Ο πρώην υφυπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης Πάνος Τσακλόγλου το είχε... προβλέψει από το 2023 αλλά το «μάζεψε» μετά τις σφοδρές αντιδράσεις, η δε Νίκη Κεραμέως επικαλείται συχνά πυκνά το δημογραφικό, διαφημίζοντας ταυτόχρονα ότι ακόμα και οι 70άρηδες επιστρέφουν σήμερα στην αγορά εργασίας. Και τώρα έρχεται ο ΟΟΣΑ, σημειώνοντας στην έκθεσή του που ανανεώνεται κάθε διετία ότι έχουμε «χαμηλά πραγματικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης»!
Συγκεκριμένα, στην έκθεση υποστηρίζεται ότι διατηρούνται στη χώρα μας, παίρνουμε συντάξεις σε... μικρή ηλικία (στα 62 και στα 67), ενώ έχουμε υψηλά ποσοστά αναπλήρωσης (με 7 στις 10 συντάξεις να είναι κάτω των 1.000 ευρώ) και οι δημόσιες δαπάνες για τις συντάξεις ξεπερνούν το όριο του 16% του ΑΕΠ. Και βέβαια ο διεθνής οργανισμός δεν παραλείπει να αναφερθεί σε «δημογραφική βόμβα έτοιμη να σκάσει».
Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά μέσο όρο στις χώρες του ΟΟΣΑ υπάρχουν 33 άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω για κάθε 100 άτομα του παραγωγικού δυναμικού (20-64 ετών) - από μόλις 21 πριν από 30 χρόνια.
Για την Ελλάδα η προοπτική είναι ακόμη πιο δυσοίωνη. Η έκθεση εκτιμά ότι η αναλογία ηλικιωμένων προς εργαζόμενους θα εκτοξευτεί -με προβλέψεις που φέρνουν την Ελλάδα μέσα στην πρώτη κατηγορία χωρών στην Ευρώπη- σε 70 ηλικιωμένους για κάθε 100 εργαζόμενους το 2050.
Παράλληλα, η μείωση των γεννήσεων -ήδη καταγεγραμμένη τα τελευταία χρόνια- και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής συνθέτουν ένα μείγμα που απειλεί να υπονομεύσει τη βιωσιμότητα του «pay as you go» συστήματος, όπου οι σημερινοί εργαζόμενοι στηρίζουν τους ήδη συνταξιούχους.
Σταδιακή αύξηση έως το 2031
Παρά τις τυπικές δηλώσεις των υπουργών Εργασίας της κυβέρνησης ότι έως το 2030 δεν θα αλλάξουν τα γενικά όρια και ότι η συνταξιοδότηση στα 62 θα παραμείνει προσβάσιμη χωρίς ποινή έπειτα από 40 χρόνια εργασίας, ο δρόμος για αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης έχει ανοίξει για τα καλά και θα είναι ένα από τα πρώτα μέτρα αν η Νέα Δημοκρατία κερδίσει τις εκλογές που τοποθετούνται την άνοιξη του 2027.
Παράγοντες του υπουργείου Εργασίας και του ΕΦΚΑ διαρρέουν το σενάριο σταδιακής αύξησης των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με την προσθήκη ενός έτους από το 2017 έως το 2031. Με στόχο το όριο των 62 ετών να φτάσει τα 65 και η έξοδος στα 67 (για όσους δεν συμπληρώνουν 40 χρόνια εργασίας να μετατεθεί στα 69 ή τα 70 έτη).
Μάλιστα, οι ίδιες πηγές αναφέρουν ακόμα δύο παραμέτρους. Πρώτον, η αύξηση των ορίων να συνοδεύεται με την καταβολή μέρους της σύνταξης έως την οριστική έξοδο. Δηλαδή με την καταβολή του 30% έως 50% των συντάξιμων αποδοχών. Δεύτερον, υποστηρίζουν ότι η αύξηση των ορίων στα 65 και στα 68 θα εξοικονομήσει πόρους για τα ταμεία που σήμερα καταβάλλουν ολόκληρη τη σύνταξη τουλάχιστον σε 300.000 συνταξιούχους που σήμερα αναγκάζονται να επιστρέψουν καθώς η τεράστια ακρίβεια και οι χαμηλές αποδοχές είναι μονόδρομος επανένταξης στην εργασία για λόγους καθαρά επιβίωσης.
Και περικοπές στις συντάξεις άνω των 1.200 ευρώ;
Αναλυτικά στην έκθεση αναφέρονται ακόμα τα εξής:
Στην Ελλάδα η πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης στους άνδρες παρέμεινε σχεδόν σταθερή (63,7), όμως στις γυναίκες παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση κατά 2,2 έτη, από τα 59,7 στα 61,9 έτη ηλικίας.
Συνολικά, στο κάδρο των συζητήσεων μπαίνουν δύο θέματα. Αφενός ότι πρέπει να εφαρμοστεί ο νόμος που συνδέει τα όρια ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής, αφετέρου να αυξηθεί το κατώτερο επιτρεπόμενο όριο, που είναι τα 62.
Σε αντίθετη περίπτωση, ο Οργανισμός ξεκαθαρίζει πως το ασφαλιστικό θα απαιτεί όλο και περισσότερους πόρους από το κράτος -ενώ ταυτόχρονα ο αριθμός των φορολογουμένων/ασφαλισμένων θα συρρικνώνεται.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι δημοσιονομικές δαπάνες για συντάξεις είναι ήδη από τις υψηλότερες ανάμεσα στις χώρες-μέλη: στην Ελλάδα το Δημόσιο δαπανά πάνω από 16% του ΑΕΠ για συντάξεις - ποσοστό μεταξύ των υψηλότερων στον ΟΟΣΑ.
Σε αυτό το πλαίσιο, στο στόχαστρο μπαίνουν και τα υψηλά ποσοστά αναπλήρωσης που ισχύουν στη χώρα μας, καθώς η σύνταξη βρίσκεται πολύ κοντά στο ύψος του εισοδήματος που είχε κάποιος όταν εργαζόταν.
