Ως "κεραυνός εν αιθρία" ήλθε η εκτίμηση της Κομισιόν για πρόσθετα μέτρα μεταξύ 7,5 και 8 δισ. ευρώ στη διετία 2015 - 2016, διαψεύδοντας τις πρόσφατες κυβερνητικές ανακοινώσεις πως το δημοσιονομικό κενό θα συρρικνωθεί -αν όχι και, ενδεχομένως, να περιορισθεί δραστικά- έως τη λήξη του Μεσοπροθέσμου Προγράμματος. Μάλιστα, η εκτίμηση αυτή έρχεται μέσω έκθεσης της Ε.Ε. μεσούσης της επικοινωνιακής πολιτικής εξωραϊσμού της εικόνας της οικονομίας με λογιστικά τρικ και άλλα "φτασιδώματα", ενώ υποκρύπτει και μια δυσάρεστη αλήθεια: ότι είτε η παρούσα κυβέρνηση -και πάντως προς το τέλος της θητείας της- είτε η επόμενη που θα προκύψει, βαρύνεται ήδη με δημοσιονομικά βάρη που μετατέθηκαν για τα επόμενα χρόνια και αποκρύπτονται τεχνηέντως από τα ελληνικά νοικοκυριά.
Η Κομισιόν όμως επιφύλασσε με άλλη έκθεσή της και δεύτερο σοκ: "Η πλήρης πρόσβαση της Ελλάδας στις αγορές θα παραμείνει δύσκολη για πολλά χρόνια μετά το 2014", αναφέρει, σύμφωνα με πληροφορίες, η έκθεση αυτή, λίγα μόλις 24ωρα μετά την κυβερνητική πρόβλεψη πως η επιστροφή στις αγορές μπορει να έλθει και από το τέλος του 2014!
Στην έκθεσή της, που δημοσιοποιήθηκε χθες, η Ε.Ε. υπολογίζει ότι υπάρχει δημοσιονομικό κενό που απαιτεί λήψη μέτρων 1,8% του ΑΕΠ το 2015 και 2,2% του ΑΕΠ το 2016, αθροιστικά δηλαδή 4,0% του ΑΕΠ ή 7,5 με 8 δισ. ευρώ, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι για τη δημιουργία πρωτογενούς πλεονάσματος 3% του ΑΕΠ το 2015 και 4,5% του ΑΕΠ το 2016.
Από κυβερνητικής πλευράς, υποστηρίζεται ότι τα μέτρα αυτά δεν θα περιλαμβάνουν περικοπές μισθών αλλά μειώσεις δαπανών, όμως η εμπειρία έχει δείξει ότι οι επικαλούμενες, αυτά τα τρία χρόνια, μνημονιακές κυβερνήσεις τις "εξαιρετικά κρίσιμες περιστάσεις" ("η επόμενη δόση" κ.λπ.) δεν διστάζουν να αναιρέσουν τις εξαγγελίες τους (χαρακτηριστικά, από τα πιο πρόσφατα παραδείγματα, είναι η διατήρηση του χαρατσιού μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ και, για εφέτος, η παραπομπή της υπεσχημένης προεκλογικώς επαναφοράς του αφορολογήτου ορίου στα επίπεδα των 12.000 ευρώ στις "ελληνικές καλένδες" κ.λπ.).
Η Κομισιόν προβλέπει ότι η Ελλάδα θα έχει ύφεση 4,2% εφέτος, με ανάκαμψη 0,6% του ΑΕΠ το 2014, έλλειμμα 4,6% φέτος και 3,3% του ΑΕΠ το 2014, ενώ, όσον αφορά στο πρωτογενές αποτέλεσμα, από μηδενικό εφέτος θα μετατραπεί σε πλεόνασμα τον επόμενο χρόνο και σε ποσοστό 1,5% του ΑΕΠ.
Κίνδυνος δημοσιονομικού εκτροχιασμού
Η έκθεση επισημαίνει κινδύνους οι οποίοι θα επηρεάσουν ενδεχομένως την εκτέλεση του προϋπολογισμού: παραδέχεται ότι η ανάκαμψη της οικονομίας δυσχεραίνεται ακόμη από τα μέτρα δημοσιονομικής σύγκλισης του 2013, καθώς και από την αναιμική ανάπτυξη στην Ευρωζώνη, ενώ δίνει και το νεοφιλεύθερο στίγμα της, ισχυριζόμενη με την έκθεσή της πως οι μεταρρυθμίσεις σε βασικούς τομείς, όπως είναι η διαχείριση των δημοσίων εσόδων και η δημόσια διοίκηση, θα συναντήσουν αντιδράσεις από οργανωμένα συμφέροντα.
