ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΓΟΥΡΙΔΗΣ
Η αντίστροφη μέτρηση τόσο για την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών όσο και για τη ρύθμιση των κόκκινων δανείων έχει πλέον ξεκινήσει με την κυβέρνηση να βάζει στο "φουλ" τις μηχανές για να κλείσει τα δύο αυτά "καυτά" αλλά και συγκοινωνούντα ζητήματα. Σύμφωνα με τον υπάρχοντα σχεδιασμό, την επόμενη εβδομάδα η κυβέρνηση αναμένεται να φέρει τον νόμο για την ανακεφαλαιοποίηση, ενώ επιθυμεί διακαώς αυτή να έχει ολοκληρωθεί εντός του 2015, ώστε να εξαλειφθεί η όποια πιθανότητα "κουρέματος" των καταθέσεων πάνω από τα 100.000 ευρώ.
Βασικός στόχος της κυβέρνησης παραμένει, ως φαίνεται, η συμμετοχή ιδιωτών στις επικείμενες αυξήσεις κεφαλαίου, να υπάρξει ειδική μέριμνα για την προστασία της πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς, αλλά και οι όποιες αξιολογήσεις, βάσει της συμφωνίας, στις διοικήσεις των ελληνικών τραπεζών, οι οποίες δεν αποκλείεται να αλλάξουν. Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι τραπεζικές πηγές που μετέχουν στις συνεδριάσεις εν όψει της ανακεφαλαιοποίησης, ανέφεραν ότι είναι πιθανή η πώληση επιχειρηματικών δανείων σε ξένα επενδυτικά κεφάλαια (distress funds) στο πλαίσιο διαχείρισης των προβληματικών δανείων, προσθέτοντας πως το ΤΧΣ θα απευθυνθεί σε ξένο σύμβουλο για την αξιολόγηση των διοικήσεων των τραπεζών.
Το σχέδιο της κυβέρνησης για τα κόκκινα δάνεια
Πάντως, "γραμμές" του σχεδίου της κυβέρνησης αποκάλυψε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης. "Τίποτα δεν έχει κλείσει" ήταν η φράση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης ο οποίος αναφέρθηκε στον επικείμενο νόμο για τα κόκκινα δάνεια. Μιλώντας στο κεντρικό δελτίο του Mega, τόνισε πως το θέμα δεν έχει κλείσει ακόμη γιατί κατ' αρχάς οι δανειστές προσήλθαν το καλοκαίρι με τη διάθεση να μην συζητήσουν καν να υπάρξει ενδιάμεσος φορέας. «Αυτό τώρα όλοι το συζητούν, με διάφορες μορφές» είπε αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ίδρυσης φορέα για τη λύση του ζητήματος και όχι αγοραία ή τραπεζοκεντρική.
Μιλώντας για τα επιχειρηματικά δάνεια είπε ότι "Στην Ελλάδα έχουμε μια επιχειρηματικότητα που πεθαίνει. Αυτή που έπαιρνε τα δάνεια στην Ελλάδα και έβγαζε τα κέρδη στο εξωτερικό" για να συμπληρώσει: "Αυτοί με τη δική μας κυβέρνηση δεν θα τα πάνε καλά. Για τις επιχειρήσεις που θα βάλουν κεφάλαια θα γίνουν ρυθμίσεις, αυτό είναι κάτι που το θέλουμε". Αν δεν υπάρχουν ίδια κεφάλαια, θα αναζητηθεί ενδιαφερόμενος επενδυτής, καθώς «μας ενδιαφέρει η επιχείρηση να συνεχίσει να λειτουργεί».
Ωστόσο, όπως είπε ο Γιάννης Δραγασάκης, μία από τις λύσεις που εξετάζονται είναι ορισμένα δάνεια που δεν θα τύχουν μιας εκ των παραπάνω λύσεων να μπουν σε ένα κοινό σχήμα των τραπεζών, μια εταιρεία διαχείρισης ενεργητικού, και ίσως να πουληθούν. «Τα κόκκινα δάνεια θα γίνουν πηγή ανάπτυξης» πρόσθεσε. Εξήγησε ότι ότι η ΤτΕ αυτή τη στιγμή ταξινομεί τα δάνεια και θα επιβάλει όρους στις τράπεζες για να τα ρυθμίσουν, ενώ το ΤΧΣ θα ελέγχει τους όρους αυτούς.
