«Τρόμος» επικρατεί στους κόλπους του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, μετά και τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, καθότι δημιουργείται ένα ντόμινο εξελίξεων, το οποίο αναμένεται να οδηγήσει σε νέο ράλι ανατιμήσεων, το οποίο θα πλήξει χιλιάδες νοικοκυριά σε όλη την Ελλάδα. Μάλιστα, ορισμένοι οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι δεν αποκλείεται ο πληθωρισμός να φτάσει σε διψήφιο ποσοστό.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση παραμένει άπραγη στο καυτό ζήτημα της ακρίβειας, προσπαθώντας να αποδώσει σχεδόν τα πάντα στις συνέπειες της πολεμικής σύρραξης, ενώ προλειαίνει το έδαφος για μηδενικά μέτρα.
Πληθωρισμός ώς 11%
Με δεδομένο ότι από την αύξηση κατά 6,2% του πληθωρισμού τον Ιανουάριο οι 4,2 μονάδες οφείλονται στο άλμα των τιμών στην ενέργεια, η ανάφλεξή τους ανεβάζει τις ταχύτητες του γενικού δείκτη σε νέα ιστορικά υψηλά, με τις εκτιμήσεις των αναλυτών να κάνουν λόγο για επιτάχυνση στη ζώνη ακόμη και του 11%, επιτείνοντας τα πλήγματα στα εισοδήματα και στα κόστη των επιχειρήσεων.
Το φυσικό αέριο κατέγραψε άνοδο 154,8%, το ηλεκτρικό ρεύμα 56,7% και το πετρέλαιο 36% κατά τον Ιανουάριο, ενώ ο ηλεκτρισμός κατέγραψε νέο ρεκόρ 25ετίας συμπαρασύροντας τις τιμές σε τρόφιμα και άλλα είδη.
Ως φαίνεται, υπάρχουν προϊόντα, όπως τα ζυμαρικά, τα άλευρα και τα έλαια, που η τιμή τους έχει αυξηθεί από 20 ώς 40%, ενώ κάποιοι αναλυτές εκφράζουν την ανησυχία για ανατιμήσεις οι οποίες ενδέχεται να φτάσουν ακόμη και το 50% σε ορισμένες περιπτώσεις.
Κι αυτό καθότι αναμένεται να υπάρξει επίδραση από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, αφού οι δυο χώρες αντιπροσωπεύουν το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών σίτου, το 20% των παγκόσμιων προμηθειών καλαμποκιού και το 80% των παγκόσμιων εξαγωγών ηλιελαίου, και τη νέα ενεργειακή κρίση που βρίσκεται προ των πυλών.
Μείωση εισοδήματος
Η εκτόξευση του κόστους ενέργειας δεσμεύει σημαντικό κομμάτι του οικογενειακού προϋπολογισμού και ροκανίζει μεγάλο μέρος του εισοδήματος που κατευθυνόταν στην κατανάλωση, η οποία περιορίζεται και λόγω των ανατιμήσεων.
Η UBS υπολογίζει ότι κάθε αύξηση κατά 10% στις τιμές των καυσίμων, της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου αφαιρεί 0,4% από την κατανάλωση και 0,2% από το ΑΕΠ.
Τον Ιανουάριο, οι πωλήσεις των σούπερ μάρκετ, σύμφωνα με τη NielsenIQ, υποχώρησαν κατά 3,4% σε αξία, ενώ τον Φεβρουάριο η πτώση εκτιμάται ότι θα αγγίξει το 5% σε αξία.
Σύμφωνα με την Capital Economics, εάν η κλιμάκωση της ουκρανικής κρίσης προκαλέσει άνοδο των τιμών του πετρελαίου στα 120-140 δολάρια το βαρέλι και οι τιμές του φυσικού αερίου αυξηθούν περαιτέρω, αυτό θα μπορούσε να προσθέσει επιπλέον 2% στον ονομαστικό πληθωρισμό εφέτος
Ανησυχητικά στοιχεία
Πτώση των εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού (280 στα φορολογικά σε σχέση με τον στόχο) καταγράφηκε τον Ιανουάριο, η οποία περιέχει ιδιαίτερα ανησυχητικά μηνύματα καθώς δείχνει μείωση των εισπράξεων από τον ΦΠΑ, που αντανακλά, εκτός των άλλων ,και την πτώση της κατανάλωσης.
Παράλληλα, η ενεργειακή κρίση και η ακρίβεια οδήγησαν σε μεγάλη μείωση των καταθέσεων τον Ιανουάριο, καθώς νοικοκυριά και επιχειρήσεις αναγκάζονται να τρώνε από τα έτοιμα για να αντεπεξέλθουν στις αυξημένες δαπάνες. Οι ιδιωτικές καταθέσεις στις τράπεζες μειώθηκαν συνολικά κατά 2,232 δισ. ευρώ σε σχέση με πέρυσι, οι καταθέσεις των νοικοκυριών μειώθηκαν κατά 457 εκατ. ευρώ, ενώ εκείνες των επιχειρήσεων μειώθηκαν κατά 1,77 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, πτώση πωλήσεων διαπίστωσε το 39% των επιχειρήσεων τον Ιανουάριο του 2022 (εκπτωτική περίοδος) σε σχέση με το 2021. Η υψηλή αύξηση του ενεργειακού κόστους έχει αρνητικές επιπτώσεις στη λειτουργία των εμπορικών επιχειρήσεων, αφού για το 80% από αυτές ο αρνητικός αντίκτυπος αξιολογείται από πολύ έως πάρα πολύ ισχυρός, αναλογία φανερά ενισχυμένη από την προηγούμενη καταγραφή, σχεδόν δυο μήνες νωρίτερα (61%). Τούτο, σε συνδυασμό με το ότι οι επιχειρήσεις παρουσιάζουν πολύ χαμηλό βαθμό ικανοποίησης σε σχέση με τα μέτρα στήριξης για τις ανατιμήσεις και τις αυξήσεις στο κόστος ενέργειας, συνηγορεί στη συνεχή πίεση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
