ξηρασίας), ενώ οι υπόλοιπες 87 είναι καθαρά με εμπορικά κριτήρια, π.χ. θέλουν ένα μαρούλι ή μια μπανάνα που αν και πολυκαιρισμένα και μπαγιάτικα δεν μαυρίζουν... Οπότε ο καταναλωτής θα τα αγοράζει νομίζοντας ότι είναι φρέσκα ενώ δεν θα έχουν καμία θρεπτική αξία.
Μιλώντας για τις εφαρμογές αυτών των τεχνικών, ο Μ. Αntoniou, ομότιμος καθηγητής Μοριακής Γενετικής και Τοξικολογίας στο King's College, London σημείωσε, ότι μέχρι σήμερα αυτά τα νέα μεταλλαγμένα προϊόντα δεν είναι εμπορικά διαθέσιμα, δεν υπάρχουν στην αγορά, είναι μόνο υποσχέσεις και λίστες ευχών της βιομηχανίας, δεν υπάρχει καμία πραγματικότητα, ακόμα, σε αυτές. Έτσι, πρόσθεσε, αυτά που διαβάζουμε για διάφορα φυτά που εγγυώνται μεγαλύτερη σοδειά, είναι ανθεκτικά στην ξηρασία, στις μολύνσεις, στη ζέστη κ.τ.λ. είναι μόνο υποσχέσεις με τις νέες τεχνικές, οι οποίες όμως θα αποτύχουν τελικά. Αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη υπάρχουν μόνο κάποια φυτά που θέλουν να αναπτύξουν ανθεκτικότητα σε φυτοφάρμακα και ζιζανιοκτόνα, που τελικά οδήγησαν σε μεγαλύτερη χρήση φαρμάκων, ενώ παγκοσμίως ελάχιστα προϊόντα έχουν γίνει ή θα γίνουν εμπορικά.
Ταφόπλακα στον ανταγωνισμό και τη βιοηθική
Η Ελλάδα έχει την μεγαλύτερη ποσοστιαία βιοποικιλότητα στην Ε.Ε. και αυτό είναι το μεγαλύτερό της εφόδιο για την εγχώρια γεωργία, άρα το να περάσουν τα μεταλλαγμένα στην αλυσίδα της γεωργίας θα είναι «ανταγωνιστική ταφόπλακα», και σε αυτό που μας καλεί η Ευρώπη είμαστε απέναντι, δεν είναι στο μείγμα μας για ποιοτική διατροφή, επισήμανε ο Μ. Γαρδικιώτης, πρόεδρος του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ).
Όσο για τον ισχυρισμό της Ε.Ε. ότι αυτά τα φυτά που έχουν έως 20 γενετικές μεταλλάξεις παύουν να είναι μεταλλαγμένα, δεν χρειάζεται να έχουν καμία σήμανση και μπορούν να διακινούνται παντού, όπως τα υπόλοιπα, ο ίδιος έθεσε το ζήτημα της ηθικής. «Η Ευρώπη τελειώνει και τη βιοηθική» τόνισε και διερωτήθηκε πώς το ψήφισε η Ελλάδα και πώς το υποστήριξε στις σχετικές επιτροπές, ενώ τόνισε ότι είναι και επικίνδυνο γιατί διαλύει την ελληνική γεωργία και τελικά συνεχίζεται αυτό που κάνει η Ε.Ε. με όλα τα τρόφιμα: να μην την αφορά τι καταναλώνει, όπως συμβαίνει και με τις αθρόες εισαγωγές από τρίτες χώρες.
Σε σχέση με το θέμα της πατέντας και της αξιολόγησης κινδύνου έφερε ως παράδειγμα εν μέσω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, την εξάρτηση της χώρας μας στα αζωτούχα λιπάσματα καθώς εισάγουμε το 70% για να τονίσει «σκεφτείτε την ετεροεξάρτηση που θα υπάρχει όταν θα είναι πατενταρισμένα όλα... άρα κάποιοι άλλοι θα ελέγχουν το τι θα φάμε». Επομένως, συνέχισε, το πατεντάρισμα θα φέρει ετεροεξάρτηση, θα φέρει συγκεκριμένα συμφέροντα, θα φέρει μονοκαλλιέργεια, θα φέρει περιβαλλοντική εξόντωση, ενώ «δεν εξυπηρετείται κανένα απολύτως συμφέρον της χώρας».
