Στις αποφάσεις που θα λάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση τις επόμενες ημέρες έχει στραμμένο το βλέμμα της η ελληνική κυβέρνηση, προσπαθώντας να ξεφύγει από τα αδιέξοδα που δημιούργησε με τους χειρισμούς της στην ενεργειακή κρίση. Όμως, παρά τις προσδοκίες που καλλιεργεί το επιτελείο της για ενιαία ευρωπαϊκή λύση στο πρόβλημα με τις τιμές του φυσικού αερίου και την ενεργειακή ασφάλεια, το κλίμα είναι εντελώς διαφορετικό, κάτι που αποτυπώθηκε στο πρόσφατο Eurogroup.
Το μήνυμα στην τελευταία συνεδρίαση ήταν σαφές: στοχευμένα και προσωρινά πρέπει να είναι τα μέτρα για την προστασία των πιο ευάλωτων πολιτών, σφραγίζοντας την κατεύθυνση της προσεκτικής δημοσιονομικής πολιτικής, ιδιαίτερα για τις χώρες με αυξημένα χρέη. Στο πλαίσιο αυτό το ενδιαφέρον στρέφεται στις κατευθύνσεις που θα ανακοινώσει στις 20 Ιουλίου η Επιτροπή, μία ημέρα πριν από την επαναλειτουργία, σύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις της Gazprom, του αγωγού Nord Stream 1. Η απειλή διακοπής της ροής του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη από τη Ρωσία έχει θέσει σε συναγερμό τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., με τις χώρες να εκπονούν σχέδια για περιορισμό της κατανάλωσης ενέργειας στις μεγάλες επιχειρήσεις. Στελέχη της Κομισιόν εκτιμούν πως η διακοπή της ροής του φυσικού αερίου θα εμπόδιζε την εκπλήρωση του στόχου για αποθήκευση στις εγκαταστάσεις σε ποσοστό 80% μέχρι τον Νοέμβριο. Ο συνδυασμός μέτρων, όπως της εξοικονόμησης ενέργειας σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά, και της αλλαγής καυσίμου στην ηλεκτροπαραγωγή με σκοπό να εξοικονομηθεί φυσικό αέριο, θα είναι από τις δράσεις που θα ανακοινωθούν στις 20 Ιουλίου. «Δεν αναμένεται κάτι δραστικό από πλευράς Ε.Ε. γιατί πολύ απλά οι χώρες του Βορρά δεν θέλουν ένα πακέτο στήριξης για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης αντίστοιχο με το Ταμείο Ανάκαμψης» αναφέρει στην ΑΥΓΗ της Κυριακής ο αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Δημήτρης Παπαδημούλης.
Ισπανία, Πορτογαλία, Γαλλία λειτουργούν αλλιώς
Μπροστά σε αυτές τις εξελίξεις, η ελληνική κυβέρνηση παραμένει εγκλωβισμένη, έχοντας δείξει αργά αντανακλαστικά σε σχέση με την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Περιόρισε τις δράσεις της στις πενιχρές επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος, την ώρα που άλλες χώρες της Ε.Ε. υιοθέτησαν μέτρα μείωσης των φόρων στους λογαριασμούς και εφάρμοσαν μηχανισμούς που περιόριζαν τις τιμές φυσικού αερίου. Ισπανία και Πορτογαλία κατάφεραν να αποσπάσουν το «ναι» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον περασμένο Μάιο, εφαρμόζοντας πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου. Η Γαλλία εθνικοποίησε πλήρως την EDF, την επιχείρηση ηλεκτρισμού, ενώ στη Γερμανία η εταιρεία Uniper ζήτησε να λάβει κρατικές ενέσεις ρευστότητας. Αντιθέτως, η Ελλάδα ακολούθησε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση, με τη ΔΕΗ να παραχωρεί το 17% σε ιδιώτες εν μέσω ενεργειακής κρίσης.
Εγκλωβισμένη και εξαρτημένη η χώρα
Παράλληλα, με τη λογική τού βλέποντας και κάνοντας κινείται η ελληνική κυβέρνηση στο θέμα της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας, καθώς η Πτολεμαΐδα 5, η νέα μονάδα της ΔΕΗ, έχει καθυστερήσει να τεθεί σε λειτουργία και αυτό δεν πρόκειται να γίνει νωρίτερα από τον Σεπτέμβριο. Το υπουργείο Ενέργειας διαμηνύει πως ο λιγνίτης θα συνεισφέρει στη διατήρηση της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας, μαζί βέβαια με το εισαγόμενο LNG. Επιπλέον, μονάδες παραγωγής ενέργειας με φυσικό αέριο θα μετατραπούν σε μονάδες παραγωγής ενέργειας με diesel, εφόσον απαιτηθεί. Ουσιαστικό ρόλο, επίσης, θα διαδραματίσει η Ρεβυθούσα και η αναβάθμισή της. Η Ελλάδα, πάντως, βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί σε σχέση με την ενεργειακή ασφάλεια, καθώς το 40%-50% της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται από φυσικό αέριο, επομένως είναι εξαρτημένη από ένα εισαγόμενο καύσιμο.
Αβεβαιότητα και πολλαπλό κόστος
Σχεδόν έναν χρόνο μετά το ξέσπασμα της ενεργειακής κρίσης η αβεβαιότητα παραμένει για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, ενώ η κυβέρνηση παρακολουθεί αμήχανη την εκτόξευση των τιμών του φυσικού αερίου, που μεταφέρεται εν συνεχεία στη χονδρεμπορική αγορά ρεύματος. Η συνέχιση των επιδοτήσεων στο ρεύμα και τον Αύγουστο, με τη ρήτρα αναπροσαρμογής ενσωματωμένη στα τιμολόγια, με φόντο τη διατήρηση των υψηλών τιμών αναμένεται να ανεβάσει το κόστος των παρεμβάσεων. Σε αυτό το ενδεχόμενο η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να στραφεί στον κρατικό προϋπολογισμό. Κίνηση που ενέχει, σύμφωνα με αναλυτές, κινδύνους, καθώς η κυβέρνηση έχει κάνει ήδη δημοσιονομικά ανοίγματα. Σε κάθε περίπτωση, η διατήρηση των επιδοτήσεων στην ενέργεια αποτελεί ευκαιρία να κερδίσει χρόνο στην προσπάθεια της να αποφύγει τις πρόωρες εκλογές.
