Την αναστολή των αναγκαστικών μέτρων (όπως π.χ. κατασχέσεων, πλειστηριασμών) σε υπερχρεωμένες εταιρείες και ελεύθερους επαγγελματίες προβλέπει μεταξύ των άλλων το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομίας για τον εξωδικαστικό μηχανισμό που αφορά τη διευθέτηση των οφειλών που έχουν επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες σε τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία, Δημόσιο, προμηθευτές και εργαζόμενους.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο σχέδιο νόμου αναφέρεται ότι από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης υπαγωγής στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών αναστέλλεται αυτοδικαίως για διάστημα 60 ημερών κάθε διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης κατά του οφειλέτη, ενώ ο οφειλέτης μπορεί να αιτηθεί στο Μονομελές Πρωτοδικείο παράταση της αναστολής εκτελέσεως για μέγιστο χρονικό διάστημα τεσσάρων επιπλέον μηνών.
Αναγκαία προϋπόθεση της παράτασης αναστολής εκτέλεσης αποτελεί η συναίνεση στο αίτημα του οφειλέτη πιστωτών που είναι δικαιούχοι τουλάχιστον του 1/5 του συνόλου των απαιτήσεων κατά του οφειλέτη.
Αυτή είναι μια μόνο πλευρά του εξωδικαστικού μηχανισμού, γιατί ο πρωτεύων στόχος της όλης νομοθετικής πρωτοβουλίας είναι να εισέλθουν η οικονομία και οι επιχειρήσεις σε μια κανονικότητα. Δηλαδή μέσα από αυτή τη διαδικασία να δοθεί επί της ουσίας μια δεύτερη ευκαιρία σε 400.000 νομικά πρόσωπα και μια “ανάσα” στους πιστωτές αυτών.
Το συγκεκριμένο θέμα συζητήθηκε μεταξύ της ελληνικής πλευράς και των επικεφαλής των θεσμών τις προηγούμενες ημέρες. Οι διά ζώσης διαπραγματεύσεις, που ολοκληρώθηκαν χθες το μεσημέρι και θα συνεχιστούν μέσω e-mail τις επόμενες ημέρες, προκειμένου στα μέσα Νοεμβρίου, όταν θα επιστρέψουν οι θεσμοί στην Αθήνα, να κλείσει το ζήτημα, συμφώνησαν σε αρκετά θέματα, αν και τρία-τέσσερα θέματα παραμένουν ανοικτά.
Συγκεκριμένα συμφωνήθηκαν οι βασικές αρχές και ο τρόπος λειτουργίας του μηχανισμού, ενώ απόκλιση υπάρχει ακόμη σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση των χρεών προς το Δημόσιο, τη διάρκεια ισχύος του νόμου και με ποιον τρόπο θα αντιμετωπίζονται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες, αν δηλαδή η όλη διαδικασία θα περνά μέσω μιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας ή στο δεύτερο στάδιο της διαδικασίας, δηλαδή στην εκπόνηση του σχεδίου εξυγίανσης, θα διαδραματίζει ρόλο ο διαμεσολαβητής.
Η πρόταση της ελληνικής πλευράς
Με βάση το σχέδιο νόμου, η κατηγοριοποίηση των επιχειρήσεων συνδυάζει τον τζίρο αυτών αλλά και τα ληξιπρόθεσμα ή μη χρέη τους προς τους πιστωτές τους. Συγκεκριμένα ως «μεγάλες επιχειρήσεις ή επαγγελματίες» νοούνται όσοι κατά την τελευταία χρήση πριν από την υποβολή της αίτησης είχαν κύκλο εργασιών έως 2,5 εκατ. ευρώ και συνολικές υποχρεώσεις (ληξιπρόθεσμες ή μη) έως 2 εκατ. ευρώ.
