Στην εκταμίευση της δόσης των 2 δισ. ευρώ αποσκοπεί η ψήφιση του πολυνομοσχεδίου που κατατέθηκε χθες το βράδυ στη Βουλή με τον τίτλο "Μέτρα για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων". Επίμαχα ζητήματα για τα οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν αποκλείονται αλλαγές ως την ψήφισή του είναι οι 100 δόσεις (να είναι δυσκολότερη η απώλεια του ευεργετήματος), η εκχώρηση ανείσπρακτων ενοικίων στο Δημόσιο και η περαιτέρω αυστηροποίηση των προστίμων για φοροδιαφυγή, όμως όχι σε βαθμό τέτοιο που να φαλκιδεύονται οι εισπράξεις και να εκτοξεύονται τα ληξιπρόθεμα χρέη προς την εφορία. Παράλληλα, εισάγονται και νέα προαπαιτούμενα, όπως η σύσταση Συμβουλίου Δημοσιονομικής Πολιτικής.
Σύμφωνα με το πολυνομοσχέδιο, μπαίνει αυτόματος "κόφτης" στις δαπάνες για τους σπάταλους φορείς της γενικής κυβέρνησης, οι οποίοι, αν δεν συμμορφωθούν με τις οδηγίες, θα πρέπει για ένα τρίμηνο να αντεπεξέλθουν στις ταμειακές υποχρεώσεις τους με το 40% των πιστώσεων του προϋπολογισμού. Μετά την πάροδο αυτού του διαστήματος, καμία άλλη δαπάνη, πλην των πληρωμών για μισθούς και συντάξεις, δεν θα θεωρείται νόμιμη.
Με το σχέδιο νόμου ο κεντρικός λογαριασμός του Δημοσίου μετονομάζεται σε Ελληνικό Δημόσιο - Ενιαίος Λογαριασμός Θησαυροφυλακίου (Ενιαίος Λογαριασμός) και έως την 31.12.2015 όλοι οι λογαριασμοί της Κεντρικής Διοίκησης τηρούνται υποχρεωτικά στην Τράπεζα της Ελλάδος και εντάσσονται στον Ενιαίο Λογαριασμό.
Στα φορολογικά μέτρα καθορίζεται ρήτρα ότι η ρύθμιση των οφειλών θα γίνεται ανάλογα με την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη και όχι υποχρεωτικά σε 100 δόσεις. Ο φορολογούμενος χάνει το ευεργέτημα αν δεν έχει τακτοποιήσει κατά νόμιμο τρόπο τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του.
Αναλυτικότερα, το νομοσχέδιο προβλέπει τα εξής:
* Αυξάνονται οι συντελεστές φορολόγησης στην κλίμακα του εισοδήματος από ενοίκια. Για εισόδημα έως 12.000 ευρώ, ο συντελεστής αυξάνεται από το 11% στο 15% και για εισόδημα πάνω από 12.000 ευρώ αυξάνεται από το 33% στο 35%. Η αύξηση των συντελεστών ισχύει αναδρομικά από τα φετινά ενοίκια.
Ειδικότερα, προβλέπεται από 1/1/2016 αύξηση φορολογίας σε εισόδημα από ενοίκια ως εξής:
* Εισόδημα έως 12.000 ευρώ: Φόρος 15% (από 11%).
* Εισόδημα άνω των 12.000 ευρώ: Φόρος 35% (από 33%).
* Αναδρομικός φόρος: Σε ανείσπρακτα ενοίκια (από 1/1/2015).
* Θα πληρώνεται ΕΝΦΙΑ ακόμη για 1 ευρώ φόρο. Προηγούμενο όριο 5 ευρώ.
* Συμπληρωματικός φόρος ΕΝΦΙΑ στα ξενοδοχεία και τα ενοικιαζόμενα.
* Επέρχεται κατάργηση της δυνατότητας εκχώρησης ανείσπρακτων ενοικίων στο Δημόσιο που έπρεπε να εισπραχθούν από την 1.1.2015 και μετά, αλλά δεν εισπράχθηκαν, με στόχο την αύξηση των εσόδων και σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Οικονομικών θα υπάρξει άμεσα νέα νομοθετική ρύθμιση που θα καθορίζει το νέο φορολογικό πλαίσιο για τα ενοίκια με πρόθεση να μην επιβαρυνθεί ο φορολογούμενος για εισοδήματα που δεν έχει εισπράξει.
