Σάρκα και οστά λαμβάνει ο γνωστός ως "ελληνικός αγωγός" που θα μεταφέρει ρωσικό αέριο από τα ελληνοτουρκικά σύνορα, όπου θα καταλήγει ο Turkish Stream, μετά τη χθεσινή υπογραφή στη Ρωσία του ιστορικής σημασίας μνημονίου συνεργασίας, από τον υπουργό ΠΑΠΕΝ Π. Λαφαζάνη και τον υπουργό Ενέργειας της Ρωσικής Ομοσπονδίας, A. Νόβακ.
Το όνομα αυτού είναι Νότιος Ευρωπαϊκός Αγωγός - ΝΕΑ (South European Pipeline), συνολικού κόστους περίπου 2 δισ. ευρώ, χωρητικότητας έως 47 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου (σ.σ.: από τη συνολική ετήσια δυναμικότητα των 63 δισ. του Turkish Stream, τα 47 θα διοχετευθούν μέσω Ελλάδας και με τα 16 θα προμηθεύεται η Τουρκία), που θα κατασκευαστεί και θα λειτουργήσει από υπό δημιουργία ελληνορωσική κοινοπραξία με ισότιμη συμμετοχή (50%-50%).
Η κατασκευή του αγωγού θα ξεκινήσει το 2016 ενώ η έναρξη λειτουργίας του τοποθετείται έως το τέλος του 2019.
Παράλληλα υπεγράφη μεταξύ του Π. Λαφαζάνη και του προέδρου της κρατικής ρωσικής Τράπεζας Ανάπτυξης και Διεθνών Οικονομικών Υποθέσεων (VEB) Β. Ντιμίτριεφ -η οποία θα είναι ο συμμέτοχος και συνιδρυτής στην κοινή ελληνορωσική εταιρεία- κοινή δήλωση για τη δημιουργία της κοινής εταιρείας που θα κατασκευάσει και θα λειτουργήσει τον αγωγό.
Όπως μετέδιδαν χθες ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων η τελετή υπογραφής εντάχθηκε στο πλαίσιο του Διεθνούς Οικονομικού Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης και ο Ρώσος υπουργός φέρεται να δήλωσε ότι η Ελλάδα θα λάβει ένα "δάνειο" από τη Ρωσία για την κατασκευή του αγωγού, που θα επιστραφεί από την Αθήνα αργότερα -από τα οφέλη με την έναρξη λειτουργίας του αγωγού μετά το 2019.
Ο Π. Λαφαζάνης σε δηλώσεις του σε διεθνή Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης χαρακτήρισε τη συμφωνία "ιστορικού χαρακτήρα", "ορόσημο στη ανάπτυξη των ελληνορωσικών σχέσεων και ένα άλμα για την ενεργειακή επάρκεια, τη συνεργασία, τη σταθερότητα και την ειρήνη στην περιοχή μας και στην Ευρώπη".
Τόνισε ιδιαίτερα ότι η συμφωνία αυτή δεν στρέφεται εναντίον καμίας τρίτης χώρας, αλλά υποβοηθά το συμφέρον όλων των πλευρών στον ευρωπαϊκό χώρο επαναλαμβάνοντας ότι η Ελλάδα αναδεικνύεται σε πλουραλιστικό ενεργειακό κόμβο, ως αποτέλεσμα μιας ανεξάρτητης και πολυδιάστατης ενεργειακής στρατηγικής. Το έργο του αγωγού, σημείωσε, είναι από τα μεγαλύτερα στη μεταπολιτευτική Ελλάδα και θα προσφέρει μεγάλα, ίσως τα μεγαλύτερα από οποιοδήποτε άλλο έργο, οφέλη στα εθνικά συμφέροντα, την ελληνική οικονομία και τον ελληνικό λαό.
Ένα άλλο... μνημόνιο
Το κείμενο του μνημονίου συνεργασίας που υπέγραψαν οι δύο πλευρές αναφέρεται σε προσπάθεια ενδυνάμωσης της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας μέσω της διαφοροποίησης των οδεύσεων του φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές. Πρόθεση αποτελεί η υποστήριξη ενός νέου συστήματος αγωγών φυσικού αερίου που θα ξεκινά από τη Ρωσική Ομοσπονδία και θα διέρχεται μέσω της Μαύρης Θάλασσας και του εδάφους της Τουρκικής Δημοκρατίας και μέσω του εδάφους της Ελληνικής Δημοκρατίας, ως διαμετακομιστή (Νότιος Ευρωπαϊκός Αγωγός), για τον εφοδιασμό των ευρωπαϊκών κρατών με αέριο, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
Προβλέπεται ότι οι δύο πλευρές θα διευκολύνουν την υλοποίηση του έργου και όλες τις διαδικασίες για να διασφαλιστεί ότι η φάση κατασκευής του έργου θα ξεκινήσει το 2016 και η έναρξη της λειτουργίας του θα πραγματοποιηθεί έως το τέλος του 2019.
Παράλληλα αναφέρεται ότι η ρωσική πλευρά θα διευκολύνει την Εταιρεία Ειδικού Σκοπού για την απόκτηση της αναγκαίας χρηματοδότησης για την υλοποίηση και εκτέλεση του έργου, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εκπονηθεί σε συνέχεια της υπογραφής του παρόντος μνημονίου, ενώ η χρηματοδότηση θα δοθεί με την εγγύηση του οικονομικού οφέλους της διέλευσης φυσικού αερίου από τον ΝΕΑ.