Ως «μεσαίες επιχειρήσεις ή επαγγελματίες» όσοι έχουν κύκλο εργασιών έως 2,5 εκατ. ευρώ και συνολικές υποχρεώσεις (ληξιπρόθεσμες ή μη) έως 2 εκατ. ευρώ και «μικρές επιχειρήσεις ή επαγγελματίες» όσοι κατά την τελευταία χρήση πριν από την υποβολή της αίτησης είχαν κύκλο εργασιών έως 1,5 εκατ. ευρώ και συνολικές υποχρεώσεις (ληξιπρόθεσμες ή μη) έως 1 εκατ. ευρώ.
Ποιοι δεν μπορούν να κάνουν χρήση του νόμου
Αίτηση για υπαγωγή στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών έχει κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο εφόσον είχε προς τράπεζες οφειλή από δάνειο σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών ή δεν είχε ενημερότητα λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την εφορία ή είχε ενημερότητα λόγω ρύθμισης ή δεν είχε ασφαλιστική ενημερότητα λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών προς φορείς κοινωνικής ασφάλισης ή είχε ενημερότητα λόγω ρύθμισης κ.ά.
Εκτός νόμου μένουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα εφόσον: έχουν υποβάλει αίτηση για υπαγωγή στον Νόμο Κατσέλη ή, εφόσον έχουν πτωχευτική ικανότητα, στις διατάξεις του Πτωχευτικού Κώδικα ή έχει εκδοθεί οριστική απόφαση υπαγωγής του οφειλέτη σε μία από τις παραπάνω κατηγορίες (π.χ. υπαγωγή στον Νόμο Κατσέλη) ή έχει συζητηθεί ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου η αίτηση και εκκρεμεί η έκδοση δικαστικής απόφασης.
Χρήση του νόμου δεν μπορούν να κάνουν όσοι έχουν διακόψει την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, βρίσκονται σε διαδικασία λύσης και εκκαθάρισης, έχουν καταδικαστεί με τελεσίδικη απόφαση το ίδιο το φυσικό πρόσωπο ή στην περίπτωση των νομικών προσώπων οι πρόεδροι, οι διευθύνοντες σύμβουλοι, οι διαχειριστές, οι εταίροι είτε με δικαστική απόφαση στη διαχείριση αυτών για φοροδιαφυγή.
Ποιοι άλλοι, πέραν των οφειλετών, μπορούν να καταθέσουν αίτηση
Αίτηση για την υπαγωγή του στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών μπορεί να καταθέσει ο οφειλέτης, αλλά όχι μόνο αυτός. Το Δημόσιο, οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης ή οι τράπεζες μπορούν ως πιστωτές να εκκινήσουν τη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών κοινοποιώντας στον οφειλέτη με δικαστικό επιμελητή εξώδικη δήλωση, με την οποία τον καλούν να υπαχθεί στη διαδικασία του νόμου καταθέτοντας τη σχετική αίτηση.
Η ρητή ή σιωπηρή άρνηση του οφειλέτη να καταθέσει αίτηση έχει ως συνέπεια να μην δικαιούται να εκκινήσει ο ίδιος τη διαδικασία υπαγωγής μεταγενέστερα. Σιωπηρή άρνηση θεωρείται ότι υπάρχει εάν ο οφειλέτης δεν καταθέσει αίτηση για εκκίνηση της διαδικασίας εντός τριών μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της εξώδικης εγγράφου γνωστοποίησης.
Υποχρεωτικοί κανόνες σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών
Οι πιστωτές και ο οφειλέτης μπορούν να διαμορφώσουν ελεύθερα το περιεχόμενο της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών. Βέβαια αυτή η ελεύθερη διαμόρφωση του περιεχομένου της σύμβασης δεν επιτρέπεται να φέρει οποιονδήποτε μη συμβαλλόμενο πιστωτή σε χειρότερη οικονομική θέση από αυτήν στην οποία θα βρισκόταν σε περίπτωση ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη στο πλαίσιο διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης.
