Τι περιλαμβάνει
Στην εξαφάνιση του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στην ΑΑΔΕ, όπως είχε αναγγείλει αμέσως μόλις ξέσπασε το σκάνδαλο στον Οργανισμό προχωρά και θεσμικά πλέον η κυβέρνηση Ν.Δ., ολοκληρώνοντας έτσι το σχέδιο για το ξέπλυμα και το κουκούλωμα ευθυνών σε σχέση με τη διασπάθιση ενωσιακών πόρων.
Παράλληλα, με την απορρόφηση του ΟΠΕΚΕΠΕ από την ΑΑΔΕ υπό τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, συρρικνώνονται περαιτέρω ο ρόλος και οι αρμοδιότητες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο, που σε υπουργικό συμβούλιο τον Οκτώβριο είχε ανακοινωθεί ότι θα είναι έτοιμο αρχές Νοεμβρίου και θα έχει γίνει νόμος έως τις αρχές Δεκεμβρίου, τελικά τέθηκε το βράδυ της Δευτέρας 24/11, σε δημόσια διαβούλευση που θα διαρκέσει έως τη Δευτέρα, 8 Δεκεμβρίου. Πρόκειται για τμήμα (Μέρος Γ΄) με 20 άρθρα (αρ. 61-80) ενός ευρύτερου νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπό τον τίτλο «Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, μεταφορά Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και λοιπές διατάξεις». Στόχος είναι το νομοσχέδιο να ψηφισθεί από τη βουλή, πριν το κλείσιμο αυτής για τις γιορτές των Χριστουγέννων.
Μηνύματα περί κάθαρσης, διαφάνειας, αξιοπιστίας και συνέπειας υπέρ των αγροτών έστειλαν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και οι υπουργοί Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ.κ. Κ. Χατζηδάκης, Κ. Πιερρακάκης και Κ. Τσιάρας, επαναλαμβάνοντας τα γνωστά περί «μεταρρύθμισης» και τερματισμού «διαχρονικών παθογενειών» μετά από 6,5 χρόνια διακυβέρνησης Ν.Δ. στα οποία περιλαμβάνονται η θέση σε επιτήρηση του Οργανισμού εδώ και πάνω από έναν χρόνο, η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τα γαλάζια βοσκοτόπια, διοικητικά πρόστιμα και καταλογισμοί. Για μια μεγάλη πρόκληση για την ΑΑΔΕ έκανε λόγο ο πρόεδρος της Αρχής, Γ. Πιτσιλής, σημειώνοντας ότι βασικό στοίχημα είναι να ενσωματώσουμε με αποτελεσματικότητα τους ανθρώπους και τις λειτουργίες του ΟΠΕΚΕΠΕ στις αρχές της ΑΑΔΕ, υπέρ των αγροτών και του συνόλου των πολιτών.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ως σκοπός των ρυθμίσεων αναφέρεται «η ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της τεχνικής αξιοπιστίας του συστήματος πληρωμών γεωργικών ενισχύσεων, η εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για την εφαρμογή της γεωργικής πολιτικής και η διασφάλιση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης των ενωσιακών πόρων», υπονοώντας ούτε λίγο ούτε πολύ ότι η προτέρα κατάσταση δεν διασφάλιζε τα στοιχεία αυτά, στο πλαίσιο της προσπάθειας να εμφανιστεί ότι το σύστημα πληρωμών και ελέγχων «μηδενίζει» και επανεκκινεί με την εξαφάνιση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Μεταφορά αρμοδιοτήτων
Ειδικότερα, όπως αναφέρεται, μεταφέρεται στην ΑΑΔΕ το σύνολο των αρμοδιοτήτων του νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία ΟΠΕΚΕΠΕ, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων που αφορούν σε ζητήματα στρατηγικού σχεδιασμού της ΚΑΠ που ασκούνται από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Οι αρμοδιότητες που μεταφέρονται ασκούνται από τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, ήτοι σήμερα τον Γ. Πιτσιλή (αντικαθιστώντας ουσιαστικά τον έως σήμερα πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ), ο οποίος μπορεί να τις μεταβιβάζει σε όργανα της ΑΑΔΕ (διοικητής και υποδιοικητές) ή να αναθέτει σε αυτά την εξουσία τελικής υπογραφής.