Όσο για την κατάργηση της αξιολόγησης κινδύνου σημείωσε ότι τελικά θα μπουν τα μεταλλαγμένα και οι αγρότες μας θα γίνουν πειραματόζωα, «η ίδια η φύση μας θα γίνει πειραματόζωο» και θα αξιολογήσουν τον κίνδυνο αφού τα καλλιεργήσουν, αφού θα έχει γίνει η ζημιά.
Από την πλευρά του ο Π. Καλόφωνος, εκπρόσωπος της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών, τόνισε ότι στα νέα μεταλλαγμένα δεν θα υπάρχει διαχείριση κινδύνου και έλεγχοι, συμπληρώνοντας ότι η επισήμανση στα τρόφιμα αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα του καταναλωτή στην πληροφόρηση, επιτρέποντάς του να κάνει συνειδητές, ασφαλείς και υγιεινές επιλογές κατά την αγορά. Σημείωσε ότι κάθε φορά που ο καταναλωτής αγοράζει, στην ουσία ψηφίζει την προτίμησή του μέσα από την αγορά του, ενώ σχολίασε και την έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και την απουσία πραγματικών ελέγχων.
Τεχνική απάτη: εστίαση στο προϊόν και απόκρυψη της διαδικασίας
Ο M. Antoniou ομότιμος καθηγητής Μοριακής Γενετικής και Τοξικολογίας στο King's College, London, όχι μόνο απομυθοποίησε τις τεχνικές, αλλά φώτισε τη διαδικασία και τους κινδύνους που ελλοχεύουν, έναντι της έμφασης στο προϊόν που δίνεται στο προωθούμενο πλαίσιο για την επιχειρούμενη απορρύθμιση.
Όπως εξήγησε νέες γονιδιωματικές τεχνικές είναι η νέα γενιά των τεχνητών διαδικασιών γενετικής τροποποίησης σε εργαστηριακό επίπεδο και είναι εντελώς διαφορετικές από την φυσική αναπαραγωγή. Στη φυσική αναπαραγωγή μια ποικιλία π.χ. τομάτας όταν διασταυρώνεται με μια άλλη δημιουργεί μια καινούργια ποικιλία τομάτας, ενώ με τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές αναπτύσσονται τα κύτταρα του φυτού στο εργαστήριο σε ειδικά πιάτα και εισάγεται μέσα σε αυτό το γενετικά τροποποιημένο εργαλείο ώστε να γίνει η γενετική τροποποίηση και στη συνέχει αναπτύσσεται ένα νέο φυτό.
Όλη αυτή η διαδικασία, εντελώς διαφορετική από τη φυσική διαδικασία, είναι ακριβώς αυτή που αγνοείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην προσπάθειά της να απορρυθμίσει τα νέα φυτά που προκύπτουν από τις νέες γονιδιωματικές πρακτικές και παράλληλα είναι και επικίνδυνη, επισήμανε.
Με τις τεχνικές αυτές υπάρχουν μη σκόπιμες (ανεπιθύμητες) αλλαγές στο φυτό που μπορούν να οδηγήσουν σε βλάβες στο DNA του προϊόντος προκαλώντας την εμφάνιση τοξικότητας και νέων αλλεργιογόνων.
H E.E. κάνει λόγο για δημιουργία ποικιλίας «με ακρίβεια», ή ονομάζει τις νέες τεχνολογίες γενετικά «ψαλίδια», επιχειρώντας να προσδώσει μια ψευδεπίγραφη βελτίωση στις τεχνικές γενετικής τροποποίησης σε σχέση με την προηγούμενη γενιά των μεταλλαγμένων.
