Ξεπέρασε κατά πολύ τα 20 ευρώ η μέση τιμή του μοσχαρίσιου (βόειου) κρέατος στην Ελλάδα, καταγράφοντας σε μια τριετία αύξηση μεγαλύτερη από 100%. Τόσο η ευλογιά των προβάτων, που έχει μειώσει κάθετα την προσφορά αιγοπρόβειου κρέατος στην αγορά, όσο και η παρατεταμένη αύξηση της χρηματιστηριακής τιμής του βόειου κρέατος την τελευταία τριετία αποτελούν τη βάση αυτής της επώδυνης για τους καταναλωτές εξέλιξης, μιας και πρόκειται για βασικό προϊόν που καταναλώνεται από τη συντριπτική πλειονότητά τους. Συγκεκριμένα, η τιμή του νωπού κρέατος (μεσοσταθμικός όρος όλων των ειδών) και η τιμή του νωπού βόειου κρέατος στην Ελλάδα καταγράφουν άνοδο 7,5% και 15,7% αντίστοιχα, τιμές υψηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κατά 4,5% και 11,8% αντίστοιχα.
Ανεβαίνουν και όσα… πέφτουν διεθνώς
Ηδη η επιβάρυνση των οικογενειακών προϋπολογισμών από τις αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων είναι τεράστια. Αν, όμως, για κάποιες κατηγορίες οι ανατιμήσεις έχουν κάποια προφανή εξήγηση (κρέας, σοκολατοειδή λόγω τριπλασιασμού της τιμής παραγωγού του κακάο), οι συνεχιζόμενες ανατιμήσεις ή ακόμη και η σταθεροποίηση σε υψηλά επίπεδα των τιμών δεν δικαιολογούνται δεδομένου ότι βασικές κατηγορίες τροφίμων σημειώνουν στη διεθνή αγορά κάμψη και μάλιστα παρατεταμένη. Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία που παραθέτουμε από το τελευταίο (Σεπτέμβριος 2025) δελτίο αγροτικών προϊόντων της Τράπεζας Πειραιώς.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το ψωμί. Η τιμή μιας φραντζόλας 500 γραμμαρίων το 2025 αγγίζει το 1,40 ευρώ στους φούρνους της γειτονιάς (στις γνωστές αλυσίδες τα πωλούμενα ως αρτοσκευάσματα είδη ψωμιού έχουν τριπλάσια και τετραπλάσια τιμή), παρουσιάζοντας σημαντική αύξηση από το 0,80 ευρώ το 2020, δηλαδή κατά 75%. Όμως η τιμή του σιταριού μετά το πρώτο σοκ του ρωσοουκρανικού πολέμου παρουσιάζει κάθετη πτώση κατά 46,38% την τελευταία τριετία και πάνω από 14% κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο. Ουδεμία, όμως, μείωση της τιμής του ψωμιού υπήρξε στην Ελλάδα, όπως και των προϊόντων που χρησιμοποιούν άλευρα ως πρώτη ύλη.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το καλοκαίρι του τρέχοντος έτους έκλεισε με ανατιμήσεις σε:
* Ελαιόλαδο: +9,5%
* Φρούτα: +19,3%
* Καφές: +5,3%
* Κρέας, πουλερικά, ψάρια, λαχανικά: σημαντικές αυξήσεις σε αυτές τις κατηγορίες.
* Νωπό βόειο κρέας: Στην Ελλάδα η αύξηση ήταν 15,7%, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά μέσο όρο 11,8%.
ΦΠΑ: Το παράδειγμα της Κύπρου
Μέχρι τώρα η κυβέρνηση υποστήριζε, και εξακολουθεί να υποστηρίζει, ότι βάση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο μέσος καταναλωτής είναι ο χαμηλός μέσος μισθός στην Ελλάδα. Επιχειρηματολόγησε επανειλημμένως τόσο διά του αρμόδιου υπουργού όσο και διά του κυβερνητικού εκπροσώπου ότι οποιαδήποτε αποδοχή πρότασης της αντιπολίτευσης για μείωση του ΦΠΑ σε βασικά καταναλωτικά είδη δεν θα οδηγούσε σε μείωση της τιμής των προϊόντων αυτών, μεταξύ των οποίων και τα τρόφιμα, αλλά ουσιαστικά σε αύξηση του κέρδους του λιανοπωλητή και των ενδιαμέσων. Οι εξελίξεις, όμως, στην Κύπρο τη διαψεύδουν, καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε προσφάτως το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών αγαθών (ΙΕΛΚΑ), η Ελλάδα μπορεί να καταγράφει μεν την τέταρτη χαμηλότερη τιμή μεταβολής του πληθωρισμού τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως στην Κύπρο, η οποία εφαρμόζει από 1.1.25 μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ σε αρκετά είδη, έχουμε αποπληθωρισμό, μείωση δηλαδή των τιμών των τροφίμων κατά 2,3%. Μια εξέλιξη, βεβαίως, που διαψεύδει σε σημαντικό βαθμό όσα υποστηρίζει η κυβέρνηση. Το ίδιο συμβαίνει και στην Ισπανία. Αλλά η κυβέρνηση επιμένει να διαστρέφει την πραγματικότητα και να λέει ότι το μέτρο απέτυχε όπου εφαρμόστηκε, και επιμένει στην πολιτική των αφανών «συμφωνιών κυρίων» με τους ιδιοκτήτες των σούπερ μάρκετ, που αναγγέλλονται από τον εκάστοτε αρμόδιο υπουργό μετά «φανών και λαμπάδων», αλλά ουδέποτε οδήγησαν σε σταθερή μείωση των τιμών. Κάτι που αποδεικνύει η ωμή πραγματικότητα, καθώς μετά από κάμποσες τέτοιες συμφωνίες -και παρά τα όποια προσωρινά αποτελέσματα- οι τιμές στα τρόφιμα εξακολουθούν να ανηφορίζουν…
Οι προειδοποιήσεις του ΣΕΒ
Η μόνη λογικοφανής εξήγηση (ή δικαιολογία ή πρόφαση) για τις αυξήσεις των τιμών είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος λόγω του απαράδεκτου συστήματος καθορισμού των τιμών που επικρατεί στην Ελλάδα, ευνοώντας τους 4-5 μεγάλους παραγωγούς και παρόχους ρεύματος. Κάτι που φαίνεται να οδηγεί μια μερίδα βιομηχάνων και από τον τομέα των τροφίμων, και όχι μόνο, σε σύγκρουση με την κυβέρνηση. Είναι χαρακτηριστική η πρόσφατη προειδοποίηση του προέδρου του ΣΕΒ Σπ. Θεοδωρόπουλου ότι είναι πολύ πιθανόν να κλείσουν δύο πολύ μεγάλες βιομηχανίες στην Ελλάδα, κάτι που θα «τσαλάκωνε» σημαντικά το προφίλ της κυβέρνησης. Επί του θέματος δεν υπήρξε επισήμως οποιαδήποτε κυβερνητική αντίδραση…
