ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΓΟΥΡΙΔΗΣ
Ειδική μεταχείριση για τα στεγαστικά δάνεια, τα δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τα καταναλωτικά εξασφάλισε η κυβέρνηση, κατά τη διαπραγμάτευση με τους δανειστές, κάτι το οποίο αποτυπώθηκε και στο πολυνομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή, δίνοντας παράλληλα λύση στο ακανθώδες πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, καθώς τα προβληματικά δάνεια έχουν φτάσει τα 107 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με αυτό, ανοίγει αμέσως ο δρόμος για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων επιχειρηματικών δανείων, αλλά και άλλων, από εξειδικευμένες εταιρείες, οι οποίες θα λειτουργούν εντός ασφυκτικού πλαισίου, ενώ εξαιρούνται σε αυτή τη φάση και μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου 2016 τα στεγαστικά (που έχουν ως υποθήκη την πρώτη κατοικία), τα καταναλωτικά και τα κόκκινα δάνεια των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (έως 250 εργαζόμενους, με τζίρο έως 50 εκατ. ευρώ), για τα οποία θα υπάρξει ειδικό κανονιστικό πλαίσιο μέχρι τότε.
Τι προσφέρει ο νόμος
Στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου αναφέρεται ότι η δημιουργία αγοράς μη εξυπηρετούμενων δανείων «θα είναι ωφέλιμη τόσο για τα πιστωτικά ιδρύματα όσο και για τους οφειλέτες».
Όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση, οι τράπεζες θα μπορούν να ενισχύουν άμεσα τη ρευστότητά τους εισπράττοντας ένα τμήμα της αμοιβής τους, το οποίο είναι αμφίβολο αν θα εισέπραττε με αναγκαστική εκτέλεση και σε κάθε περίπτωση θα το εισέπραττε αργότερα.
Ο δανειολήπτης θα μπορεί να λάβει από τον αγοραστή του δανείου πολύ ευνοϊκότερες προτάσεις ρύθμισης, διότι ο εκδοχέας θα έχει αγοράσει την απαίτηση σε τιμή μικρότερη της ονομαστικής της αξίας και επομένως μια πρόταση που θα ήταν ζημιογόνος για την τράπεζα θα είναι κερδοφόρος από τον εκδοχέα.
Όσο για το για ποιον λόγο οι τράπεζες πρέπει να πουλήσουν τα δάνεια φθηνά σε εξειδικευμένες εταιρείες και δεν κάνουν ρυθμίσεις απευθείας με τους δανειολήπτες, η αιτιολογική έκθεση αναφέρει ότι τα πιστωτικά ιδρύματα δεν προτείνουν ευνοϊκές ρυθμίσεις, «καθώς κάτι τέτοιο θα εκθέσει τον εκπρόσωπο της τράπεζας σε κίνδυνο κατηγορίας για απιστία και επομένως είναι αναγκασμένα να προβαίνουν σε αναγκαστική εκτέλεση κατά των οφειλετών».
Σε ευρωπαϊκό έδαφος και δημοσιοποίηση μετόχων
Με βάση το νομοσχέδιο οι εταιρείες που θα συμμετέχουν στις αγοραπωλησίες και στη διαχείριση δανείων θα πρέπει να εδρεύουν στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και να ιδρύουν υποκαταστήματα στην Ελλάδα. Προβλέπεται ότι θα αδειοδοτούνται και θα εποπτεύονται από την ΤτΕ, η οποία εν συνεχεία θα εξειδικεύσει το πλαίσιο. Θα έχουν επίσης τη δυνατότητα να παρέχουν νέα δάνεια προς αναδιάρθρωση των υφισταμένων (αφορά ως επί το πλείστον τα επιχειρηματικά).
Υποχρεούνται επίσης να δημοσιοποιούν τους μετόχους τους και ειδικά όσους έχουν πάνω από 10% του μετοχικού κεφαλαίου, προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος ξεπλύματος χρήματος, αλλά και σύστασης εταιρειών από μεγαλομετόχους υπερχρεωμένων εταιρειών.