Οι πάσης φύσεως διαπιστεύσεις, συμπεριλαμβανομένης αυτής του οργανισμού πληρωμών σχετικά με τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής, άδειες έγκρισης ή πιστοποιήσεις που έχει λάβει ο ΟΠΕΚΕΠΕ από εθνικές αρχές ή από υπηρεσίες της Ε.Ε., ισχύουν χωρίς άλλη διατύπωση υπέρ της ΑΑΔΕ. Η ΑΑΔΕ επιπρόσθετα προς τις αρμοδιότητες που ασκεί βάσει του θεσμικού πλαισίου «αποτελεί και διαπιστευμένο Οργανισμό Πληρωμών» ασκώντας τις αρμοδιότητες που προβλέπονται στην κείμενη νομοθεσία.
Ως αρμόδια Αρχή Διαπίστευσης ορίζεται ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αντικαθιστώντας τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κάτι που ίσχυε έως σήμερα.
Καθήκοντα Οργανισμού Πιστοποίησης της ΑΑΔΕ ως Οργανισμού Πληρωμών ασκεί η Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχουν (ΕΔΕΛ), σύμφωνα με το σχετικό πλαίσιο (ν. 4914/2022 αρ. 19) περί οργανισμού πιστοποίησης για το στρατηγικό σχέδιο της ΚΑΠ.
Προσωπικό και περιουσιακά στοιχεία
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο το σύνολο των οργανικών θέσεων, υπηρεσιακών μονάδων και προσωπικού του ΟΠΕΚΕΠΕ όπως και οι δικηγόροι με σύμβαση έμμισθης εντολής μεταφέρονται στην ΑΑΔΕ. Το προσωπικό που μεταφέρεται παρέχει τις υπηρεσίες του στην ΑΑΔΕ με την ίδια σχέση εργασίας, ενώ οι οργανικές θέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ που είναι κενές μεταφέρονται στην ΑΑΔΕ και μετατρέπονται σε θέσεις δημοσίου δικαίου. Οι συμβάσεις του μεταφερόμενου προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου καθώς και των υπηρετούντων ωφελούμενων προγράμματος της δημόσιας υπηρεσίας απασχόλησης εξακολουθούν να ισχύουν έως τη λύση τους, με δυνατότητα ετήσιας παράτασης. Επίσης, διατηρούνται σε ισχύ έως τη λήξη τους αποσπάσεις προσωπικού του ΟΠΕΚΕΠΕ σε άλλους φορείς καθώς και προσωπικού από άλλους φορείς στον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Το μεταφερόμενο προσωπικό διατηρεί το ασφαλιστικό καθεστώς στο οποίο υπαγόταν πριν τη μεταφορά ενώ η κατάταξή του σε βαθμούς και μισθολογικά κλιμάκια γίνεται ανάλογα με τον χρόνο υπηρεσίας τους που έχει διανυθεί στον ΟΠΕΚΕΠΕ καθώς και τον συνολικό χρόνο προϋπηρεσίας για μισθολογική εξέλιξη που έχει αναγνωρισθεί από τον Οργανισμό.
Παράλληλα, απαγορεύεται οποιαδήποτε συμμετοχή του μεταφερόμενου προσωπικού σε οποιασδήποτε μορφής εμπορική εταιρεία και υποβάλλει το αργότερο έως 1/2/2026 υπεύθυνη δήλωση αν ασκεί ιδιωτικό έργο ή εργασία με αμοιβή στην αρμόδια διεύθυνση της ΑΑΔΕ για να εξεταστεί και να αξιολογηθεί η συνέχιση ή διακοπή της χορηγηθείσας από τον ΟΠΕΚΕΠΕ άδειας.
Κατά παρέκκλιση κάθε διάταξης, το μεταφερόμενο προσωπικό εξαιρείται για τρία έτη από διαδικασίες κινητικότητας σε φορείς εκτός ΑΑΔΕ με δυνατότητα παράτασης του χρόνου αυτού και δεν μετέχει με αίτησή του σε διαδικασίες εσωτερικής κινητικότητας της ΑΑΔΕ επίσης για τρία έτη.
Διάφορα ζητήματα προσωπικού διευθετούνται με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ.
