Ρεπορτάζ: Θάνος Παναγόπουλος
Το μήνυμα που έστειλε από το βήμα της Βουλής η αναπληρώτρια υπουργός Οικονομικών Νάντια Βαλαβάνη, πως όσοι δεν μπουν στη ρύθμιση των ληξιπρόθεσμων -αν και μπορούν- θα ελεγχθούν από την εφορία, δίνει ανάγλυφα το στίγμα των κυβερνητικών προσπαθειών να μην χαθεί ούτε ένα ευρώ από τα κρατικά ταμεία. Το στοίχημα αυτών των προσπαθειών είναι διπλό, καθώς, πέραν της πνιγηρής ταμειακής στενότητας, η αποτελεσματικότητα της ρύθμισης θα ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση της Αθήνας έναντι των δανειστών και ειδικά όσον αφορά στις αποκλίσεις των εσόδων, που στο α' δίμηνο ανέρχονται περίπου στα 900 εκατ. ευρώ. Ακόμη περισσότερο αποκτά σημασία όταν η προηγούμενη κυβέρνηση άφησε εικονικό πρωτογενές πλεόνασμα και μαύρη τρύπα στα έσοδα του 2014. Συγκεκριμένα, άφησε υστέρηση των δημόσιων εσόδων, από ύψους 920 εκατ. ευρώ τον Νοέμβριο, στο μέγεθος - μαμούθ των 3,5 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο, καθώς και χαμηλότερο του στόχου πρωτογενές πλεόνασμα του 2014 κατά 2,2 δισ. ευρώ (0,3% του ΑΕΠ αντί 1,5% του ΑΕΠ).
Το "στοίχημα" αυτό τρέχει από προχθές, οπότε είχαμε από το μέτωπο της ρύθμισης μια διπλή εξέλιξη:
Πρώτον, τέθηκε λειτουργία τα μεσάνυχτα της Παρασκευής η ηλεκτρονική εφαρμογή για τη ρύθμιση - εξπρές ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο.
Έτσι, από προχθές έως και την ερχόμενη Παρασκευή 27 Μαρτίου περισσότεροι από 4.000.000 ληξιπρόθεσμοι οφειλέτες μπορούν να καταβάλουν οποιοδήποτε βασικό ποσό οφειλής (μη ρυθμισμένο) με απαλλαγή προσαυξήσεων, τόκων και προστίμων εκπρόθεσμης καταβολής που αναλογούν σε αυτό. Μπορεί δηλαδή να επιλέξουν οποιοδήποτε χρέος και να πληρώσουν μέρος ή το σύνολο της βασικής οφειλής (μόνο το ανεξόφλητο υπόλοιπο του αρχικά βεβαιωμένου ποσού) χωρίς επιβαρύνσεις, με τη χρήση της ταυτότητας οφειλής στις τράπεζες και στα ΕΛΤΑ (μόνο κατ' εξαίρεση είναι δυνατή η καταβολή και στις εφορίες).
Δεύτερον, ψηφίστηκε αργά το βράδυ της ίδιας ημέρας η ρύθμιση για τις 100 δόσεις.
