Την επενδυτική στρατηγική για την καθαρή ενέργεια παρουσίασε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που κάποτε στο όχι και τόσο κοντινό μέλλον θα αποτυπωθεί και σε πιο προσιτή ενέργεια για τους πολίτες και τη βιομηχανία, επικεντρώνοντας στην ανάγκη για ριζική αλλαγή στο ενεργειακό σύστημα και τις υποδομές της Ε.Ε.
Όπως ανακοινώθηκε η στρατηγική αυτή θα συμβάλει στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ των ιδιωτικών κεφαλαίων που είναι επί του παρόντος διαθέσιμα και των επενδύσεων που απαιτούνται, στην ελαχιστοποίηση των κινδύνων των έργων και στην κινητοποίηση ιδιωτικής χρηματοδότησης για δίκτυα, καινοτόμες τεχνολογίες καθαρής ενέργειας και ενεργειακή απόδοση. Η Επιτροπή θα υλοποιήσει τη στρατηγική αυτή σε στενή συνεργασία με τον όμιλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), ο οποίος προτίθεται να παράσχει χρηματοδότηση άνω των 75 δισ. ευρώ κατά τα επόμενα 3 έτη για τη στήριξη των στόχων της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας. Ειδικότερα, η ΕΤΕπ θα αναλάβει δέσμευση με ενδεικτικό ποσό έως 500 εκατ. ευρώ για το Ταμείο Επενδύσεων Στρατηγικών Υποδομών, προκειμένου να παράσχει βασικό κεφάλαιο για επενδύσεις σε συγκεκριμένα έργα ενεργειακών υποδομών, παρέχοντας οικονομική ώθηση στους στόχους της ευρωπαϊκής δέσμης μέτρων για τα δίκτυα.
Σύμφωνα με την Κομισιόν η φθηνότερη ενέργεια είναι καίριας σημασίας για τη στήριξη της βιομηχανίας και της ανταγωνιστικότητάς μας, όμως η Ευρώπη χρειάζεται επίσης ένα ενεργειακό σύστημα που θέτει τους πολίτες στο επίκεντρο - για την παροχή πιο προσιτής ενέργειας και τη στήριξη των πλέον ευάλωτων καταναλωτών. Με τη δέσμη μέτρων για την ενέργεια των πολιτών, η Επιτροπή προτείνει συγκεκριμένες δράσεις για τη μείωση των λογαριασμών ενέργειας, την ενδυνάμωση των πολιτών ώστε να παράγουν και να μοιράζονται τη δική τους καθαρή ενέργεια και την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας. Οι καταναλωτές μπορούν να επωφεληθούν από ταχύτερη αλλαγή προμηθευτή, χαμηλότερους φόρους και εισφορές στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και πιο διαφανείς πληροφορίες σχετικά με τους λογαριασμούς και τις συμβάσεις ενέργειας -κάτι που πάντως είναι στην ευχέρεια των εθνικών κυβερνήσεων.
Στήριξη πυρηνικών
Παράλληλα η Επιτροπή έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη στρατηγική για τους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMRs) προτείνοντας δράσεις που επιτρέπουν στα κράτη μέλη της ΕΕ, που εφαρμόζουν αυτή την τεχνολογία, να αναπτύξουν τους πρώτους επιχειρησιακούς SMR στις αρχές της δεκαετίας του 2030. Η στρατηγική θα στηρίξει τη βιομηχανία στην επιτάχυνση της ανάπτυξης και της εφαρμογής τους, ιδίως μέσω των εργασιών της Ευρωπαϊκής Βιομηχανικής Συμμαχίας για τα “μικρά πυρηνικά”. Μάλιστα η Κομισιόν θα εξετάσει το ενδεχόμενο πρόσθετης συμπληρωματικής ενίσχυσης, ύψους 200 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο του InvestEU από το Ταμείο Καινοτομίας έως το 2028 για τη στήριξη της ανάπτυξης αρχικών εμπορικών μονάδων καινοτόμων πυρηνικών τεχνολογιών, μέσω εγγυήσεων ελαχιστοποίησης των κινδύνων.
Προφανώς δεν είναι τυχαίες και οι ανακοινώσεις Κ. Μητσοτάκη από τη Γαλλία για «άνοιγμα» της χώρας μας στην πυρηνική ενέργεια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Κυριάκος Μητσοτάκης / Ανακοίνωσε στροφή στα πυρηνικά - Συγκρότηση υπουργικής επιτροπής
Όλα αυτά η Κομισιόν τα εντάσσει στο πλαίσιο της δράσης για οικονομικά προσιτή ενέργεια για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, τη μείωση των ενεργειακών εξαρτήσεων που εντέλει απλώς αντικαθίστανται από άλλες και την αύξηση της οικονομικής προσιτότητας για τα νοικοκυριά, κάτι που αν γίνει ποτέ, δεν θα είναι άμεσο.
Η ΕΕ αυξάνει επίσης τη χρηματοδοτική στήριξη για υποδομές. Στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2028-2034, η Επιτροπή πρότεινε πενταπλάσια αύξηση του προϋπολογισμού του ΜΣΕ (Μηχανισμός “Συνδέοντας την Ευρώπη”) για την ενέργεια από 5,84 δισ. ευρώ σε 29,91 δισ. ευρώ.
Η Επιτροπή αναμένεται να υποβάλει περαιτέρω μέτρα σε εύθετο χρόνο.
Μείωση κόστους για τους καταναλωτές
Αν και οι χθεσινές ανακοινώσεις δεν αφορούσαν τους καταναλωτές, τουλάχιστον όχι άμεσα, το σχέδιο δράσης για οικονομικά προσιτή ενέργεια, που εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2025, προβλέπει προτάσεις και μέτρα για τη μείωση των λογαριασμών ενέργειας βραχυπρόθεσμα, που πάντως δεν φαίνεται να υπάρχουν στην ατζέντα της κυβέρνησης Ν.Δ.
Θυμίζουμε ότι μεταξύ άλλων προβλέπονται δράσεις όπως: μείωση της φορολογίας, ιδίως στην ηλεκτρική ενέργεια, μείωση στις χρεώσεις δικτύων για τους καταναλωτές, βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στα κτήρια, βελτίωση της διαφάνειας και της συγκρισιμότητας των προσφορών των παρόχων και δυνατότητα αλλαγής εντός 24 ωρών, ενίσχυση της αυτοπαραγωγής και της κοινής χρήσης ενέργειας μεταξύ πολιτών, ευέλικτες συμβάσεις λιανικής, ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών κλπ.
Παράλληλα, η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν πλήρως το ενισχυμένο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τη στήριξη των ενεργοβόρων βιομηχανιών (CISAF), προσφέροντας ελάφρυνση των τιμών και υποστήριξη για την απαλλαγή τους από τις εκπομπές άνθρακα -κάτι που ήδη έχει αρχίσει να εφαρμόζεται σε αρκετά κράτη-μέλη και ζητεί η ελληνική βιομηχανία εντάσεως ενέργειας.
