Δεσμευμένη την Ελλάδα μέχρι και το 2026 με πλήθος αντικοινωνικών μέτρων επιθυμεί να κρατήσει η κυβέρνηση της Ν.Δ.. Μέσω των «μεταρρυθμίσεων» που ετοιμάζεται να φέρει από την... πίσω πόρτα του ταμείου ανάκαμψης, όπως τις αλλαγές στα εργασιακά του Κωστή Χατζηδάκη, η κυβέρνηση θα συνδέσει ευθέως τις νομοθετικές παρεμβάσεις με την εκταμίευση των κονδυλίων.
Με τον τρόπο αυτό δεσμεύει προκαταβολικά και οποιαδήποτε μελλοντική κυβέρνηση, καθότι η οποιαδήποτε αλλαγή σε νόμους οι οποίοι θα συνδέονται με το Ευρωπαϊκό Ταμείο θα τιμωρείται με επιστροφή κονδυλίων! Ουσιαστικά, η όποια αντιστροφή της νομοθεσίας στο μέλλον θα οδηγεί τη χώρα να επιστρέψει κονδύλια κάποιων δισεκατομμυρίων, δημιουργώντας ένα ασφυκτικό πλαίσιο και θυμίζοντας μνημονιακές περιόδους.
Σύνδεση με... μεταρρυθμίσεις
Τα παραπάνω αποτυπώνονται στο πρωτότυπο κείμενο του κοινοτικού κανονισμού. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στη σελίδα 66 του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, «η αποδέσμευση κεφαλαίων στο πλαίσιο του ταμείου πραγματοποιείται επί τη βάσει πραγματικής προόδου των μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων». Γι’ αυτό και η κυβέρνηση έχει φροντίσει τεχνηέντως να «περάσει» αντιδραστικές μεταρρυθμίσεις, όπως τα εργασιακά, μέσα στο πλαίσιο του ταμείου, κάτι το οποίο θα αποτυπώνεται στο τελικό σχέδιο 2.000 σελίδων (έχει κρατηθεί κρυφό από την κοινωνία επί μήνες), το οποίο θα αποστείλει η κυβέρνηση στην Κομισιόν μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα.
Η εκταμίευση των κονδυλίων εξαρτάται από την ικανοποιητική εκπλήρωση των σχετικών οροσήμων και στόχων, όπως αυτοί καθορίζονται στο Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Κανονισμός, άρθρο 24), ενώ, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό κείμενο, «ως ορόσημα νοούνται τα ποιοτικά και ως στόχοι τα ποσοτικά μέτρα προόδου των μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, τα οποία οφείλουν να είναι σαφή, ακριβή και ρεαλιστικά και τα οποία περιλαμβάνονται στο Σχέδιο».
Η μνημονιακή γλώσσα περί ορόσημων είναι πέρα από εμφανής, ενώ θα υπάρχει και η αλήστου μνήμης αξιολόγηση. Σε περίπτωση που, μετά την αξιολόγηση που αναφέρεται στην παράγραφο 5, η Επιτροπή διαπιστώσει ότι τα ορόσημα και οι στόχοι που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου που αναφέρεται στο άρθρο 20 παράγραφος 1 δεν έχουν εκπληρωθεί ικανοποιητικά, αναστέλλεται η καταβολή του συνόλου ή μέρους της χρηματοδοτικής συνεισφοράς και, κατά περίπτωση, του δανείου. Με άλλα λόγια, εφόσον η Κομισιόν δεν επιθυμεί να τεθεί σε ισχύ κάποια ελληνική νομοθεσία που θα συνδέεται με τους ευρωπαϊκούς πόρους, τότε «μπλοκάρει» τη χρηματοδότηση.
Έλεγχος δύο φορές τον χρόνο
Φυσικά, δεν θα μπορούσε να λείπει από την πρακτική ο έλεγχος για όλα τα παραπάνω. Και πάλι βάσει του συγκεκριμένου κανονισμού, τόσο τα έργα που θα χρηματοδοτούνται από το ταμείο όσο και η νομοθεσία που θα «απελευθερώνει» τις δόσεις θα υπόκεινται στον έλεγχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Όπως αναφέρεται στο κείμενο του Φεβρουαρίου, η παρακολούθηση όλων των παραπάνω θα πραγματοποιείται δύο φορές κάθε χρόνο.
Επιστροφή χρημάτων
Όμως τα προβληματικά ζητήματα δεν σταματούν εδώ, καθώς, όπως προαναφέρθηκε, η Ε.Ε. θα είναι σε θέση να ζητάει την επιστροφή χρημάτων Τι θα συμβεί λοιπόν αν η επόμενη κυβέρνηση αποφασίσει να καταργήσει κάποιον νόμο της Ν.Δ., ο οποίος συνδέεται με τα κονδύλια; Σύμφωνα με σημεία του Κανονισμού του ταμείου, πιθανή ακύρωση νομοθεσίας που θα έχει ψηφιστεί από τη Βουλή δύναται να επιφέρει και επιστροφή ποσών / δόσεων που έχουν καταβληθεί στη χώρα (άρθρο 24 παρ 6 του Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης).
Είναι φανερό πως η Ν.Δ. επιθυμεί να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία και να διασφαλίσει πλήρως μια σειρά από γνώριμα συμφέροντα για τουλάχιστον 5,5 χρόνια, όταν ο κυβερνητικός της βίος ολοκληρώνεται σε δύο χρόνια από σήμερα.
