ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΑΚΗ ΜΠΑΛΗ
Το τι συζητούσαν χθες πίσω από τις κλειστές πόρτες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου οι ηγέτες των 27 κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούσε κανείς μόνο να το μαντέψει, την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές. Επισήμως στην ατζέντα της συνόδου ήταν οι πολιτικές για την ανάπτυξη, για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, για την καταπολέμηση της ανεργίας, κυρίως των νέων.
Για τη θεματολογία κανείς δεν μπορεί να κατηγορήσει τους «27».
Πολιτικές ανάπτυξης απαιτούσαν οι διαδηλωτές που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα των ευρωπαϊκών συνδικάτων και αψήφησαν το κρύο και το χιόνι χθες στις Βρυξέλλες.
Πολιτικές ανάπτυξης απαιτούν τα εκατομμύρια των ανέργων στην πλούσια γηραιά ήπειρο. Μάλιστα, το πρωί πριν από την έναρξη της συνόδου βγήκε η ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία να ανακοινώσει ότι το τελευταίο τρίμηνο του 2012 μειώθηκαν ακόμη περισσότερο οι θέσεις εργασίας, πέφτοντας στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας επταετίας.
Πολιτικές ανάπτυξης -και όχι μόνο- απαιτεί και το Ευρωκοινοβούλιο, που φρόντισε να κάνει δύσκολη τη ζωή του Συμβουλίου, απορρίπτοντας, μια μέρα νωρίτερα, την απόφαση για τον κοινοτικό προϋπολογισμό της επταετίας 2014-2020.
Ωστόσο, οι «27» δεν μπορούν να συμφωνήσουν στο ποιες θα είναι αυτές οι πολιτικές της ανάπτυξης. Φαίνεται ότι, έστω και απρόθυμα, προσεύχονται, είτε να γίνει το θαύμα και να φέρει καρπούς η νυν πολιτική της δημοσιονομικής εξυγίανσης, πριν τιναχθούν οι μισές ευρωπαϊκές κοινωνίες στον αέρα, είτε να αποφασίσει να αλλάξει γραμμή η Γερμανία και οι χώρες που τη στηρίζουν.
Πάντως, ο κύριος εισηγητής σ' αυτή τη σύνοδο, ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζοζέ Μπαρόζο, που παρουσιάζει τη «Στρατηγική 2020», προσπάθησε εκ των προτέρων να πείσει ότι ο δρόμος της λιτότητας και των μεταρρυθμίσεων είναι ο σωστός και ότι έχει ήδη φέρει τα πρώτα αποτελέσματα: «Βλέπουμε ότι οι προσπάθειες για βελτίωση της ανταγωνιστικότητας μέσω μεταρρυθμίσεων αρχίζουν να αποφέρουν καρπούς. Το αποδεικνύει το παράδειγμα της Ιρλανδίας. Ας μην ξεχνάμε ότι μόλις πέρσι οι αναλυτές προέβλεπαν τη διάλυση του ευρώ. Κι όμως, σήμερα έχουμε μεγαλύτερη σταθερότητα, σε πολλά κράτη-μέλη τα ελλείμματα έχουν μειωθεί στο μισό σε σχέση με το 2009, ενώ αναμένεται να πέσουν στο 3% μέχρι το τέλος του χρόνου», είπε, ενώπιον του Ευρωκοινοβουλίου, την προηγούμενη της συνόδου.
Προφανώς, ο Μπαρόζο δεν βρήκε κανένα άλλο παράδειγμα να κατονομάσει, ενώ κανείς πλέον δεν φαίνεται να εμπιστεύεται τις προβλέψεις της Κομισιόν. Η ίδια η γαλλική κυβέρνηση παραδέχεται ότι δεν θα πιάσει τον στόχο του 3% για το έλλειμμα φέτος, η Πορτογαλία έχει ήδη ζητήσει -και πιθανότητα θα λάβει σήμερα- παράταση για την επίτευξη των στόχων του Μνημονίου της, ενώ οι άνεργοι της Ελλάδας, της Ισπανίας, της Ιταλίας, της Πορτογαλίας, της Γαλλίας, της Σλοβενίας, της Κύπρου κ.λπ. σίγουρα δεν βλέπουν ίχνος φωτός στο βάθος του τούνελ. Αντίθετα, βλέπουν ότι με κάθε ηρωική προσπάθεια για μείωση του ελλείμματος πληθαίνουν οι στρατιές τους.
Συμβουλές από τον βαν Ρομπάι
Μπαίνοντας στη σύνοδο ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Χέρμαν βαν Ρομπάι, προετοίμασε τους «27» για τον μακρύ δρόμο προς την ανάπτυξη που έχουν μπροστά τους, χωρίς, ωστόσο, να τους πιέσει να κάνουν το πρώτο βήμα.
