Μια πρώτη "ανάσα" ρευστότητας, μετά την παρατεταμένη ασφυξία η οποία εντάθηκε με τα capital controls, προορίζεται να δοθεί στην αγορά με την άμεση διοχέτευση 500 εκατ. ευρώ που θα προέλθει από την πρώτη υποδόση των 13 δισ. ευρώ (συνολικά η πρώτη δόση ανέρχεται στα 26 δισ. ευρώ), η οποία αποδεσμεύεται μεθαύριο από τους δανειστές, ενώ από την ταχύτητα εκπλήρωσης κάποιων προαπαιτούμενων θα εξαρτηθεί και ο χρόνος ενίσχυσης της αγοράς με πρόσθετη ρευστότητα 3 δισ. ευρώ.
Με βάση τα επίσημα έγγραφα του Eurogroup της περασμένης εβδομάδας για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας («Assesment of Greece's financial needs»), από αυτά τα 26 δισ. ευρώ τα οποία εγκρίθηκαν στο συμβούλιο υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, τα 3 δισ. ευρώ (ποσό που θα διατεθεί επίσης για να εξοφληθούν από το κράτος οι ιδιώτες στους οποίους οφείλει ληξιπρόθεσμα χρέη) θα συνδεθούν με νέα προαπαιτούμενα και ενδέχεται να αποδεσμευθούν ανά πάσα στιγμή μόλις αυτά υλοποιηθούν (ως υπόθεση εργασίας προσδιορίζεται χρονικά η εκταμίευση περί το τέλος Σεπτεμβρίου με τέλος Οκτωβρίου, χωρίς πάντως να αποκλείεται κάποια ταχύτερη είσπραξή τους σε περίπτωση ταχείας εφαρμογής των προαπαιτούμενων). Από το υπολειπόμενο ποσό των 23 δισ. ευρώ, τα 10 δισ. ευρώ προορίζονται για την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών. Απομένουν έτσι άλλα 13 δισ. ευρώ, τα οποία επιμερίζονται σε 12,5 δισ. ευρώ για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους και τα προαναφερθέντα 500 εκατ. ευρώ για τη σταδιακή εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου. Σημειώνεται ότι το Eurogroup αποφάσισε πως το συνολικό ποσό του προγράμματος θα είναι έως 86 δισ. ευρώ. Σε αυτό το ποσό περιλαμβάνονται έως και 25 δισ. ευρώ για τις τράπεζες, ενώ στη συνεδρίαση του Eurogroup επαναβεβαιώθηκε η συμφωνία της 12ης Ιουλίου και οι υπουργοί Οικονομικών είναι έτοιμοι να αναλάβουν δράσεις, όπως μεγαλύτερες προθεσμίες αποπληρωμών, με σκοπό να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Μ' αυτό τον τρόπο θα συμμετάσχει και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στο πρόγραμμα, γεγονός που το Eurogroup θεωρεί απαραίτητο, ενώ στα "συν" των αποφάσεων των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης περιλαμβάνεται η πρόβλεψη για χαμηλά πρωτογενή πλεονάσματα, όπως αυτά συμφωνήθηκαν στην Αθήνα. Αυτά προσδιορίζονται σε -0,25% του ΑΕΠ για το 2015, σε +0,5% για το 2016, σε +1,75% για το 2017 και σε +3,5% για το 2018.
Σημειώνεται εν προκειμένω ότι τα παραπάνω 26 δισ. ευρώ αποτελούν ένα τμήμα λίγο μεγαλύτερο του μισού από τις συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες των 47,9 δισ. ευρώ έως το τέλος Δεκεμβρίου και οι οποίες καλύπτονται με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα ως εξής:
* Τα 23 δισ. ευρώ (13 δισ. ευρώ + 10 δισ. ευρώ για τις τράπεζες) μέσα στον τρέχοντα μήνα από τον ESM.
* Τα 2 δισ. ευρώ τον επόμενο μήνα (Σεπτέμβριο) επίσης από τον ESM.
* Άλλα 16 δισ. ευρώ αναμένεται να αποδεσμευθούν τον Οκτώβριο, εκ των οποίων τα 10 δισ. ευρώ (ενδεχομένως να αυξηθεί αυτό το ποσό στο πιο ακραίο σενάριο ακόμη και στα 15 δισ. ευρώ) για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Και αυτό το ποσό θα καλυφθεί από τον ESM.
* Ποσό ύψους 3,7 δισ. ευρώ προγραμματίζεται να αποδεσμευθεί τον Νοέμβριο, ωστόσο απομένει να καθοριστεί ρητά ποια θα είναι η πηγή χρηματοδότησης του εν λόγω ποσού.