Όπως εξηγεί ο κ. Antoniou χρησιμοποιείται μια γονιδιωματική επεξεργασία, μια τεχνολογία γονιδιακής μηχανικής και κυρίως ένα εργαλείο το CRISPR-Cas9, το οποίο κάνει μια στοχευμένη αλλαγή στο DNA του οργανισμού. Όμως η ακριβής αλλαγή που γίνεται όταν χρησιμοποιείται αυτό το εργαλείο δεν βρίσκεται υπό τον απόλυτο έλεγχο του εργαστηρίου. Άρα αυτό που μπορεί να συμβεί με αυτή την τεχνολογία είναι να υπάρξουν μικρές αλλαγές, απώλειες ή προσθήκες σε έναν μικρό αριθμό μονάδων DNA ή μπορεί να υπάρξουν μεγάλες ποσότητες προσθήκης, μετακίνησης ή ανάμειξης DNA, δηλαδή πρόκειται για αποτελέσματα τα οποία δεν βρίσκονται υπό πλήρη έλεγχο. Ακόμη και στο σημείο που στοχεύεις μπορεί να προκύψουν καινούργιες γονιδιακές αλληλουχίες, ακόμη και καινούργιες πρωτεΐνες που δεν ξέρουμε τι αποτελέσματα θα έχουν και κυρίως αν θα είναι ασφαλείς ή όχι. Επίσης, το πιο σημαντικό είναι ότι θα δημιουργηθεί μη σκόπιμη βλάβη στο DNA, κάπου αλλού σε ολόκληρο το DNA του οργανισμού. Δηλαδή ενώ ο στόχος είναι μια συγκεκριμένη αλλαγή σε ένα σημείο μπορούν να επέλθουν ανεπιθύμητες αλλαγές και σε πολλά άλλα σημεία του ζωντανού οργανισμού. Αυτά γίνονται κατά τη διαδικασία κατά την διάρκεια της οποίας, όπως αποδεικνύεται στην πράξη, μπορεί να συμβούν εκατοντάδες αν όχι χιλιάδες ακούσιες γενετικές βλάβες στο φυτό. Εκεί ακριβώς εδράζεται ο κίνδυνος, τόνισε ο κ. Antoniou, καθώς θεμελιωδώς στη διαδικασία, στην επεξεργασία CRISPR αναπόφευκτα, και όχι πιθανά, θα υπάρξουν αυτές οι ανεπιθύμητες βλάβες, θα υπάρχουν πάντα, το θέμα είναι σε ποιον βαθμό.
Αυτό έγινε σαφές σε κινεζική μελέτη για το ρύζι, καθώς μέτρησε τις μεταλλάξεις σε ρύζι που προέκυψε μετά από γενετικές τροποποιήσεις με το νέο εργαλείο, συγκριτικά με το ρύζι από φυσική διασταύρωση και κατέγραψε στο γενετικά μεταλλαγμένο ρύζι περίπου έως 5 με 10 φορές περισσότερες βλάβες στο DNA. Όταν καταστρέφεις έτσι το DNA αλλάζει τη λειτουργία πολλών γονιδίων και αυτό αλλάζει τη σύσταση των πρωτεϊνών με ακούσιους τρόπους, με αποτέλεσμα συχνά προβλήματα τοξικότητας και δημιουργίας αλλεργιών για τον άνθρωπο. Έτερη επιστημονική μελέτη για το ρύζι με την ίδια μέθοδο επιβεβαίωσε τα ευρήματα και μάλιστα αλλαγές σε εκατοντάδες γονίδια και στις πρωτεΐνες έναντι του αρχικού φυτού.
Όλοι οι επιστήμονες που ασχολούνται, όπως και η Κομισιόν, δεν μπορούν να αρνηθούν ότι αυτή η τεχνική είναι μια γενετική μετάλλαξη, γιατί αυτό που προσπαθούν να μας περάσουν είναι ότι αυτή η τεχνική παράγει προϊόντα παρόμοια με τα συμβατικά, όμως ξέρουν ότι είναι μια τεχνική γενετικής μηχανικής, όπως ξέρουν και τι προκαλεί αυτή η διαδικασία και τις ανεπιθύμητες ζημιές στο DNA του εκάστοτε οργανισμού.
Σύμφωνα με τον κ. Antoniou αυτός είναι και ο λόγος που παροτρύνουν «κοίταξε το τελικό προϊόν και αδιαφόρησε για τη διαδικασία», επιχειρώντας να αποκρύψουν τι συνεπάγεται η διαδικασία. Πρόκειται για «μια τεχνική απάτη» επισήμανε, σημειώνοντας ότι είναι σαν να αγνοείς τη βάση της επιστήμης όταν αγνοείς τη διαδικασία· είναι γελοίο αλλά ταυτόχρονα και επικίνδυνο.
Για το όριο των 20 μεταλλάξεων σημείωσε ότι είναι εντελώς αυθαίρετο και πρόκειται για μια γελοία πρόταση αφού και αυτές οι 20 μεταλλάξεις μπορεί να περιλαμβάνoυν κάθε είδους μετασχηματισμό, μικρή γενετική αλλαγή ή πολύ μεγάλη αλλαγή στο DNA που μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία πολλών γονιδίων, ενώ οι μη σκόπιμες αλλαγές που προκαλούν βλάβες γονιδιακές μπορεί να είναι πολύ περισσότερες και σίγουρα πάνω από 20.