«Παρά τα σημάδια πως τα χειρότερα της κρίσης έχουν πλέον περάσει και τα μικρά φωτεινά σημεία, υπάρχει ακόμα μεγάλη απόσταση που πρέπει να διανύσουμε για να αποκαταστήσουμε τις προοπτικές ανάπτυξης, την ανάκαμψη των οικονομιών μας, την εξυγίανση του τραπεζικού μας συστήματος και την βελτίωση της κοινωνικής πρόνοιας ανάμεσα στα μέλη της Ένωσης», είπε ο βαν Ρομπάι. Αυτό που δεν είπε, το είχε επισημάνει την προηγουμένη η καθηγήτρια Οικονομικών Ελίζα Φερέιρα, μιλώντας στην ολομέλεια της Ευρωβουλής: «Στην Ευρωζώνη οι ανισορροπίες είναι μεγαλύτερες από ποτέ. Πώς θα επιβιώσει η Ευρωζώνη, όταν η ανεργία στην Ελλάδα ή στην Ισπανία είναι πενταπλάσια από ό,τι στην Ολλανδία ή την Αυστρία; Πώς θα επιβιώσει, όταν η ανεργία των νέων ξεπερνά το 60% στην περιφέρεια της Ευρωζώνης;».
Απάντηση σ' αυτό το ερώτημα δεν αναμένεται σύντομα, ενώ ακόμη κι αν επιταχυνθούν οι προσπάθειες για την εύρεση και την υλοποίηση πολιτικών ανάπτυξης, χρειάζεται χρόνος για να φανούν τα πρώτα αποτελέσματα.
Η αντιπρόταση των συνδικάτων
Για τα ευρωπαϊκά συνδικάτα, πάντως, οι υφιστάμενες πολιτικές βαθαίνουν την κρίση και δεν ανοίγουν τον δρόμο στην ανάπτυξη. Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Εργατικών Συνδικάτων (ETUC), Μπερναντέτ Σεγκόλ, κάλεσε την Ε.Ε. «να αναστείλει την προσπάθειά της να μειώσει τα δημόσια ελλείμματα και να επιτρέψει πρώτα να επιστρέψει η ανάπτυξη στην Ένωση, η οποία μαστίζεται από την ανεργία». Η Σεγκόλ, πριν πάει στη διαδήλωση, συναντήθηκε με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και τον προεδρεύοντα της Ε.Ε. αυτό το εξάμηνο, Ιρλανδό πρωθυπουργό Έντα Κένι, για να τους υπενθυμίσει ότι «δεν έχουμε να κάνουμε με αριθμούς, δεν έχουμε να κάνουμε με οικονομικά προβλήματα ή λύσεις. Έχουμε να κάνουμε με ανθρώπους». Η απάντηση του Κένι ήταν: «Ουδείς Ευρωπαίος ηγέτης μπορεί να είναι ευτυχής για την κατάσταση με τους 26 εκατομμύρια ανέργους στην Ένωση αυτή».
Έτοιμη η Κύπρος, αλλά...
Επισήμως, χθες στην ατζέντα της συνόδου κορυφής δεν ήταν το «πακέτο» για την Κύπρο. Θεωρητικά, μάλιστα, αυτό θα συζητηθεί σε έκτακτο Eurogroup σήμερα το απόγευμα. Ωστόσο, προσερχόμενος στη σύνοδο ο νέος πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης δήλωσε πως στόχος είναι να επιτευχθεί το συντομότερο δυνατόν μια συμφωνία για την Κύπρο και πρόσθεσε ότι «η Κύπρος είναι έτοιμη να εφαρμόσει πιστά τη συμφωνία».
Για τους περισσότερους Ευρωπαίους ομολόγους του είναι απολύτως απαραίτητο να διασφαλίσουν και τη συμμετοχή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην επιχείρηση «διάσωσης». Για παράδειγμα, ο Φινλανδός πρωθυπουργός Γίρκι Κατάινεν δήλωσε προσερχόμενος στη σύνοδο ότι «θα πρέπει να βρούμε μια λύση που να διασφαλίζει τη βιωσιμότητα του κυπριακού χρέους και σε αυτό χρειαζόμαστε και το ΔΝΤ».
Πάντως, αυτός που έχει τις περισσότερες ενστάσεις για το κυπριακό «πακέτο», ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, που δεν κουράζεται να επισημαίνει ότι «δεν υπάρχει βιάση», δήλωσε χθες ότι η βοήθεια προς την Κύπρο θα πρέπει να αντιμετωπίσει τις βαθύτερες αιτίες των προβλημάτων, προσθέτοντας ότι η αλληλεγγύη θα πρέπει να είναι προς την κατεύθυνση της μεγαλύτερης αυτονομίας. Για τον Σόιμπλε, μια από τις βαθύτερες αιτίες είναι το «υπερβολικά μεγάλο» μέγεθος του τραπεζικού τομέα της Κύπρου - και πιέζει συνεχώς για τη συρρίκνωσή του.