* Μειώνεται από τα 5 στο 1 ευρώ το όριο του ποσού του ΕΝΦΙΑ που δεν θα αναζητείται από το Δημόσιο για είσπραξη. Με την κατάργηση του συμψηφισμού ποσού έως 5 ευρώ με τον ΕΝΦΙΑ επόμενων χρόνων λύνεται το μηχανογραφικό πρόβλημα που είχε προκύψει, καθώς σε πολλές περιπτώσεις φορολογούμενοι είχαν υποβάλει περισσότερες από μια δηλώσεις στοιχείων ακινήτων και έτσι συσσωρεύονταν μη βεβαιωμένα ποσά προς το Δημόσιο, τα οποία και αύξαναν τις ληξιπρόθεσμες οφειλές προς αυτό.
* Δέσμευση θυρίδων: Παραμένει σε ισχύ η διάταξη του 2014 για δέσμευση του 50% των καταθέσεων και του χρηματικού περιεχομένου των θυρίδων (αλλά και του συνόλου του μη χρηματικού περιεχομένου) για οφειλές άνω των 150.000 ευρώ (ΦΠΑ, ΦΚΕ, φόρου ασφαλίστρων, παρακρατούμενων, επιρριπτόμενων φόρων, τελών και εισφορών καθώς και είσπραξη επιστροφής των παραπάνω φόρων κατόπιν παραπλάνησης της φορολογικής διοίκησης), αλλά επικαιροποιείται με τις νέες διατάξεις περί εγκλημάτων φοροδιαφυγής.
Φυλάκιση έως 2 έτη για φοροδιαφυγή
Όποιος διαπράττει έγκλημα φοροδιαφυγής τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών:
* Αν ο φόρος που αναλογεί στα φορολογητέα εισοδήματα ή στα περιουσιακά στοιχεία που έχουν αποκρυβεί υπερβαίνει ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος ή ανά φορολογική υπόθεση τις 100.000 ευρώ ανά είδος φόρου.
* Αν το προς απόδοση ποσό του κύριου φόρου, τέλους ή εισφοράς που δεν αποδόθηκε ή αποδόθηκε ανακριβώς ή επεστράφη ή συμψηφίστηκε ή εξέπεσε ή διακρατείται υπερβαίνει ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος ή ανά φορολογική υπόθεση τις 50.000 ευρώ, εφόσον αφορά φόρο προστιθέμενης αξίας, ή τις 100.000 ευρώ ανά είδος φόρου, τέλους ή εισφοράς σε κάθε άλλη περίπτωση.
* Αν το ποσό του φόρου, τέλους ή εισφοράς της προηγούμενης παραγράφου υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ, εφόσον αφορά φόρο προστιθέμενης αξίας, ή τις 150.000 ευρώ σε κάθε άλλη περίπτωση φόρου, τέλους ή εισφοράς.
* Εκδίδει πλαστά ή εικονικά φορολογικά στοιχεία, καθώς και όποιος αποδέχεται εικονικά φορολογικά στοιχεία ή νοθεύει τέτοια στοιχεία, ανεξάρτητα από το αν διαφεύγει ή μη την πληρωμή φόρου, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 3 μηνών. Ειδικά, όποιος εκδίδει ή αποδέχεται εικονικά φορολογικά στοιχεία για ανύπαρκτη συναλλαγή στο σύνολό της ή για μέρος αυτής τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός 1 έτους, εφόσον η συνολική αξία των εικονικών φορολογικών στοιχείων υπερβαίνει το ποσό των 30.000 ευρώ και με κάθειρξη, εφόσον το ως άνω ποσό υπερβαίνει τις 150.000 ευρώ.