Αυτός ο συνδυασμός των σκόπιμων και μη σκόπιμων αλλαγών στο DNA μέσα στον οργανισμό θα προκαλέσει μεγάλες αλλαγές στη λειτουργία των γονιδίων και στη σύσταση του φυτού αλλά και του φαγητού και με την απορρύθμιση που καταργεί τους ελέγχους και τη σήμανση, κανείς δεν θα μπορεί να δει τι θα γίνει, αν υπάρχουν νέες τοξίνες και αλλεργιογόνα και δεν θα υπάρχει σήμανση στην ετικέτα, οπότε αν κάτι γίνει λάθος δεν θα το μάθουμε ποτέ.
Νομική διάσταση
Κατά τον ίδιο το ζήτημα έχει και νομική διάσταση, καθώς το 2018 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι προϊόντα που περνούν από την τεχνική CRISPR φέρουν γενετικές τροποποιήσεις και άρα πρέπει να παραμείνουν υπό την ισχύουσα νομοθεσία και το κανονιστικό πλαίσιο στην Ε.Ε. για τους ΓΤΟ, τα βασικά στοιχεία (επισήμανση, ιχνηλασιμότητα, αξιολόγηση κινδύνου κ.τ.λ.) του οποίου σήμερα επιχειρείται να καταργηθούν.
Όσοι πιέζουν για απορρύθμιση, περιλαμβανομένης της Κομισιόν, ανέφερε, λένε για τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές ότι αν μπορείς να πείσεις τον εαυτό σου για το τελικό προϊόν αδιαφορώντας για τη διαδικασία και πεις ότι θα μπορούσε να είχε προκύψει και στη φύση, τότε μπορείς να το αποδεχτείς και να προχωρήσεις σε μια νομοθεσία που καταργεί τους κανόνες. Ωστόσο, τόνισε, δεν υπάρχει καμία απολύτως απόδειξη ότι θα μπορούσε το ίδιο αποτέλεσμα στο τελικό προϊόν με τη γενετική τροποποίηση να έχει προκύψει μέσα από τη φυσική διαδικασία/διασταύρωση και το σχετικό σκεπτικό είναι λανθασμένο.
Ο ισχύων κανονισμός για τους ΓΤΟ βασίζεται στη διαδικασία και στην επικινδυνότητά της, ενώ τώρα γίνεται προσπάθεια να βασίζεται στο τελικό προϊόν και να αγνοεί τη διαδικασία και τους κινδύνους της. Η διαδικασία μιας τεχνολογίας, ανέφερε ο κ. Antoniou, δίνει πληροφορίες όχι μόνο για το πώς θα επιτευχθεί το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα αλλά και πώς μπορούν τα πράγματα να πάνε στραβά και «γι' αυτό η νομοθεσία πρέπει να περιλαμβάνει τόσο τη διαδικασία όσο και το τελικό προϊόν, που είναι η μόνη επιστημονικά έγκυρη και ορθή για τη ρύθμιση των ΓΤΟ».
Ο καθηγητής κατέληξε λέγοντας «δεν έχω έρθει ποτέ αντιμέτωπος με κάτι τόσο αντιεπιστημονικό σε όλα μου τα χρόνια στην ακαδημαϊκή κοινότητα».
