Το ύψους 6,75 δισ. ευρώ Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και πρωτοβουλίες του ιδιωτικού τομέα, όπως λ.χ. το Ελληνικό, σε συνδυασμό με την πορεία συγχρηματοδοτούμενων έργων, όπως π.χ. της κατασκευής πέντε δρόμων στην Ελλάδα, αλλά και η ενίσχυση της αγοράς με τη ρευστότητα που συνεπάγεται η -έστω και σταδιακή- εξόφληση ληξιπροθέσμων υποχρεώσεων του Δημοσίου προς τους ιδιώτες είναι μερικοί από τους παράγοντες που αναμένεται να συμβάλουν στον ρυθμό ανάπτυξης 2,7% το 2017.
Θετικά όμως αναμένεται να συμβάλει και η επικείμενη νομοθεσία για γενίκευση της χρήσης πλαστικού χρήματος. Μάλιστα, διεθνείς οργανισμοί όπως είναι το ΔΝΤ προβλέπουν ταχύτερο ρυθμό ανάπτυξης, στο 2,8%, για το επόμενο έτος, ενώ σε κάθε περίπτωση το ονομαστικό ΑΕΠ της χώρας αναμένεται να επανέλθει σε επίπεδα άνω των 180 δισ. ευρώ.
Στο οικονομικό επιτελείο πάντως προσδοκούν επιστροφή στην ανάπτυξη από το τρέχον κιόλας εξάμηνο. Υπέρ αυτής της προοπτικής πλειοδοτεί το ΔΝΤ, το οποίο, σε αντίθεση με το προσχέδιο του προϋπολογισμού που προβλέπει για φέτος ύφεση 0,3%, εκτιμά ότι θα υπάρξει θετικό πρόσημο του ΑΕΠ (+0,1%).
Η προσδοκία αυτή οφείλεται εν πολλοίς και στην αρνητική αφετηρία υπολογισμού της ετήσιας διαφοράς, αφού σε ετήσια βάση ο υπολογισμός ξεκινά από την 1η Ιουλίου του 2015 (και το τρίτο τρίμηνο του 2015), ημερομηνία που συνέπεσε με την επιβολή των capital controls. Ναι μεν για κάποιους καταθέτες η επιβολή των περιορισμών αυτών σήμαινε απόσυρση αποταμιεύσεων και διοχέτευσή τους στην κατανάλωση μπροστά στους φόβους που είχαν δημιουργηθεί τότε ακόμη και για “κούρεμα” καταθέσεων, ωστόσο η γενικότερη αρνητική επίδραση ήταν, σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, ισχυρότερη της προσωρινής ροπής προς την κατανάλωση.
Στις προβλέψεις ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας το υπουργείο Οικονομικών υιοθετεί τις προβλέψεις του προγράμματος για οριακή ύφεση 0,3% φέτος και δυναμική ανάπτυξη 2,7% το επόμενο έτος. Αν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις του προϋπολογισμού, το 2017 αρκετοί κρίσιμοι δείκτες θα εξελιχθούν ευνοϊκά.
Η ιδιωτική κατανάλωση για παράδειγμα προβλέπεται ότι θα αυξηθεί κατά 1,8% (για φέτος εκτιμάται πτώση 0,6%) παρά την αυξημένη φοροδοτική συνεισφορά, η δημόσια κατανάλωση θα παραμείνει σε αρνητικό πεδίο αλλά με εμφανή συγκράτηση του ρυθμού πτώσης (-0,3% από -1,5% φέτος), ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου θα καταγράψει αύξηση 9,1% (από 3,3% φέτος), οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών θα αυξηθούν κατά 5,3% (έπειτα από πτώση 6,3%) και οι εισαγωγές θα αυξηθούν κατά 3,3% (από μείωση 2,6% το 2016).
Ως αποτέλεσμα η ανεργία εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει κατά περίπου μία μονάδα (από το 23,5% του εργατικού δυναμικού φέτος στο 22,4%), παραμένοντας όμως σε υψηλά επίπεδα.
Ένας άλλος παράγοντας που μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξη είναι το χρήμα που πέφτει και θα πέσει στην αγορά. Με προϋπόθεση την ομαλή χρηματοδότηση από τον ESM για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων καθώς και την ουσιαστικότερη εξόφληση των υποχρεώσεων από τους φορείς, εκτιμάται ότι θα βελτιωθεί ο ρυθμός αποπληρωμής τους και θα μειωθούν σημαντικά το 2017 σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού.
Έως το τέλος Αυγούστου είχαν μεταφερθεί πιστώσεις στους προϋπολογισμούς των υπουργείων και των φορέων της γενικής κυβέρνησης ύψους 1,85 δισ. ευρώ, ενώ διατέθηκε και ρευστότητα 152 εκατ. ευρώ για την αποπληρωμή εκκρεμών επιστροφών.
Η συνολική χρηματοδότηση από τον ESM εντός του έτους και έως το πρώτο εξάμηνο του 2017 αναμένεται στα 6,6 δισ. ευρώ, «με κύριο στόχο τη μείωση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Δημοσίου και την ενίσχυση της ρευστότητας της οικονομίας», ενώ τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία τα οποία ενσωματώνονται στο προσχέδιο δείχνουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις της γενικής κυβέρνησης τον Απρίλιο 5,6 δισ. ευρώ και εκκρεμείς επιστροφές φόρων 1,2 δισ. ευρώ.
Η συμβολή του ΠΔΕ
Στο μεταξύ, αύξηση του εθνικού σκέλους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων κατά 250 εκατ. ευρώ προβλέπεται στο προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2017. Το ύψος των δαπανών του ΠΔΕ για το 2017 αναμένεται να ανέλθει στα 6,75 δισ. ευρώ. Οι δαπάνες αυτές κατανέμονται σε 5,75 δισ. ευρώ για τα έργα που θα συγχρηματοδοτηθούν από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε 1 δισ. ευρώ για τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν αποκλειστικά από εθνικούς πόρους.
Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού αναφέρεται πως «η αναπτυξιακή πολιτική προωθείται με την εντατικοποίηση των ενεργειών για το κλείσιμο των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ της περιόδου 2007-2013, με τη συμμετοχή όλων των έργων στην τελική έκθεση ολοκλήρωσης των προγραμμάτων τον Μάρτιο του 2017, καθώς και με την επίσπευση της υλοποίησης των προγραμμάτων της νέας περιόδου 2014-2020».
Αναφορικά με τα έργα του 2017 ξεχωρίζει η κατασκευή πέντε δρόμων:
* Ελευσίνα - Κόρινθος - Πάτρα.
* Μαλιακός - Κλειδί.
* Ιονία Οδός (Αθήνα - Λαμία, Αντίρριο - Ιωάννινα)
* Μωρέας (Κόρινθος - Τρίπολη - Καλαμάτα [Σπάρτη]).
* Κεντρική Ελλάδα (Δομοκός - Τρίκαλα).
