Τόσο οι ιλιγγιώδεις αυξήσεις στις τιμές βασικών προϊόντων, τις οποίες παρακολουθούν αποσβολωμένοι οι καταναλωτές, όσο και η άνοδος των τιμών στην ενέργεια πλήττουν τους πολίτες της χώρας από άκρη σε άκρη.
Ως εκ τούτου, οι ανισότητες αυξάνονται, με τους φτωχότερους να αγωνιούν για το πώς θα περάσουν τους επόμενους μήνες μέσα στον χειμώνα.
Το ζήτημα είναι ότι τα χειρότερα μόλις ξεκίνησαν, όπως εκτιμούν στελέχη από τους κλάδους της βιομηχανίας και του λιανεμπορίου τροφίμων, που δεν αναμένουν αποκλιμάκωση των τιμών πριν από το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2022, κάτι το οποίο αναμένεται να επιτείνει τις κοινωνικές ανισότητες στην Ελλάδα.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι θα υπάρξει νέα άνοδος, έως 15%, την ώρα που ο πληθωρισμός χτύπησε ήδη ρεκόρ δεκαετίας τον Οκτώβριο.
Την ίδια ώρα, ειδική μελέτη της Κομισιόν, η οποία ενσωματώνεται στην έκθεση φθινοπωρινών προβλέψεων, συνοδεύεται από την εκτίμηση ότι η διεθνής τιμή του πετρελαίου θα πιάσει κορυφή το πρώτο τρίμηνο του 2022, ενώ η αποκλιμάκωση των τιμών σε φυσικό αέριο και χονδρική ηλεκτρικής ενέργειας θα έρθει κάπου την άνοιξη, χωρίς όμως να υπάρχει επιστροφή στα προ πανδημίας επίπεδα. Το παραπάνω συνεπάγεται πως η Ελλάδα θα έχει ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα και θα έχει ουσιαστικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη και στον πληθωρισμό.
Μείωση εισοδήματος
Σε ετήσια βάση, η μείωση της αγοραστικής δύναμης ξεπερνά τα 50 ευρώ τον μήνα σε μέσα επίπεδα, εάν προσμετρηθεί η επίπτωση του πληθωρισμού στη μέση καταναλωτική δαπάνη ανά νοικοκυριό, η οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, διαμορφώθηκε το 2020 σε 17.738 ευρώ ή 1.478,22 ευρώ τον μήνα.
Η ενέργεια είναι ο βασικός πυροδότης του πληθωρισμού, ο οποίος από 1,9% τον Αύγουστο ανέβηκε στο 2,2% τον Σεπτέμβριο, για να φτάσει στο 3,4% τον Οκτώβριο. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται στο φυσικό αέριο (132,3%), στα αεροπορικά εισιτήρια (30%), στο πετρέλαιο θέρμανσης (45,9%), στα καύσιμα (22,3%), στο ηλεκτρικό (18,9%), ενώ, λόγω και της ανόδου του ενεργειακού κόστους, μεγάλες αυξήσεις τιμών καταγράφονται σε βασικά είδη διατροφής, όπως ελαιόλαδο (22%), αρνί και κατσίκι (16,3%), πουλερικά (8,5%), ψάρια νωπά (7,9%), ψωμί (3,9%), κ.ά.
Μεταξύ Οκτωβρίου και Σεπτεμβρίου, φέτος, καταγράφηκαν ανατιμήσεις στις μεταφορές επιβατών με αεροπλάνο (23,6%), στο πετρέλαιο θέρμανσης (21,3%), στο φυσικό αέριο (21,2%), στον ηλεκτρισμό (18%).
Μεγάλη επιβάρυνση για τους φτωχούς πολίτες
Το βασικό ζήτημα είναι ότι πλήττονται οι πιο φτωχοί πολίτες. Σύμφωνα με έρευνα που έδωσαν στη δημοσιότητα η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ) και το Ινστιτούτο Εργασίας, σε συνεργασία με την εταιρεία Alco, το 82% των εργαζομένων δηλώνει ότι η μηνιαία επιβάρυνση του νοικοκυριού τους από τις αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και των βασικών ειδών διατροφής αναμένεται να είναι «πολύ μεγάλη» ή «μεγάλη», με μόλις το 14% να την εκτιμά ως «μικρή» ή «πολύ μικρή».
Τα παραπάνω ποσοστά διαφοροποιούνται όταν συγκριθούν με το ύψος του εισοδήματός τους. Οι εργαζόμενοι με μηνιαία αμοιβή έως 500 ευρώ δηλώνουν κατά 100% ότι αναμένουν πολύ μεγάλη επιβάρυνση, ενώ το 19% όσων δηλώνουν μηνιαία αμοιβή από 1.500 ευρώ και πάνω αναφέρει ότι αναμένει πολύ μεγάλη επιβάρυνση και το 54% μεγάλη επιβάρυνση.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις διεθνών οργανισμών και αναλυτών, το ράλι των τιμών δεν πρόκειται να σταματήσει να είναι τόσο ξέφρενο, τουλάχιστον μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 2022, ενώ η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ είχε δηλώσει προσφάτως πως ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη θα αργήσει να αποκλιμακωθεί.