* Μειώνονται ορισμένα πρόστιμα που επιβάλλονται σε περίπτωση διαπίστωσης από τη φορολογική διοίκηση ότι ο φόρος που προέκυψε από τη φορολογική δήλωση είναι μικρότερος από τον φόρο που βεβαιώθηκε από τον φορολογικό έλεγχο. Ειδικότερα, αν το ποσό του φόρου που προκύπτει με βάση φορολογική δήλωση υπολείπεται του ποσού του φόρου που προκύπτει από τον έλεγχο της Φορολογικής Διοίκησης, το πρόστιμο επί της διαφοράς στο οποίο υπόκειται ο φορολογούμενος:
α) Μειώνεται από 30% σε 25% του ποσού της διαφοράς αν το ποσό αυτής υπερβαίνει το 20% και φτάνει μέχρι το 50% του φόρου που προκύπτει βάσει της φορολογικής δήλωσης.
β) Μειώνεται από 100% σε 50% του ποσού της διαφοράς αν το εν λόγω ποσό αυτής υπερβαίνει σε ποσοστό το 50% του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση και αποδεικνύεται ότι η ανακρίβεια οφείλεται σε πρόθεση του φορολογουμένου.
Ο τριπλός στόχος της αλλαγής της λογικής στην επιβολή προστίμων είναι:
- Εξορθολογισμός της έννοιας του προστίμου με αλλαγή της υφιστάμενης νοοτροπίας.
- Φορολογική συμμόρφωση παραβατών χωρίς οικονομική εξόντωσή τους.
- Αύξηση της εισπραξιμότητας των επιβαλλόμενων προστίμων.
* Για παραβάσεις σχετικές με τον ΦΠΑ οι οποίες διαπιστώνονται κατόπιν ελέγχου θα επιβάλλονται τα ακόλουθα πρόστιμα:
α) Σε περίπτωση μη έκδοσης φορολογικού στοιχείου ή έκδοσης ή λήψης ανακριβούς στοιχείου για πράξη που επιβαρύνεται με ΦΠΑ, επιβάλλεται πρόστιμο 50% επί του φόρου που θα προέκυπτε από το μη εκδοθέν στοιχείο, ή επί της διαφοράς, αντίστοιχα. Εξαιρείται της επιβολής κυρώσεων ο λήπτης που τελούσε σε καλή πίστη κατά τη λήψη των στοιχείων.
β) Σε κάθε περίπτωση όπου διαπιστώνεται, κατόπιν ελέγχου, η υποβολή ανακριβών δηλώσεων ή η μη υποβολή δηλώσεων, με συνέπεια τη μη απόδοση ή τη μειωμένη απόδοση ή την επιπλέον έκπτωση ή επιστροφή ΦΠΑ, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με 50% επί του ποσού του φόρου που θα προέκυπτε από τη μη υποβληθείσα δήλωση ή επί της διαφοράς αντίστοιχα.
γ) Σε περίπτωση άσκησης οικονομικής δραστηριότητας χωρίς να έχει υποβληθεί δήλωση έναρξης εργασιών, παρά την ύπαρξη σχετικής υποχρέωσης, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με ποσοστό 50% επί του ποσού του ΦΠΑ που θα έπρεπε να είχε αποδοθεί για όλη τη διάρκεια λειτουργίας της οικονομικής δραστηριότητας.
δ) Σε κάθε πρόσωπο μη υπόχρεο σε υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ που εκδίδει φορολογικά στοιχεία με ΦΠΑ, χωρίς να έχει τέτοια υποχρέωση, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με ποσοστό 50% επί του αναγραφόμενου φόρου που δεν αποδόθηκε.
* Απαλλάσσεται το ΤΑΙΠΕΔ από την υποχρέωση υποβολής Ε9 για τα ακίνητα ή τα δικαιώματα επί ακινήτων που κατέχει. Με την απαλλαγή, εκτός του ΤΑΙΠΕΔ και των εταιρειών ειδικού σκοπού, στις οποίες το ΤΑΙΠΕΔ κατέχει το σύνολο των ονομαστικών τους μετοχών, θα μειωθούν τα δημόσια έσοδα, αλλά αναμένεται να μειωθούν και οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο, καθώς σε πολλές περιπτώσεις κρίνεται πως δεν υπάρχει δυνατότητα αποπληρωμής τους.
ΘΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