Στο σχέδιο νόμου αναφέρεται επίσης πως οι προνομιούχοι πιστωτές λαμβάνουν κατά προτεραιότητα ποσά και άλλα τυχόν ανταλλάγματα ισάξια με τα ποσά που προβλέπεται ότι θα ελάμβαναν κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων σε περίπτωση ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη στο πλαίσιο διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης.
Επίσης κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται να συμφωνηθεί με ομοφωνία των συμμετεχόντων στη σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών ότι οι απαιτήσεις οι οποίες γεννώνται ταυτόχρονα με ή μετά την κατάρτιση της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών και προέρχονται από χρηματοδοτήσεις του οφειλέτη οποιασδήποτε φύσεως ή από παροχή αγαθών ή υπηρεσιών στον οφειλέτη και αποσκοπούν στην εξασφάλιση της συνέχισης της δραστηριότητάς του ικανοποιούνται προνομιακά σε σχέση με όλες τις απαιτήσεις που είχαν γεννηθεί πριν από την κατάρτιση της σύμβασης εξωδικαστικής αναδιάρθρωσης οφειλών, προνομιούχων ή μη. Επίσης κάθε ρύθμιση της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών ευνοϊκή για τον οφειλέτη ισχύει υπέρ κάθε συνοφειλέτη.
Διαπραγμάτευση της σύμβασης αναδιάρθρωσης
Η διαπραγμάτευση μεταξύ του οφειλέτη και των πιστωτών διενεργείται ενώπιον του συντονιστή (πιστοποιημένος διαμεσολαβητής). Κατά τη συνάντηση συζητείται το σχέδιο αναδιάρθρωσης οφειλών που έχει τυχόν προτείνει ο οφειλέτης και σχέδια αναδιάρθρωσης οφειλών που προτείνουν συμμετέχοντες πιστωτές ή διορισμένος εμπειρογνώμονας.
Μετά το πέρας της συζήτησης τίθεται σε ψηφοφορία από τους συμμετέχοντες πιστωτές σχέδιο σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών με βάση είτε το σχέδιο αναδιάρθρωσης οφειλών που έχει προτείνει ο οφειλέτης ή κάποιο από τα εναλλακτικά σχέδια αναδιάρθρωσης οφειλών που έχει εγκρίνει ο οφειλέτης. Για τη λήψη απόφασης από τους συμμετέχοντες πιστωτές για την έγκριση σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών απαιτείται πλειοψηφία τριών πέμπτων των συμμετεχόντων πιστωτών, αναλογία δύο πέμπτων των συμμετεχόντων πιστωτών με ειδικό προνόμιο.
Τι ζητούν οι φορείς της αγοράς
Τόσο η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας όσο και η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων θέτουν συγκεκριμένους όρους ζητώντας τα όποια κριτήρια να μην είναι πλήρως αυτοματοποιημένα και να δίνουν την ευκαιρία να εξετάζονται επιμέρους ζητήματα που διαφοροποιούν ακόμα και ομοειδείς επιχειρήσεις.
Όπως λένε, ήδη τα κόκκινα δάνεια προς τις τράπεζες ανέρχονται στα 108 δισ. ευρώ, ενώ το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία υπερβαίνει τα 120 δισ. ευρώ (με πάνω από 90 δισ. ευρώ στην εφορία και πάνω από 21 δισ. ευρώ στα ασφαλιστικά ταμεία, εκ των οποίων 11 δισ. ευρώ αφορούν τον ΟΑΕΕ, με τα 3,3 δισ. να είναι προσαυξήσεις).
Ζητούν μάλιστα ο εξωδικαστικός συμβιβασμός να αφορά, εκτός από τους επαγγελματίες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις (Ο.Ε.-Ε.Ε.), μεγάλες επιχειρήσεις (Α.Ε.) και επιτηδευματίες που έχουν διακόψει τη λειτουργία της επιχείρησης, συνταξιούχους πρώην επιτηδευματίες αλλά και εγγυητές.
