Τον κίνδυνο να υπονομευτούν οι βασικές κυρίως κοινωνικές αρχές που διέπουν τον θεσμό των ενεργειακών κοινοτήτων και ως εκ τούτου και η ανάπτυξη των σχετικών σχημάτων ενέχει η πολιτική της κυβέρνησης Ν.Δ., που πρακτικά τις αφήνει στο έλεος των αγορών.
Υπενθυμίζεται ότι με ρύθμιση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας υποχρεώνονται όλες ανεξαιρέτως οι ενεργειακές κοινότητες από το 2022 να ανταγωνίζονται ιδιώτες επενδυτές σε μειοδοτικές προσφορές για την εξασφάλιση λειτουργικής ενίσχυσης των έργων ΑΠΕ.
Οι Greenpeace, WWF, REScoop.eu (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ενεργειακών Συνεταιρισμών των Πολιτών) και ο οργανισμός Electra Energy κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου προειδοποιώντας ότι αν δεν αλλάξει άμεσα το θεσμικό πλαίσιο, θα σταματήσει πλήρως η ανάπτυξη των ενεργειακών κοινοτήτων στην Ελλάδα από το 2022.
Όπως τονίζουν, η ρύθμιση αυτή καταργεί τον διαχωρισμό μεταξύ ενεργειακών κοινοτήτων και ιδιωτών επενδυτών, ενώ με δεδομένο ότι είναι πρακτικά αδύνατο οι τελευταίες να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις τους ιδιώτες επενδυτές στις αγορές, ουσιαστικά καταργεί κάθε κίνητρο για σύσταση κοινοτήτων από πολίτες και ΟΤΑ από το 2022. Αντιτάσσεται δε στο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, που προσδιορίζει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ενεργειακών κοινοτήτων, αναγνωρίζει το κοινωνικό και αναπτυξιακό τους όφελος και απαιτεί την προστασία του αναφαίρετου δικαιώματος της συμμετοχής των πολιτών στις ενεργειακές αγορές.
Οι οργανώσεις αναφέρονται στο φαινόμενο που παρατηρείται στην αγορά τα τελευταία δύο χρόνια, δηλαδή ότι οι περισσότερες ενεργειακές κοινότητες που έχουν εγγραφεί στο ΓΕΜΗ δεν αποτελούν γνήσιες πρωτοβουλίες πολιτών και τοπικών κοινωνιών, αλλά κεκαλυμμένες ιδιωτικές πρωτοβουλίες προκειμένου να αποφύγουν τους μειοδοτικούς διαγωνισμούς, πρόβλημα που δεν επιλύεται με την επίμαχη διάταξη. Αντί με απλά και σαφή κριτήρια το υπουργείο να διαχωρίσει τις αυθεντικές ενεργειακές κοινότητες από ιδιοτελείς πρωτοβουλίες ιδιωτών επενδυτών, αποφάσισε την ένταξη όλων ανεξαιρέτως σε διαγωνισμούς, σημειώνουν και τονίζουν ότι «αν εντός του 2021 δεν αναιρεθεί η συγκεκριμένη διάταξη, ο θεσμός των ενεργειακών κοινοτήτων θα καταστεί ‘κενό γράμμα’». Προτείνουν δε ενεργειακές κοινότητες με τουλάχιστον 60 μέλη (ή με συμμετοχή ΟΤΑ) να εξαιρούνται από τις ανταγωνιστικές διαδικασίες και μετά το 2021 (με τροποποίηση στον Ν. 4414/2016).
Οι τέσσερις φορείς, στο πλαίσιο σχετικής τους έκθεσης, αναδεικνύουν τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ανάπτυξη ενεργειακών κοινοτήτων στη χώρα μας, όπως έλλειψη χρηματοδότησης, αχρείαστες γραφειοκρατικές διαδικασίες, ελλιπές θεσμικό πλαίσιο κ.ά., και κάνουν σχετικές προτάσεις για την άρση των εμποδίων αυτών.
Σημαντικό πρόβλημα θεωρείται επίσης η παντελής αδυναμία σύστασης μικρών σχημάτων συλλογικής αυτοπαραγωγής καθαρής ενέργειας από νοικοκυριά, κυρίως εξαιτίας του αυξημένου λειτουργικού κόστους από την υποχρεωτική έναρξη εργασιών στην εφορία.