Τα δύο μέρη θα διευκολύνουν την εταιρεία ώστε τρίτα μέρη που θα υποδειχθούν από τον Ρώσο ιδρυτή να δεσμεύσουν έως 100% της χωρητικότητας του αγωγού για ποσότητες αερίου που θα διέρχονται μέσω της ελληνικής επικράτειας. Η ελληνική πλευρά θα προσφέρει κάθε έννομη στήριξη για την έγκαιρη ολοκλήρωση όλων των απαραίτητων διαδικασιών, ώστε η εταιρεία να λάβει κάθε σχετική άδεια ή μελέτη που απαιτείται, συμπεριλαμβανομένων αδειών σχετικά με την όδευση του αγωγού, την κατασκευή, την περιβαλλοντική και λειτουργική αδειοδότηση καθώς και τη σύνδεση με το Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου και την διασύνδεση με τα συστήματα φυσικού αερίου τρίτων κρατών, ενώ θα χορηγήσει το καθεστώς έργου εθνικής προτεραιότητας ή κάποιου ισοδύναμου καθεστώτος.
Η Εταιρεία Ειδικού Σκοπού θα είναι ο ιδιοκτήτης του ΝΕΑ και η ίδια και τα ιδρυτικά της μέλη θα φέρουν αποκλειστική ευθύνη για το κόστος υλοποίησης και εκτέλεσης του έργου, συμπεριλαμβανομένου του κόστους σύστασης της Εταιρείας Ειδικού Σκοπού και της Μελέτης Σκοπιμότητας που θα καθορίσει τεχνικές / οικονομικές παραμέτρους, αναλογικά με τη συμμετοχή των ιδρυτικών μερών στο ιδρυτικό κεφάλαιο της Εταιρείας.
Τα ιδρυτικά μέλη της Εταιρείας (μέτοχοι) θα έχουν τα ακόλουθα μερίδια την ημέρα σύστασής της: ο Έλληνας ιδρυτής 50% και ο Ρώσος ιδρυτής 50%, οι οποίοι με κοινή τους απόφαση μπορούν να προσκαλέσουν νέους μετόχους. Τα μέρη συμφωνούν ότι, εφόσον απαιτείται, θα εκκινήσουν τις απαραίτητες διαδικασίες για την τροποποίηση της παλαιότερης συμφωνίας Ελλάδας - Ρωσίας (από 29.4.2008) για τη συνεργασία κατά την κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου επί ελληνικού εδάφους, ενώ λαμβάνονται υπόψη η ισχύουσα νομοθεσία, Διεθνείς Συνθήκες και Οργανισμοί όπου συμμετέχουν οι δύο πλευρές.
Δέσμευση υποστήριξης
Συγχρόνως Ελλάδα και τράπεζα VEB εξήγγειλαν τη δέσμευσή τους να υποστηρίξουν και να διευκολύνουν το ΝΕΑ και χαιρέτισαν τη σύσταση νέας Μεικτής Εταιρείας (Κοινή Εταιρεία Ειδικού Σκοπού) με τη συμμετοχή, ως στρατηγικών επενδυτών (ή ιδρυτών), της VEBCapital και της Δημόσιας Επιχείρησης Ενεργειακών Επενδύσεων Α.Ε. (ΔΕΠΕΝΕ ΑΕ), μιας νέας εταιρείας του Ελληνικού Δημοσίου, με μοναδικό μέτοχο το Ελληνικό Δημόσιο και με σκοπό την προώθηση - συμμετοχή σε επενδύσεις αγωγών αερίου και άλλα έργα υποδομών, με στόχο την οικονομική ανάπτυξη.
Η νέα Κοινή Εταιρεία Ειδικού Σκοπού θα είναι ο ιδιοκτήτης του ΝΕΑ και θα έχει την ευθύνη για: σχεδιασμό, χρηματοδότηση, κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση του έργου, που θα αποτελείται από αγωγούς, σταθμούς συμπίεσης καθώς και άλλες υποδομές απαραίτητες για τη λειτουργικότητά του. Η εντατική εργασία για την υλοποίηση του έργου θα ξεκινήσει άμεσα με την προετοιμασία μελέτης βιωσιμότητας, τεχνικών μελετών και λοιπών μελετών σχεδιασμού του αγωγού.
Βόρειος αγωγός - Ε.Ε.
Επιπλέον η Gazprom ανακοίνωσε την κατασκευή δύο νέων τμημάτων του "βόρειου" αγωγού Nord Stream στη Γερμανία (με επιπλέον παραγωγική ικανότητα 55 δισ κυβικών μέτρων ετησίως) κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα, με τρεις ευρωπαϊκούς ενεργειακούς κολοσσούς: την αγγλο-ολλανδική Shell, την γερμανική ΕΟΝ και την αυστριακή OMV.
H Κομισιόν σε ερώτηση της EurActiv για τα ρωσικά σχέδια επέκτασης, επέμεινε στην προσήλωσή της για τη διαφοροποίηση των προμηθευτών, χωρών, φυσικού αερίου, των αντισυμβαλλόμενων εταιρειών και των διαδρομών, θεωρώντας ότι οι τρέχουσες οδοί μεταφοράς από τη Ρωσία προς την Ε.Ε. (συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας) ήδη υπερβαίνουν τις ανάγκες της Ε.Ε. Υπενθύμισε δε ότι οι νέοι αγωγοί πρέπει να κατασκευαστούν σε πλήρη συμμόρφωση με τη νομοθεσία της Ε.Ε. και η Κομισιόν θα είναι σε επαγρύπνηση για την αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας, ιδίως στους τομείς ενέργειας, εσωτερικής αγοράς, ανταγωνισμού.
Αντιγόνη Ζούντα