* Για άλλα 2 δισ. ευρώ που προγραμματίζονται για τον Δεκέμβριο επίσης απομένει να διευκρινιστεί η πηγή χρηματοδότησης.
Στις μηνιαίες εκταμιεύσεις θα πρέπει να προστεθούν και έσοδα αποκρατικοποιήσεων 1,2 δισ. ευρώ έως το τέλος Δεκεμβρίου.
Έτσι, με βάση τα έγγραφα που κατατέθηκαν στο Eurogroup και που προσδιορίζουν τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας από τις 20 Αυγούστου έως το τέλος του τρέχοντος έτους στο ύψος των 47,9 δισ. ευρώ, οι δανειστές δεσμεύονται μεν για την πλήρη κάλυψη των αναγκών αυτών, πλην όμως με την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοστούν από ελληνικής πλευράς τα συμφωνηθέντα. Ωστόσο, από το παραπάνω ύψος έχουν προσδιοριστεί μόνο οι πηγές κάλυψης των 42,2 δισ. ευρώ (από αυτά, τα 41 δισ. ευρώ θα καταβληθούν από τον ESM έως το τέλος του Οκτωβρίου, ενώ οι αποκρατικοποιήσεις θα πρέπει να συνεισφέρουν 1,2 δισ. ευρώ έως το τέλος του Δεκεμβρίου). Τα υπόλοιπα 5,7 δισ. ευρώ που απομένουν ώς τα 47,9 δισ. ευρώ δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί το από πού θα προέλθουν και αυτό θα εξαρτηθεί σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, από τις διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ευρωζώνης και του ΔΝΤ για την ελάφρυνση του χρέους. Έτσι, αυτά θα μπορούσαν να καλυφθούν, όπως προκύπτει με βάση τα ίδια έγγραφα, είτε από τη συμμετοχή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στο τρίτο πρόγραμμα βοήθειας της Ελλάδας είτε και από την επιστροφή κερδών ελληνικών ομολόγων της ΕΚΤ και κεντρικών τραπεζών της Ευρωζώνης.
Αναλυτικότερα, η πρώτη υποδόση αποδεσμεύεται εντός των ημερών και ειδικότερα περί τα 13 δισ. ευρώ θα διατεθούν στις 20 Αυγούστου. Έτσι, θα αρχίσει η σταδιακή εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τους ιδιώτες. Τα πρώτα 500 εκατ. ευρώ θα είναι διαθέσιμα στις 20 του μηνός για να διοχετευτούν στην αγορά, στην οποία το Δημόσιο οφείλει περί τα 7 δισ. ευρώ (κυρίως στους προμηθευτές του) εξαιτίας των ασφυκτικών πιέσεων ρευστότητας. Με την εφαρμογή του πακέτου προαπαιτούμενων που θα συνεπάγεται την αποδέσμευση άλλων 3 δισ. ευρώ, το συνολικό ποσό που θα διοχετευτεί στην αγορά θα φθάνει τα 3,5 δισ. ευρώ ή περί το ήμισυ των οφειλών του κράτους στους ιδιώτες.
Τα προαπαιτούμενα
Από την πρώτη δέσμη 58 προαπαιτούμενων, το κείμενο της Κομισιόν, το οποίο επίσης εξετάστηκε στο Eurogroup, αναφέρει ρητά ότι στη συντριπτική τους πλειονότητα εγκρίνονται, 6 έχουν μερικώς υλοποιηθεί και 13 βρίσκονται σε εκκρεμότητα (όπως λ.χ. η έκδοση εγκυκλίων για τη σταδιακή κατάργηση των επιστροφών φόρου στο ντίζελ αγροτών, η κατάργηση της προνομιακής φορολόγησης αγροτικών επιδοτήσεων και αποζημιώσεων, οι αλλαγές στις 100 δόσεις προς την εφορία, η εφαρμογή των αλλαγών στη νομοθεσία για το ιδιοκτησιακό καθεστώς των φαρμακείων και η δεύτερη εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ, με τις αλλαγές στην αγορά των αναψυκτικών και των πετρελαιοειδών). Στα 13 εκκρεμή προαπαιτούμενα περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων το ασφαλιστικό, με την έκδοση και όλων των εγκυκλίων για την πλήρη εφαρμογή του ασφαλιστικού νόμου του 2010, η μείωση όλων των τιμών των φαρμάκων για τα οποία έχει λήξει η πατέντα, η εφαρμογή εκπτώσεων για διαγνωστικές και ιδιωτικές κλινικές, τα κόκκινα δάνεια των νοικοκυριών, η πώληση των περιφερειακών αεροδρομίων και η ενεργοποίηση του νέου δημοσιονομικού συμβουλίου με αυτόματες περικοπές δαπανών στην περίπτωση όπου εντοπίζονται αποκλίσεις στον προϋπολογισμό.
ΘΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
