H πανδημική κρίση, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και οι οικονομικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία έχουν διαμορφώσει μια νέα οικονομική και γεωπολιτική πραγματικότητα, που χαρακτηρίζεται από τον κίνδυνο πιθανής επισιτιστικής κρίσης, επισημαίνεται στην έκθεση του ΙΝΕ για την ελληνική οικονομία.
Οι ελλείψεις και οι αυξανόμενες τιμές των τροφίμων, των καυσίμων, των λιπασμάτων και πολλών άλλων τελικών και ενδιάμεσων αγαθών πολύτιμων στις εθνικές και διεθνείς αλυσίδες παραγωγής και διανομής αποτελούν, στην τρέχουσα περίοδο, πηγή μεγάλης αβεβαιότητας, καθώς θεωρούνται πιθανές αιτίες ενεργοποίησης αποσταθεροποιητικών διαδικασιών.
Τα παραπάνω αναδεικνύουν, σύμφωνα με τη Συνομοσπονδία, τη σημασία της ποιοτικής αναβάθμισης και της ποσοτικής επέκτασης του εγχώριου παραγωγικού συστήματος, με άξονα την αυτάρκεια και επάρκεια σε βασικά ενδιάμεσα και τελικά αγαθά. Και βέβαια αποδεικνύουν ότι πληρώνουμε, λόγω των εισαγωγών σε βασικά είδη διατροφής, πολύ ακριβότερα μια σειρά προϊόντα, έχοντας ταυτόχρονα πολύ χαμηλούς μισθούς σε σχέση με τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.
Όπως αναφέρει το ΙΝΕ, παρατηρώντας την εξέλιξη του δείκτη εξάρτησης από τις εισαγωγές το 2010 και το 2019 διαπιστώνεται ότι οι περισσότερες κατηγορίες τροφίμων σημείωσαν αύξηση της εξάρτησής τους από τις εισαγωγές, με την υψηλότερη να εντοπίζεται στις αμυλώδεις ρίζες (28,2%), και ακολουθούν τα αυγά (14,4%) και τα γαλακτοκομικά προϊόντα (13,4%). Από την άλλη πλευρά, μόλις δύο κατηγορίες τροφίμων παρουσίασαν βελτίωση, τα όσπρια (-25,8%) και τα ελαιούχα φυτά (-4,3%), ενώ σχεδόν αμετάβλητη παρέμεινε η εισαγωγική εξάρτηση στα φυτικά έλαια, στο ψάρι και στα αλκοολούχα ποτά.
Ο δείκτης αυτάρκειας
Η κατάσταση της εισαγωγικής εξάρτησης το 2019 -η οποία πιθανόν είναι ενδεικτική και για την τρέχουσα περίοδο- είναι η εξής: Την υψηλότερη εξάρτηση από τις εισαγωγές παρουσιάζουν οι κατηγορίες ζάχαρη & γλυκαντικά (111,4%), ψάρι (91,9%) και γαλακτοκομικά (62,7%). Στον αντίποδα, τη χαμηλότερη εξάρτηση από τις εισαγωγές παρουσιάζουν τα ελαιούχα φυτά (12,2%) και ακολουθούν τα λαχανικά (13,7%) και τα όσπρια (15,2%).
Εάν συγκριθεί ο δείκτης αυτάρκειας σε βασικά προϊόντα μεταξύ των ετών 2010 και 2019, διαπιστώνεται ότι τη μεγαλύτερη βελτίωση ως προς την αυτάρκεια της εγχώριας παραγωγής παρουσιάζουν τα όσπρια (26%) και ακολουθούν σε σαφώς χαμηλότερο επίπεδο τα λαχανικά (6,3%) και τα ελαιούχα φυτά (4,7%). Από την άλλη πλευρά, ιδιαίτερα υψηλή εμφανίζεται η μείωση της αυτάρκειας σε ζάχαρη και γλυκαντικά (-28,6%), όπως και στις αμυλώδεις ρίζες (-19,8%) και στα δημητριακά (-16,5%).