Επιπλέον, προβλέπεται ότι στην ΑΑΔΕ περιέρχονται το σύνολο των παγίων περιουσιακών στοιχείων του ΟΠΕΚΕΠΕ χωρίς να απαιτείται καμία περαιτέρω διατύπωση, διοικητική άδεια, έγκριση, βεβαίωση κ.λπ. και τα πάσης φύσεως δικαιώματα του ΟΠΕΚΕΠΕ, οι απαιτήσεις και αξιώσεις του, καθώς και τα κάθε είδους άυλα περιουσιακά του στοιχεία φυσικά και ηλεκτρονικά αρχεία, τα λογισμικά και πληροφοριακά συστήματα.
Με απόφαση του διοικητική της ΑΑΔΕ ρυθμίζονται η διαδικασία και όλα τα ειδικότερα ζητήματα που αφορούν στη μεταφορά στην ΑΑΔΕ πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων, υλικοτεχνικού εξοπλισμού, φυσικών και ηλεκτρονικών αρχείων του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Επίσης, μεταφέρονται και εκκρεμείς διαδικασίες διαγωνισμών έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών καθώς και διαγωνιστικές διαδικασίες του ΟΕΠΕΚΕΠΕ, οι οποίες αναλαμβάνονται και συνεχίζονται από την ΑΑΔΕ.
Προβλέπεται δε ότι εκκρεμείς έρευνες ευρωπαϊκών ή εθνικών οργάνων στο πλαίσιο των μεταφερόμενων αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ, συνεχίζονται αυτοδικαίως από και στο όνομα της ΑΑΔΕ.
Εξάλλου, κανονιστικές πράξεις και αποφάσεις που άπτονται του στρατηγικού σχεδιασμού της ΚΑΠ και σχετίζονται με τις μεταφερόμενες αρμοδιότητες εκδίδονται με κοινή απόφαση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και του διοικητή της ΑΑΔΕ. Το Ειδικό Γραφείο Ενωσιακού Δικαίου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που λειτουργεί στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και παρέχει μέχρι σήμερα νομική συνδρομή στον ΟΠΕΚΕΠΕ σε θέματα αρμοδιότητάς του, συνεχίζει να παρέχει τις υπηρεσίες του στην ΑΑΔΕ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ / Σε πλήρη εξέλιξη το κουκούλωμα και η εξαέρωση του Οργανισμού
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Κομισιόν / Καμία διαφυγή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αγρότες - Κτηνοτρόφοι / Νέο μπάχαλο στις πληρωμές - Ανακοινώσεις για το υβριδικό-μεταβατικό σύστημα στο παρά πέντε
Επιστροφή παράνομων επιδοτήσεων
Στο σχέδιο νόμου περιλαμβάνεται και η αναμόρφωση της διαδικασίας επιστροφής παρανόμως και αχρεωστήτως καταβληθέντων στο πλαίσιο της διαχείρισης του Ειδικού Λογαριασμού Εγγυήσεων Γεωργικών Προϊόντων (ΕΛΕΓΕΠ).
Η διαδικασία που προβλέπεται σε περίπτωση παράνομης ή αχρεώστητης καταβολής λόγω μη τήρησης ενωσιακών ή εθνικών διατάξεων σε βάρος του ΕΛΕΓΕΠ από την αρμόδια για την έγκριση πληρωμής οργανική μονάδα της ΑΑΔΕ, προβλέπει μεταξύ άλλων τα εξής:
-Καλεί με έγγραφη πρόσκληση των ενδιαφερόμενο να διατυπώσει έγγραφες παρατηρήσεις και να προσκομίσει συμπληρωματικά στοιχεία σε προθεσμία 20 ημερών που μπορεί να παραταθεί μόνο μία φορά και μέχρι 10 ημέρες. Η πρόσκληση κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο με ψηφιακά μέσα και στην αρμόδια υπηρεσία για την τήρηση του αρχείου οφειλετών.
-Συντάσσει εντός 2 μηνών έκθεση ελέγχου για τη νομιμότητα ή μη της πληρωμής αναφέροντας τους λόγους του αδικαιολόγητου ή μη της δαπάνης, το ύψος τού προς επιστροφή ποσού και τον τρόπο υπολογισμού του. Εφόσον προβλέπεται στην εξεταζόμενη περίπτωση η επιβολή διοικητικών κυρώσεων, στην έκθεση αναφέρονται και το είδος αυτών, το ύψος των χρηματικών ποινών και προστίμων και ο τρόπος υπολογισμού τους. Εφόσον συντρέχει περίπτωση αδικαιολόγητης πληρωμής, ο διοικητής της ΑΑΔΕ εκδίδει απόφαση με την οποία διατάσσεται η επιστροφή από τον εισπράξαντα των αδικαιολογήτως καταβληθέντων ποσών, προσαυξημένων με τους προβλεπόμενους τόκους, ενώ για διοικητικές κυρώσεις εκδίδει ανεξάρτητη σχετική απόφαση.