Εντολέας το lobby των πολυεθνικών
Όλες αυτές οι δυνατότητες που έχουν οι μεγάλες εταιρείες έχουν δοθεί όχι μόνο λόγω της εξέλιξης της τεχνολογίας αλλά και μέσω της πολιτικής και της οικονομίας, με φαινόμενα που εμφανίστηκαν την τελευταία 5ετία, προοιωνίζοντας αυτά που έρχονται στην Ευρώπη, επισήμανε ο Κ. Μπουγιούκος, καθηγητής βιοπληροφορικής στο Universite De Paris Cite. Πρόκειται για «γάμους βγαλμένους από την κόλαση», όπως τους αποκάλεσε, και αναφέρθηκε ειδικότερα στις τρεις μεγάλες συγχωνεύσεις και εξαγορές που εμφανίστηκαν στους κολοσσούς των πολυεθνικών-πολυκλαδικών μονοπωλίων, ήτοι εταιρείες που ελέγχουν πολλά κομμάτια της παραγωγής από τον σπόρο μέχρι την κατανάλωση και μαζί ελέγχουν πάνω από το 80%-90% του φαγητού του πλανήτη, με πιο γνωστή στην Ευρώπη την εξαγορά της αμερικανικής Monsanto από τη γερμανική Bayer. Ο ίδιος ανέφερε πως δεν είναι τυχαίο ότι η εταιρεία ξοδεύει πάνω από 100 εκατ. ευρώ σε lobbying στις Βρυξέλες για να «αγοράσει» ψήφους ευρωβουλευτών. Επομένως, μιλάμε για εταιρείες με μεγάλη δύναμη στο οικονομικό και πολιτικό επίπεδο. Και η τεχνητή νοημοσύνη, πρόσθεσε, χρησιμοποιείται σε όλα τα επίπεδα: στον σχεδιασμό και την εξέλιξη της ποικιλίας επιστημονικά, στην εφαρμογή και στην προώθηση στους αγρότες, στα logistics και στη διαμετακόμιση αυτών των προϊόντων στη βιομηχανία τροφίμων μέχρι την κατανάλωση. Όπως τόνισε «όλη αυτή η αλυσίδα έχει εκθέσει τη ζωή μας και το βασικό στοιχείο της επιβίωσής μας, την τροφή, στον πλήρη και απόλυτο έλεγχο αυτών των μεγάλων consortium».
Παράλληλα, τόνισε ότι όλα αυτά τα προϊόντα έχουν τεράστιες ανάγκες σε εφόδια, ενέργεια και νερό που επίσης ελέγχονται από πολυεθνικές, οπότε στην πραγματικότητα μιλάμε για αύξηση στα φυτοφάρμακα, στα λιπάσματα και στο νερό που σημαίνει και στην ενέργεια.
Κατά τον ίδιο το αποτύπωμα στον πλανήτη δεν αφορά μόνο την αλλαγή στο DNA και μακροχρόνιες επιπτώσεις, αλλά έχει και άμεσο αντίκτυπο στην κατανάλωση, τη χρήση αλλά και την εξάρτηση ως προς την πρόσβαση στην τροφή, από λίγους μεγάλους και μη διαφανείς οργανισμούς.
Σχετικά με τις πατέντες τόνισε ότι είναι σημείο αιχμής, οι πατέντες σε όλους τους οργανισμούς (πλην των ανθρώπων που απαγορεύονται) έχουν θεσμοθετηθεί μόνο για καινούργια πράγματα, και βέβαια δεν μπορεί να πατενταριστεί ένας οργανισμός που έχει προκύψει από τη φυσική επιλογή και μέσα στα δισεκατομμύρια χρόνια της εμφάνισης και εξέλιξης της ζωής στη Γη. Το γενετικό υλικό των οργανισμών του πλανήτη αποτελεί παγκόσμια άυλη κληρονομιά όλων και δεν ανήκει σε κανέναν, επισήμανε. Οποιαδήποτε επέμβαση είτε μικρή είτε μεγάλη, έστω και μια απλή τροποποίηση στις βάσεις του DNA, αν γίνει σε ένα πολύ στοχευμένο, μελετημένο και συγκεκριμένο μονοπάτι μπορεί να επιφέρει ένα αριθμητικό αποτέλεσμα πολύ σημαντικό σημείωσε και πρόσθεσε ότι δεν μπορεί να δίνεται το δικαίωμα να πατεντάρεται η κάθε παρέμβαση κατά το δοκούν και να ζητούν μετά οι εταιρείες αποζημιώσεις ακόμα και από παραγωγούς που καλλιεργούν και προστατεύουν άγριες, παλιές και εξαιρετικά σημαντικές ποικιλίες για τη βιοποικιλότητα και την εξασφάλιση και ανάπτυξη τροφής.
Τέλος, επισήμανε ότι επειδή έχουμε να κάνουμε με πολύ ισχυρό lobby, η απλή σήμανση που ρίχνει το βάρος στον καταναλωτή, στην ατομική ευθύνη στην κατανάλωση τροφής, δεν μπορεί να είναι η πραγματική λύση στο πρόβλημα.
Πλυντήριο απορρύθμισης
Στο κάλεσμα των δικτύων προς τους Έλληνες ευρωβουλευτές, ανταποκρίθηκε μόνο ο Κ. Αρβανίτης, αντιπρόεδρος The Left και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., ο οποίος στην παρέμβασή του περιέγραψε τη γενικότερη κατάσταση στην Ε.Ε, με το «πραξικόπημα» της συμφωνίας Mercosur που προσωρινά εφαρμόζεται χωρίς νομική κάλυψη, δηλαδή τίθενται και θέματα δημοκρατίας που αφορά και τον τρόπο διαβίωσης και το αρνητικό-επιθετικό περιβάλλον κατά της κοινωνίας των πολιτών και των μη κυβερνητικών οργανώσεων που αποτελούν εργαλείο της δημοκρατίας και βοηθούν στην καλύτερη παραγωγή νόμων για όλους τους πολίτες.
