Μονόδρομος είναι οι παρεμβάσεις στη λιανική και κυρίως στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, όχι χωρίς κόστος φυσικά, για την πραγματική αντιμετώπιση της ακραίας ακρίβειας στο ρεύμα και την ουσιαστική προστασία των καταναλωτών. Σ’ αυτό το πλαίσιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκτός όσων έχουν ανακοινωθεί ή/και διαρρεύσει μέχρι σήμερα, προχωρά ένα βήμα παραπέρα, προτείνοντας, ενόψει της Συνόδου Κορυφής, ευθείες παρεμβάσεις στις εθνικές χονδρεμπορικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας μαζί με τις επιλογές που έχει προκρίνει στη λιανική για επιδοτήσεις, κρατικές ενισχύσεις και μείωση φόρων.
Σε έγγραφό της προς το Ευρωκοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, που έχει στη διάθεσή της η ΑΥΓΗ, η Κομισιόν σημειώνει ότι, παρά τα μέτρα που έχουν ληφθεί, πολλές δυνατότητες στο νομοθετικό πλαίσιο, περιλαμβανομένων και εξαιρέσεων, για τα νοικοκυριά «δεν έχουν ακόμη πλήρως αξιοποιηθεί» από τα κράτη-μέλη. Για την Επιτροπή δεν υπάρχει μία και εύκολη απάντηση στην αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ηλεκτρισμού δεδομένων των διαφοροποιήσεων μεταξύ των κρατών-μελών, ενώ μιλά μέχρι και για παρεμβάσεις που απαιτούν προσεγγίσεις, νομοθετικές ή άλλες, σε επίπεδο Ε.Ε.
Άμεσα μέτρα
Όπως αποφαίνεται η Κομισιόν, χρειάζονται επιπλέον επιλογές, ιδίως σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, για τις τιμές του ρεύματος: • Λιανική: Στήριξη εισοδήματος καταναλωτών (επιδοτήσεις), προσωρινό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις (επιχειρήσεις), μειωμένη φορολογία. • Χονδρεμπορική: Όριο στην τιμή των καυσίμων για τους ηλεκτροπαραγωγούς με ορυκτά καύσιμα, όριο στην τιμή ηλεκτρισμού. Παράλληλα, προτείνεται ρυθμιστική παρέμβαση με σταθερές τιμές για τους παραγωγούς.
Παρεμβάσεις στη χονδρεμπορική
Προτείνεται η επιλογή ενός φορέα υπό τον οποίο μια οντότητα (επιχείρηση;) θα μπορεί να αγοράσει ηλεκτρική ενέργεια σε προνομιακούς εμπορικούς όρους και να την διαθέσει σε συγκεκριμένες κατηγορίες καταναλωτών, κάτω από την τιμή αγοράς, διαχέοντας τα οφέλη στους καταναλωτές - βασικά επιδοτώντας τη διαφορά μεταξύ χαμηλότερων λιανικών τιμών και υψηλότερων χονδρεμπορικών τιμών. Άλλες επιλογές μπορεί να περιλαμβάνουν μια ευθεία παρέμβαση στη λειτουργία των χονδρεμπορικών αγορών ηλεκτρισμού: α. Είτε την οικονομική αποζημίωση των ηλεκτροπαραγωγών με ορυκτά καύσιμα για μέρος του υπερβολικά υψηλού κόστους των καυσίμων, ώστε να μειώσουν τις προσφερόμενες τιμές τους στη χονδρεμπορική. β. Είτε την απευθείας θέσπιση ανώτατου ορίου στην τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρεμπορική δημιουργώντας ένα σημείο αναφοράς και αποζημιώνοντας τη διαφορά με την προσφερόμενη τιμή.
Υπερβολικά κέρδη
Η Επιτροπή παρέχει και ρυθμιστικές επιλογές χωρίς δημοσιονομικές επιβαρύνσεις, που στηρίζονται στη δημιουργία ενός ρυθμιζόμενου ορίου στην ανώτατη τιμή ρεύματος, το οποίο ορισμένοι ηλεκτροπαραγωγοί φορτίου βάσης (θερμικές μονάδες) μπορούν να αλλάξουν. Ενώ αυτή η επιλογή μπορεί να ρίξει τα κόστη σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η προστιθέμενη αξία, βραχυπρόθεσμα, είναι να απευθυνθεί στα υπερβολικά κέρδη συγκεκριμένων τεχνολογιών παραγωγών. Η χρησιμοποίηση υψηλότερων εσόδων από ενεργειακούς φόρους, τιμολόγηση των ρύπων CO2 ή «ασυνήθιστα κέρδη» ορισμένων ενεργειακών επιχειρήσεων μπορούν να βοηθήσουν για τη χρηματοδότηση των μέτρων αυτών, υπογραμμίζει η Επιτροπή. Παράλληλα, υπάρχουν προβλέψεις για τη διασφάλιση της προμήθειας φυσικού αερίου σε λογικό κόστος για τον επόμενο χειμώνα και μετά σε επίπεδο Ε.Ε. Τον Μάιο θα υπάρχει και το λεπτομερές σχέδιο REPowerEU για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο και η κατεύθυνση για τη βελτίωση του σχεδιασμού της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρισμού.
