Του Γιώργου Βερνίκου*
Πρέπει να επαναφέρουμε τον κοινωνικό διάλογο στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής για να είναι οι πολίτες βασικοί πρωταγωνιστές στους δύσκολους καιρούς και να αντιμετωπιστούν οι νέες προκλήσεις στο κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό γίγνεσθαι, καθώς και να οικοδομήσουμε πολιτικές με βάση την ανάπτυξη και την αμοιβαία αλληλεγγύη.
Η κρίση έχει κρατήσει περισσότερο απ' ό,τι αναμέναμε και αυτό έχει αυξήσει τις κοινωνικές εντάσεις. Οι περισσότερες μεταρρυθμίσεις σχεδιάστηκαν και εφαρμόστηκαν χωρίς ουσιαστικό διάλογο, χωρίς συμμετοχή της κοινωνίας και των παραγωγικών τάξεων.
Όταν η ανεργία αυξάνεται, η ανάπτυξη ακολουθεί αναιμικούς ρυθμούς και μεγάλος αριθμός μεταναστών και απεγνωσμένων προσφύγων αναζητούν μέλλον, ο κοινωνικός διάλογος θα μπορούσε να θεωρηθεί ακόμα και πολυτέλεια.
Το ασφαλιστικό, ένα κορυφαίο θέμα, που απαιτεί τη μεγαλύτερη δυνατή κοινωνική συναίνεση, που θα έπρεπε να είναι στο επίκεντρο του κοινωνικού διαλόγου, έχει και αυτό «στριμωχτεί» στην ανάγκη για δημοσιονομική προσαρμογή της χώρας μας και μάλιστα σε περιόδους ύφεσης και υψηλής ανεργίας. Ήταν σωστή η πρωτοβουλία της κυβέρνησης, έστω και κάτω από αυτές τις πιεστικές συνθήκες, να φέρει σε πρώτη φάση τις βασικές αρχές και στη συνέχεια το νομοσχέδιο για συζήτηση στην ΟΚΕ, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.
Υπενθυμίζω ότι ο θεσμός της ΟΚΕ είναι ένα συνταγματικά κατοχυρωμένο βήμα οργανωμένου διαλόγου μεταξύ των κοινωνικών εταίρων και της ευρύτερης κοινωνίας. Στηρίζεται στον τριμερή διαχωρισμό των εκπροσωπουμένων συμφερόντων: Των εργοδοτών / επιχειρηματικών, των εργαζομένων στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα και των λοιπών κατηγοριών, περιλαμβανομένων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των επιμελητηρίων, του αγροτικού τομέα, των επιστημονικών φορέων κ.λπ. Ο ρόλος της είναι γνωμοδοτικός προς την κυβέρνηση και τη Βουλή και δεν αντικαθιστά την πολιτική ευθύνη, όπου περιλαμβάνεται και εκτιμάται η προάσπιση του ευρύτερου δημόσιου συμφέροντος. Η ΟΚΕ πρέπει «με τις προτάσεις της να επιχειρεί τη μεγιστοποίηση του κοινωνικού οφέλους ή την ελαχιστοποίηση των πιθανών παρενεργειών από την άσκηση αποφάσεων της εκτελεστικής και της νομοθετικής εξουσίας».
Αποτελεί για μας πρόκληση να εκφέρουμε γνώμη σ' ένα κορυφαίο νομοσχέδιο, όπως είναι το ασφαλιστικό, ανεξάρτητα από τις δυσκολίες που υπάρχουν. Μπορούμε να συνθέσουμε απόψεις, συμφέροντα και ιδέες των μελών μας και να βοηθήσουμε ώστε τα όποια μέτρα να καταστούν όχι μόνο πιο κοινωνικά δίκαια, αλλά και πιο αποτελεσματικά. Θα επιδιώξουμε να διαχωρίσουμε τη συζήτηση μεταξύ των κατεπειγόντων μέτρων δημοσιονομικής υφής και των μέτρων που θα μεταρρυθμίσουν μεσοπρόθεσμα το ασφαλιστικό και που χρήζουν μεγαλύτερης επάρκειας χρόνου. Επικοινωνήσαμε ήδη με τον πρόεδρο της ευρωπαϊκής ΟΚΕ, κύριο Γεώργιο Ντάση, για να ζητήσουμε τη συνδρομή της ευρωπαϊκής ΟΚΕ, ανοίγοντας και εμπλουτίζοντας τον σχετικό διάλογο.
Καταληκτικά, ο κοινωνικός διάλογος ή θα βαθαίνει και θα γίνεται όλο και πιο έντιμος, υπεύθυνος και καινοτόμος ή θα παρακμάζει και μαζί του η χώρα και η Δημοκρατία. Η δική μας υπόσχεση σαν ΟΚΕ είναι ότι θα τιμήσουμε τον ρόλο μας, υποβάλλοντας προτάσεις και λύσεις που θα λαμβάνουν υπόψη τους τόσο το καλό της κοινωνίας, όσο και της οικονομίας. Και μπορεί η τελική απόφαση, όπως πρέπει άλλωστε στη Δημοκρατία, να μένει πάντα στα χέρια της εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας, αλλά έχει ιδιαίτερη αξία ότι τη δύσκολη αυτή στιγμή ο κοινωνικός διάλογος είναι επιτέλους στο τραπέζι.
* Ο Γ. Βερνίκος είναι πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΟΚΕ)