Βάζοντας τον τίτλο «πλυντήριο απορρύθμισης» σημείωσε ότι η Κομισιόν επιχειρεί να βαφτίσει την απορρύθμιση καινοτομία και τα μεταλλαγμένα κεντρική πρόοδο, κάτι που χαρακτήρισε απάτη, ψεύδος και τεράστια οπισθοδρόμηση. Όπως τόνισε, πίσω από αυτά κρύβονται πολύ συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές που προσπαθούν να περάσουν αυτά τα τρόφιμα που παράγονται με ΝΓΤ χωρίς αξιολόγηση, χωρίς καθολική ιχνηλασιμότητα, χωρίς σαφή σήμανση σε όλη την αγροδιατροφική αλυσίδα. Ανέφερε ότι κάποιοι πρόθυμοι πολιτικοί σπεύδουν να χαρακτηρίσουν όλο αυτό εκσυγχρονισμό, αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα θεσμικό δώρο στα μεγάλα συμφέροντα μονοπωλιακού χαρακτήρα, ενώ υπογράμμισε ότι «εδώ υπάρχει και δόλος εκτός από το κέρδος». Θύμισε την ερώτηση που είχε καταθέσει από το Δεκέμβριο 2025 στην Κομισιόν για το νέο πλαίσιο, ρωτώντας ποιος πήρε τις σχετικές αποφάσεις και ποιον εξυπηρετούν τελικά, και η απάντηση που ήρθε μήνες μετά (!) επιβεβαιώνει την κατεύθυνση για λιγότερους ελέγχους, λιγότερη σήμανση, ασάφεια, περισσότερη εξάρτηση των αγροτών από μεγάλες εταιρείες κ.λπ. Η σήμανση μόνο στον σπόρο δεν φέρνει διαφάνεια, είναι μισή αλήθεια και η μισή αλήθεια όταν μιλάμε για τρόφιμα, περιβάλλον, δημόσια υγεία συνιστά πολιτική εξαπάτηση, ανέφερε, ενώ σημείωσε ότι βασικό ζήτημα είναι ο αγώνας που πρέπει να γίνει για τους παραδοσιακούς σπόρους και τη διαφύλαξή τους.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι το κείμενο για τα νέα μεταλλαγμένα πέρασε όχι επειδή υπήρχε ευρωπαϊκή συναίνεση, αλλά επειδή συγκροτήθηκε μια εύθραυστη πλειοψηφία απορρύθμισης, με τη Δεξιά, τους φιλελεύθερους, την Ακροδεξιά σε όλες τις εκφάνσεις της. Χαρακτήρισε μεγάλο πρόβλημα, για το οποίο φταίει και η Αριστερά της Ευρώπης, το ότι δεν έχουμε πείσει τους Σοσιαλιστές και ουσιαστικά είναι διχασμένοι, ενώ σημείωσε ότι η μοναδική πολιτική δύναμη με την οποία η Αριστερά συνεργάζεται και συμφωνεί απόλυτα στο συγκεκριμένο θέμα, και όχι μόνο, είναι οι Πράσινοι.
Τόνισε πάντως ότι είναι αντίθετος σε μια κοινωνία πειραματόζωο, μιλώντας τόσο για τους αγρότες όσο και για τους πολίτες-καταναλωτές. Για εμάς, κατέληξε, σε ό,τι αφορά τα νέα μεταλλαγμένα χωρίς έλεγχο, η απάντηση πρέπει να είναι καθαρή: όχι στην απορρύθμιση, όχι στη σιωπηρή επιμόλυνση της τροφικής αλυσίδας, όχι στην παράδοση της ευρωπαϊκής γεωργίας σε πατέντες των μονοπωλίων. Δήλωσε πάντως αισιόδοξος λέγοντας ότι ο αντίπαλος δεν είναι ανίκητος, αλλά χάνει όταν εκτός από τη δράση και τη μαχητικότητα υπάρχει και τεκμηρίωση, κάτι που έγινε και με το Κράτος Δικαίου.