Αισιόδοξες οι τράπεζες
Με αισιοδοξία και συνάμα ελπίδα ότι η πολιτική διαπραγμάτευση μεταξύ κυβέρνησης και θεσμών μπορεί να φέρει καλύτερο αποτέλεσμα επέστρεψαν οι διοικήσεις των τραπεζών μετά τις συναντήσεις στη Φραγκφούρτη με τους τεχνοκράτες του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού, την ώρα που η Τράπεζα Πειραιώς "άνοιξε" τον χορό της ανακεφαλαιοποίησης, αφού απηύθυνε προσκλήσεις προς τους κατόχους τίτλων συνολικής αξίας 1,1 δισ. ευρώ για επαναγορά τους έναντι μετοχών ή μετρητών ή και συνδυασμού των δύο, κάτι το οποίο αναμένεται να πράξουν και οι υπόλοιπες. Τα αποτελέσματα των stress tests αναμένονται στο τέλος του Οκτωβρίου.
Ο επιτελείς του SSM ενημέρωσαν τις διευθύνσεις οικονομικών των τεσσάρων συστημικών τραπεζών για το εύρος των κεφαλαιακών αναγκών τους, καθώς έχει προσδιοριστεί ένα ελάχιστο και ένα μέγιστο ύψος ανάλογα με μια σειρά παραδοχών με βάση τις οποίες διενεργήθηκαν τα τεστ αντοχής. Από τα μεγέθη αυτά οι πρώτες εκτιμήσεις είναι ότι το ύψος των κεφαλαίων που θα πρέπει να καλυφθεί από ιδιώτες μπορεί να αντληθεί από τις διεθνείς αγορές, γι' αυτό και η προετοιμασία για τις αυξήσεις μετοχικών κεφαλαίων είναι πυρετώδης, όπως και τα ραντεβού με διεθνή fund.
Όπως αναφέρουν παράγοντες της τραπεζικής αγοράς, τα ποσά για κάθε τράπεζα δεν είναι αμελητέα, αλλά είναι σε σημαντικό βαθμό διαχειρίσιμα, ενώ επισημαίνουν ότι οι τράπεζες από ιδιώτες επενδυτές μπορεί να κληθούν να αντλήσουν συνολικά έως και 6 δισ. ευρώ. Αισιοδοξία γεννά και το γεγονός ότι έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον από διεθνείς επενδυτές, οι οποίοι θα μπορούσαν να καλύψουν τα κεφάλαια που χρειάζονται τα πιστωτικά ιδρύματα για να μπουν στη φάση της ιδιωτικοποίησης, εφόσον οι ιδιώτες επενδυτές λάβουν κίνητρα.
Σύμφωνα με τις πρόσφατες δηλώσεις της διοίκησης του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, οι τράπεζες για να ιδιωτικοποιηθούν θα πρέπει να καλύψουν τις κεφαλαιακές ανάγκες που προκύπτουν από τον έλεγχο της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού (AQR) και από την άσκηση αντοχής που λαμβάνει υπόψη το βασικό μακροοικονομικό σενάριο. Το Ταμείο θα καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες με βάση το ακραίο σενάριο.
Αξιολόγηση στη διοίκηση των τεσσάρων τραπεζών
Ακόμη, αναφορικά με διαδικασία για την ανάδειξη των νέων διοικητικών συμβουλίων των τραπεζών, τραπεζικές πηγές ανέφεραν πως αναμένεται το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας να αναζητήσει ανεξάρτητο αξιολογητή για τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της κάθε συστημικής τράπεζας.
Τα πορίσματα του ανεξάρτητου εκτιμητή θα περάσουν από μια εξαμελή επιτροπή, η οποία θα αποτελείται από τρία μέλη του ΤΧΣ (δύο από το ΥΠΟΙΚ και ένα από την ΤτΕ) και τρία μέλη που θα εκπροσωπούν τους θεσμούς, αλλά θα έχουν 3+1 ψήφους, αφού θα διορίζουν τον πρόεδρο, του οποίου η ψήφος "μετράει" ως διπλή σε περίπτωση ισοψηφίας, κάτι το οποίο θα τους δίνει το δικαίωμα επιλογής μελών των Δ.Σ. των τραπεζών.