Ακόμη οι εταιρείες διαχείρισης θα πρέπει να ακολουθούν τον Κώδικα Δεοντολογίας των τραπεζών. Προβλέπεται ειδική αναφορά για τους δανειολήπτες που εντάσσονται στις κοινωνικά ευπαθείς ομάδες σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του Κώδικα Δεοντολογίας και τους δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στον Νόμο Κατσέλη (Ν. 3869/2010).
Περιθώριο 12 μηνών
Δώδεκα μήνες πριν από την πώληση του δανείου θα πρέπει να προταθεί στον δανειολήπτη και τον εγγυητή η ρύθμιση του δανείου, προκειμένου να μην αιφνιδιαστεί ο δανειολήπτης. Προβλέπεται επίσης διάστημα 12 μηνών ανάμεσα στην πρόσκληση του δανειολήπτη για ρύθμιση και την πώληση του δανείου του. Δεν προβλέπεται πρόσκληση ρύθμισης για επίδικες ή επιδικασθείσες απαιτήσεις, ούτε για τους δανειολήπτες που κρίνονται μη συνεργάσιμοι.
Προβλέπεται ρητά ότι απαγορεύεται η χειροτέρευση της θέσης του οφειλέτη και του εγγυητή ως αποτέλεσμα της πώλησης του δανείου του. Εξασφαλίζεται με τον τρόπο αυτόν ότι οι δανειολήπτες διατηρούν όλα τα δικαιώματά τους καθώς και τις δικονομικές και ουσιαστικές ενστάσεις τους από τη στιγμή που το δάνειό τους πωλείται από τράπεζα σε εταιρεία.
Πλαίσιο λειτουργίας
Σε σχέση με το ασφυκτικό πλαίσιο λειτουργίας, δικαίωμα να πωλούν και να μεταβιβάζουν απαιτήσεις έχουν τα πιστωτικά ιδρύματα που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας από την ΤτΕ, τα υποκαταστήματα ξένων τραπεζών, οι εταιρείες ειδικού σκοπού και οι εταιρείες μεταβίβασης απαιτήσεων Στη δευτερογενή αγορά θα μπορούν να βγουν μόνο μη εξυπηρετούμενα δάνεια (άνω των 90 ημερών), ενώ επιτρέπεται να πουληθούν και ενήμερα δάνεια εφόσον ο οφειλέτης έχει παράλληλα και κόκκινα δάνεια. Η άδεια των εταιρειών χορηγείται από την Τράπεζα της Ελλάδος. Είναι απαραίτητη η πιστοποίηση της ταυτότητας των άμεσων και έμμεσων μετόχων και όσων έχουν ποσοστό άνω του 10%. Πιστοποίηση προβλέπεται και για τους συμβούλους της εταιρείας. Παρέχεται η δυνατότητα στις εταιρείες να προχωρούν σε άρση τραπεζικού απορρήτου των δανειοληπτών στο μέτρο που αυτή είναι αναγκαία για τη διαχείριση. Για την αδειοδότηση είναι απαραίτητη η θεμελίωση της αξιοπιστίας όσο αφορά την καταλληλότητα των στελεχών των εταιρειών και της κεφαλαιακής επάρκειας. Οι αλλαγές στη μετοχική σύνθεση γνωστοποιούνται στην ΤτΕ.
Μ. Ντράγκι: "Να δοθεί λύση στα κόκκινα δάνεια"
Πρόσθετα μέτρα, μαζί με τη στήριξη της ζήτησης, για να αντιμετωπίσει το υψηλό επίπεδο χρέους και την εύθραυστη εμπιστοσύνη από την Ευρωζώνη, ζήτησε ο επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι σε ομιλία που έκανε στην Μπολόνια. «Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είναι κρίσιμης σημασίας για τον σκοπό αυτόν», είπε προσθέτοντας: «Είναι σαφές ότι, σε ορισμένες χώρες, το μεγάλο ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων συνεχίζει να εμποδίζει μία ισχυρότερη αύξηση των πιστώσεων. Αυτά εξηγούν γιατί η διευκόλυνση μίας λύσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων πρέπει να αποτελεί μέρος του πακέτου των μέτρων για την αποκατάσταση των παραγωγικών επενδύσεων».