Τα ποσά που έχουν καταβληθεί αδικαιολογήτως επιστρέφονται εντόκως με επιτόκιο ίσο προς το μισό του επιτοκίου των εντόκων γραμματίων του Δημοσίου ετήσιας διάρκειας που ισχύει όταν εκδίδεται η απόφαση για την επιστροφή (π.χ. με 0,985%, με επιτόκιο από τη δημοπρασία Σεπτεμβρίου στο 1,97%)
-Οι αποφάσεις του διοικητή της ΑΑΔΕ αποτελούν νόμιμο τίτλο είσπραξης και μεταξύ άλλων περιέχουν και πρόσκληση προς τον υπόχρεο να προσέλθει και να καταβάλει οικειοθελώς το αναγραφόμενο στην απόφαση χρηματικό ποσό εντός προθεσμίας 30 ημερών από την ημέρα της κοινοποίησης.
-Σε περίπτωση μη καταβολής του απαιτούμενου ποσού αυτό βεβαιώνεται από την αρμόδια για τη φορολογία εισοδήματος ΔΟΥ ή ΚΕΒΕΙΣ του υπόχρεου, εισπράττεται κατά τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων και αποδίδεται στον ΕΛΕΓΕΠ.
Σε περιπτώσεις που προκαλούν δαπάνη σε βάρος του ΕΛΕΓΕΠ και αναφέρονται σε συμβάσεις που έχουν καταρτιστεί μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και ιδιωτών και αφορούν εφαρμογή πολιτικών επί ενωσιακών αποθεμάτων γεωργικών προϊόντων στην Ελλάδα (από άσκηση παρεμβάσεων, εφαρμογή διαφόρων προγραμμάτων βοήθειας τροφίμων ή δωρεών διανομής τροφίμων στους άπορους ή άλλων προγραμμάτων κατ' εφαρμογή ενωσιακών κανονισμών) ακολουθείται διαδικασία αναφορικά με την ανάθεση του έργου, τις διακηρύξεις και τις συμβάσεις που καθορίζεται με κοινή απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ και του κατά περίπτωση αρμόδιου υπουργού. Επιπλέον, μη νόμιμες δαπάνες σε βάρος του ΕΛΕΓΕΠ με εντολή πληρωμής καταλογίζονται, με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, σε βάρος των δημοσιονομικώς υπευθύνων προσώπων. Τα έσοδα από την επιβολή κυρώσεων αποτελούν δημόσια έσοδα που βεβαιώνονται και εισπράττονται, σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων.
Σημειώνεται ότι συνίσταται εκτός κρατικού προϋπολογισμού ειδικός λογαριασμός με την ονομασία Ειδικός Λογαριασμός Εγγυήσεων Γεωργικών Προϊόντων. Σε βάρος των πιστώσεων του προϋπολογισμού του Λογαριασμού αυτού καταβάλλονται όλες οι δαπάνες που προκαλούνται από την εφαρμογή της αγροτικής πολιτικής. Ο προϋπολογισμός του λογαριασμού καταρτίζεται από την ΑΑΔΕ κι αν δεν μεταβάλλεται το δημοσιονομικό αποτέλεσμα και δεν επέρχεται αύξηση δαπανών εγκρίνεται ή τροποποιείται με απόφαση του διοικητική της ΑΑΔΕ, σε αντίθετη περίπτωση (αύξηση δαπανών) εγκρίνεται ή τροποποιείται με κοινή απόφαση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του διοικητή της ΑΑΔΕ.
Τέλος, με κοινή απόφαση του αρμόδιου υπουργού και του διοικητή της ΑΑΔΕ μπορεί να μεταβιβάζεται μέρος των μεταφερόμενων αρμοδιοτήτων σε υπηρεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, των Περιφερειών της χώρας καθώς και σε ΝΠΙΔ του ευρύτερου δημόσιου τομέα.
