Το ευρώ παραμένει δημοφιλές, η σοβαρή δημοσιονομική προσαρμογή από το 2010 συνέβαλε σημαντικά στη συρρίκνωση της ελληνικής οικονομίας και η δυνατότητα για ένα αναδρομικό βέτο έναντι των συμφωνιών που έχουν επιτευχθεί από προηγούμενες κυβερνήσεις είναι τα τρία μαθήματα που σύμφωνα με την Goldman Sachs μπορεί να λάβει η Ευρωζώνη από την ελληνική κρίση.
Σε ανάλυση με τίτλο «Lessons from the Greek crisis» ("Μαθήματα από την ελληνική κρίση") η Goldman Sachs βλέπει δύο σενάρια που θα μπορούσαν να προκαλέσουν «ρήγματα» μεταξύ των δύο πλευρών, Ελλάδας και δανειστών, τα οποία θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε επανεμφάνιση των εντάσεων, όπως:
- Η περαιτέρω επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης στην Ελλάδα, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα «αντίσταση» στην εφαρμογή του προγράμματος.
- Ενδεχόμενη απροθυμία των πιστωτών να δώσουν νωρίς σήμα ελάφρυνσης του χρέους φοβούμενοι ελληνική απροθυμία για μεταρρυθμίσεις.
Αναφέρει ακόμη τρία "μαθήματα" από την ελληνική κρίση:
1. Το ευρώ παραμένει δημοφιλές. Η ελληνική εμπειρία δείχνει ότι το εμπόδιο για ένα «διαζύγιο» μπορεί να είναι υψηλό όταν οι κίνδυνοι που περιβάλλουν ένα τέτοιο αποτέλεσμα γίνονται σαφείς.
2. Η σοβαρή δημοσιονομική προσαρμογή από το 2010 συνέβαλε σημαντικά στη συρρίκνωση της ελληνικής οικονομίας. Έτσι, μια πιο μετριοπαθής φορολογική εξυγίανση θα σήμαινε την ανάγκη για μεγαλύτερα προγράμματα και (τελικά) υψηλότερες αποσβέσεις για τους πιστωτές.
Λόγω της ανάγκης για κοινοβουλευτικές εγκρίσεις, η δυνατότητα να επιλέξουν μια λιγότερο σκληρή πορεία εξυγίανσης είναι περιορισμένη, τουλάχιστον για ορισμένες χώρες.
Αυτοί οι πολιτικοί περιορισμοί θα παραμείνουν δεσμευτικές για τις κυβερνήσεις.
3. Η βούληση του ΣΥΡΙΖΑ να επαναδιαπραγματευτεί, αν επανεκλεγεί, τους όρους της οικονομικής διάσωσης της Ελλάδας υπογράμμισε τη δυνατότητα για ένα αναδρομικό βέτο έναντι των συμφωνιών που έχουν επιτευχθεί από προηγούμενες κυβερνήσεις.
Κατ' επέκταση, η αξιοπιστία οποιασδήποτε συμφωνίας μεταξύ μιας ευάλωτης χώρας και των πιστωτών της περιορίζεται στο γεγονός ότι η δημοκρατική νομιμότητα ανήκει στο εθνικό επίπεδο περιορίζοντας τις δυνατότητες για περαιτέρω ολοκλήρωση της Ευρωζώνης.