Μαζικές ρυθμίσεις για δανειολήπτες
Έξι μήνες προθεσμία, βάσει του αναθεωρημένου Κώδικα Δεοντολογίας, δίνονται στους υπερήμερους οφειλέτες, προκειμένου να ενταχθούν στις διαδικασίες, να συνεργαστούν με τις τράπεζές τους και να ρυθμίσουν τα δάνειά τους.
Στο πλαίσιο αυτό ο Κώδικας προβλέπει ότι ακόμη και δάνεια που θα βρεθούν σε καθυστέρηση 90 ημερών και άνω, στις 15 Δεκεμβρίου 2015, θα υπαχθούν άμεσα στη διαδικασία της ρύθμισης με την τράπεζα, αφού η πρώτη ενημερωτική επιστολή θα τους σταλεί μέχρι τις 30 Δεκεμβρίου 2015.
Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η αναθεώρηση του Κώδικα Δεοντολογίας δρομολογεί επισήμως τις μαζικές ρυθμίσεις δανείων από τις τράπεζες, υποχρεώνοντας τους οφειλέτες να αποδείξουν ότι είναι συνεργάσιμοι με την τράπεζα και επιθυμούν πραγματικά να διευθετήσουν την οφειλή τους.
Ειδικότερα, ενώ με βάση την τροποποίηση του Κώδικα Δεοντολογίας του νόμου 4224/2013 που είχε γίνει στις 31.3.15 οριζόταν ότι η πρώτη υποχρεωτική ειδοποίηση της τράπεζας προς τον ληξιπρόθεσμο οφειλέτη μπορεί να αποσταλεί μέχρι την 30ή Ιουνίου 2015 για όλες τις περιπτώσεις δανείων που συμπληρώνουν -οποτεδήποτε πριν από την ημερομηνία αυτή- καθυστέρηση μεγαλύτερη των 45 ημερών, με την απόφαση 148/10/5.10.2015 της Τράπεζας της Ελλάδος που δημοσιεύθηκε χθες στο ΦΕΚ, προβλέπεται ότι:
Η πρώτη υποχρεωτική ειδοποίηση (δηλαδή της επικοινωνίας της τράπεζας με τον πελάτη) μπορεί να αποσταλεί μέχρι την 30ή Δεκεμβρίου 2015 για τις περιπτώσεις δανείων που συμπληρώνουν οποτεδήποτε μέχρι και την 15η Δεκεμβρίου 2015 καθυστέρηση μεγαλύτερη των τριάντα (30) ημερολογιακών ημερών.
Η εν λόγω ειδοποίηση παρέχει προθεσμία δεκαπέντε (15) εργάσιμων ημερών στον δανειολήπτη να ενταχθεί στο δεύτερο στάδιο της διαδικασίας, υποβάλλοντας στην τράπεζα:
α. Εφόσον είναι φυσικό πρόσωπο, την "Τυποποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Πληροφόρησης", συμπληρωμένη, σύμφωνα και με τα προβλεπόμενα στην από 5.12.2014 διευκρινιστική εγκύκλιο της Τράπεζας της Ελλάδος.
β. Εφόσον πρόκειται για νομικό πρόσωπο, τα στοιχεία τα οποία ζητούνται από το ίδρυμα για την αξιολόγηση της βιωσιμότητας νομικού προσώπου, σύμφωνα με τη μεθοδολογία που το πιστωτικό ίδρυμα ακολουθεί για την αξιολόγηση αυτή.
Σε περίπτωση μη ανταπόκρισης του οφειλέτη, αποστέλλεται εντός 15 ημερολογιακών ημερών από τη λήξη της ταχθείσας προθεσμίας η προειδοποιητική επιστολή της τράπεζας στις περιπτώσεις δανειοληπτών, εφόσον ο αποχαρακτηρισμός αυτών ως συνεργάσιμων μπορεί να έχει συνέπεια το εκπλειστηρίασμα της μοναδικής κατοικίας τους με νομικές διαδικασίες που προτίθεται να κινήσει το ίδρυμα.