Το "στοίχημα" μόνο εύκολο δεν φαίνεται, καθώς τα επίσημα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων δείχνουν ότι νοικοκυριά και μικρομεσαίοι θα πρέπει να πληρώσουν -σχεδόν κατά κανόνα- κυριολεκτικά "από το υστέρημά τους" προκειμένου να απαλλαγούν από ελέγχους και προσαυξήσεις να τρέχουν. Δείχνουν συγκεκριμένα πως για σχεδόν 3,5 εκατομμύρια πολίτες της χώρας είτε δεν κατέστη δυνατόν την τελευταία διετία (και ειδικότερα από την αρχή του 2013 ώς τις 28 Φεβρουαρίου 2015) να ανταποκριθούν στις φορολογικές τους υποχρεώσεις είτε απέφυγαν να καταβάλουν τους οφειλόμενους φόρους. Όλοι αυτοί από το 2013 ώς τον προηγούμενο μήνα χρωστούν στο Ελληνικό Δημόσιο περί τα 21,6 δισ. ευρώ επί συνόλου ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο ύψους 77 δισ. ευρώ. Τα χρέη αυτά στη συντριπτική τους πλειοψηφία είναι μικρότερα των 3.000 ευρώ, τα οποία πλέον μπορούν να τα αποπληρώσουν ακόμα και σε 100 δόσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων, μόνο κατά το πρώτο δίμηνο του τρέχοντος έτους δημιουργήθηκαν νέες οφειλές ύψους 1.765 εκατ. ευρώ, ακολουθώντας την πορεία των προηγούμενων μηνών. Ειδικότερα δε, τον μεν Ιανουάριο δεν κατεβλήθησαν φόροι ύψους 840 εκατ. ευρώ, τον δε Φεβρουάριο 925 εκατ. ευρώ.
Άκρως ανησυχητικά όμως είναι και τα στοιχεία που δείχνουν τον αριθμό των οφειλετών, αφού στο πρώτο δίμηνο του έτους και εν αναμονή της νέας ρύθμισης για την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών 231.712 φορολογούμενοι δεν κατέβαλαν τους φόρους τους.
Η αδήριτη ανάγκη για επιταχυνόμενους ρυθμούς είσπραξης εσόδων στα ταμεία το κράτους αποτυπώνεται και σε άλλες δηλώσεις της Ν. Βαλαβάνη, δηλαδή της καθ' ύλην αρμόδιας αναπληρώτριας υπουργού για τα έσοδα, η οποία κατά την παρουσίαση του νομοσχεδίου για τις 100 δόσεις στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής τόνισε ότι η κατάθεση του σχετικού νομοσχεδίου με τη διαδικασία του κατεπείγοντος ήταν απαραίτητη. Και τούτο, καθώς είπε, γιατί με τη συνήθη διαδικασία θα καθυστερούσε η εφαρμογή της ρύθμισης και «υπάρχει πολύ μεγάλη ανάγκη από την άποψη των ανθρώπων που ταλαιπωρούνται, αλλά και από την άποψη της ενίσχυσης των κρατικών εσόδων, σε μια πολύ δύσκολη περίοδο, να αξιοποιηθεί ο Απρίλιος».
Στο πλαίσιο δε της πολιτικής είσπραξης περισσότερων εσόδων, που να ενισχύσουν τα ταμεία του κράτους, έρχονται ακόμη:
* Η αναμενόμενη ρύθμιση για τη νομιμοποίηση αδήλωτου εισοδήματος με κατ' αποκοπήν φόρο, ο οποίος με βάση τις υπάρχουσες πληροφορίες θα έχει συντελεστή είτε 15% είτε 20%.
* Η ρύθμιση για την εκπρόθεσμη υποβολή αρχικών ή τροποποιητικών δηλώσεων φόρου εισοδήματος χωρίς πρόστιμα και προσαυξήσεις.
Στο πλαίσιο δε των μεταρρυθμίσεων στις οποίες πρόκειται να προχωρήσει η κυβέρνηση -ενημερώνοντας προς τούτο τα τεχνικά κλιμάκια των δανειστών την ερχόμενη εβδομάδα-, ετοιμάζονται προς ενίσχυση των εσόδων: Μεταρρύθμιση πολιτικής ΦΠΑ, διεύρυνση ορισμού φορολογικής απάτης και φοροδιαφυγής. Κατάργηση φορολογικής αμνηστίας. Εξάλειψη σε φορολογικές εξαιρέσεις. Περιουσιολόγιο, πρόγραμμα κατά της διαφθοράς, λαθρεμπορίου καυσίμων και προϊόντων καπνού και εκκαθάριση των ληξιπρόθεσμων φορολογικών υποχρεώσεων.