Διαπιστώνει αστοχίες στα έσοδα και μέτρα που δεν έχουν εφαρμοστεί. Τις αστοχίες στα έσοδα εντοπίζει η Ε.Ε. κυρίως στη συλλογή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, αλλά και στο φιάσκο της εξίσωσης του φόρου στο πετρέλαιο.
Με την έκθεση "χτυπάει η καμπάνα" για υπαλλήλους της Βουλής και ΔΕΚΟ όπου η νέα μισθολογική κλίμακα δεν έχει εφαρμοστεί, ενώ ειδική αναφορά κάνει για τα έσοδα από τον φόρο στους εφοπλιστές, αφού αυτά ήταν πολύ μικρότερα από τα αναμενόμενα. Η Κομισιόν προειδοποιεί ότι αν δεν αντιμετωπιστούν οι αστοχίες αυτές, θα οδηγήσουν σε τρύπα στον προϋπολογισμό, της τάξης των 137 εκατ. ευρώ το 2013 και 166 εκατ. ευρώ το 2014. Επιπρόσθετα, η καθυστέρηση εφαρμογής μέτρων όπως η αύξηση των κοινωνικών εισφορών από τους αυτοαπασχολούμενους και η αύξηση των εισιτηρίων στα μέσα μαζικής μεταφοράς δημιουργεί επιπρόσθετο κενό 270 εκατ. ευρώ το 2013 και 700 εκατ. ευρώ το 2014. Ωστόσο, αναφέρει ότι η Ελλάδα έχει δεσμευτεί να εφαρμόσει αντισταθμιστικά μέτρα για να αποφύγει τη δημιουργία τρύπας στον προϋπολογισμό το 2013 και το 2014.
Όσον αφορά τους φόρους στα ακίνητα, η κυβέρνηση θα διασφαλίσει τα έσοδα των 1,9 δισ. ευρώ με τη συλλογή του φόρου μέσω ΔΕΗ, αντισταθμίζοντας την προβλεπόμενη μείωση του συντελεστή κατά 15% με τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης.
Τα προαπαιτούμενα που δεν "περπάτησαν"
Αναφορικά με τα προαπαιτούμενα που δεν προχώρησαν, απαριθμεί η έκθεση τα εξής:
- Η αύξηση του μεριδίου αγοράς των γεννόσημων στο 35% του συνολικού όγκου φαρμάκων που πωλείται από τα φαρμακεία.
- Ο διορισμός εσωτερικών ελεγκτών σε όλα τα νοσοκομεία.
- Η αναθεώρηση των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων ώστε να ευθυγραμμίζονται με τις αγοραίες τιμές. Λόγω της πολυπλοκότητας της διαδικασίας, απαιτείται επαναδιατύπωση της δράσης, αναφέρει η Κομισιόν.
- Η μεταφορά 40 νέων στοιχείων ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου στο ΤΑΙΠΕΔ.
Εξάλλου, σε 2 δισ. από 2,6 δισ. ευρώ μειώνεται ο στόχος για τα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις.
Σύμφωνα με αυτή ο ρυθμός προώθησης των αποκρατικοποιήσεων παραμένει μη ικανοποιητικός, ενώ αναφέρεται ότι "η πλήρης πρόσβαση της Ελλάδας στις αγορές θα παραμείνει δύσκολη για πολλά χρόνια μετά το 2014".
Αναφορικά με τα μέτρα των 7,5 με 8 δισ. ευρώ, υπενθυμίζεται ότι, σε πρόσφατη συνέντευξη Τύπου, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρας είχε δηλώσει ότι "...ουδέποτε έχει προκύψει 4 δισ. αναγκαιότητα λήψης νέων μέτρων, την περίοδο 2015-2016... το ποσό αυτό είναι γύρω στα 2,5 δισ... η καλύτερη εκτέλεση του προϋπολογισμού και η επίτευξη των στόχων τη διετία που διατρέχουμε, 2013-'14, θα υπερκαλύψει το όποιο δημοσιονομικό κενό τυχόν προκύψει την περίοδο '15-'16...". Αλλά και ο υπουργός Οικονομικών Γ. Στουρνάρας είχε παρατηρήσει πως "όταν η ίδια η τρόικα λέει ότι δεν υπάρχει δημοσιονομικό κενό και δεν απαιτούνται νέα μέτρα, τι παραπάνω μπορώ να πω;".
