ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΓΟΥΡΙΔΗΣ
Άμεση λύση στη "βόμβα" των κόκκινων δανείων, τα οποία έχουν φτάσει στο δυσθεώρητο επίπεδο των 85 δισ. ευρώ και πλέον, επιχειρεί να δώσει η κυβέρνηση. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού θα υπάρξουν δύο φάσεις:
Η άμεση κατάθεση σχεδίου νόμου, το οποίο θα απαγορεύει τη διενέργεια πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας από τις τράπεζες και, δεύτερον, μέσα στους επόμενους μήνες να καταρτιστεί ένα νομοθέτημα - θεσμός το οποίο θα δίνει "ανάσα" στους δανειολήπτες που βρίσκονται στο "κόκκινο". Πρόκειται για ένα κεφαλαιώδες ζήτημα, το οποίο διογκώθηκε μέσα στα χρόνια της κρίσης και λόγω των πολιτικών που ακολούθησαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις.
Οι εν λόγω τομές θα αφορούν χιλιάδες νοικοκυριά, αλλά και επιχειρηματίες, οι οποίοι ασφυκτιούν από τη χρόνια φορομπηχτική πολιτική που ακολουθήθηκε στο παρελθόν. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε πολλές από τις εκφρασμένες προθέσεις του υπουργού Γιώργου Σταθάκη συντάσσεται και η Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ επισημαίνεται ότι οι διακηρύξεις του υπουργού στρέφονται σε ένα πλαίσιο το οποίο θα είναι ευνοϊκότερο προς τον δανειολήπτη σε σχέση με τις όποιες ρυθμίσεις επιχειρήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Ποιοι εντάσσονται στην απαγόρευση των πλειστηριασμών
Σύμφωνα με τον Γ. Σταθάκη τα κριτήρια της συγκεκριμένης διάταξης θα είναι διευρυμένα σε σχέση με την περσινή μεταβατική διάταξη. Όπως προβλέπει το σχέδιο της κυβέρνησης, οι οφειλέτες που θα υπαχθούν στη ρύθμιση θα υποχρεούνται να καταβάλλουν μηδενική δόση εάν έχουν μηδενικό εισόδημα, είναι άνεργοι ή αν είναι στα όρια ή κάτω από τα όρια της φτώχειας. Δόση 10% του εισοδήματός τους θα καταβάλλουν τα μεσαία εισοδήματα έως 25.000 ευρώ, ενώ δόση 20% θα καταβάλλουν όσοι έχουν εισόδημα έως 50.000 ευρώ.
Βέβαια, για να ενταχθεί στη ρύθμιση ένας δανειολήπτης που κινδυνεύει η κύρια κατοικία του με πλειστηριασμό, θα πρέπει, με βάση τις τελευταίες πληροφορίες, να πληροί τα εξής κριτήρια:
* Η αντικειμενική αξία της κύριας κατοικίας του δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 300.000 ευρώ.
* Το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 50.000 ευρώ.
* Οι συνολικές καταθέσεις, τα ομόλογα και οι μετοχές δεν μπορεί να υπερβαίνουν σε αξία τα 50.000 ευρώ.
* Το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 500.000 ευρώ.
Η συγκεκριμένη διάταξη θα έχει διάρκεια έως το τέλος του χρόνου και θα αφορά κοινωνικά στρώματα που έχουν αδυναμία αποπληρωμής. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, με τη συγκεκριμένη διάταξη θα προστεθούν περί τους 40.000 δανειολήπτες που έχουν λάβει ήδη επιστολή πλειστηριασμού ή έχει ανακοινωθεί ημερομηνία πλειστηριασμού.
Κόκκινα δάνεια νοικοκυριών
Επόμενο βήμα θα αποτελέσει ο σχεδιασμός της ηγεσίας του υπουργείου Οικονομίας για τη διαχείριση των κόκκινων δανείων φυσικών και νομικών προσώπων. Ειδικότερα, αυτή η διαδικασία θα γίνει μέσα από τον Ενδιάμεσο Φορέα Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, ο οποίος θα συσταθεί. Αξίζει να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση, για την οποία θα δώσει γνωμοδότηση και η ΕΚΤ, αφορά τουλάχιστον 100.000 δανειολήπτες που βρίσκονται στο όριο ή κάτω από το όριο της φτώχειας.
Ο ενδιάμεσος φορέας και τα διαθέσιμα του ΤΧΣ
Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομίας θα συσταθεί Ενδιάμεσος Φορέας Διαχείρισης κόκκινων δανείων, ο οποίος θα αγοράσει με έκπτωση, π.χ. από 30% έως 50% της ονομαστικής αξίας τους, τα κόκκινα δάνεια των συγκεκριμένων δανειοληπτών και ο δανειολήπτης θα πληρώσει στον φορέα μέρος ή το σύνολο της οφειλής του.
Για τη διαχείριση του συγκεκριμένου πακέτου των 100.000 κόκκινων δανείων υπολογίζεται ότι απαιτούνται περί τα 3 δισ. ευρώ. Η εν λόγω διάταξη για να υλοποιηθεί εκτιμάται ότι θα απαιτηθεί πάνω από ένα εξάμηνο -και φυσικά το πράσινο φως από τους θεσμούς.
Στο πλαίσιο αυτό η κυβέρνηση θα ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τη Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τις επόμενες ημέρες για το θέμα της δημιουργίας του Δημόσιου Φορέα και των πηγών χρηματοδότησης, επιδιώκοντας να αποδεσμευτούν 3 δισ. ευρώ από τα κεφάλαια του ΤΧΣ, ενώ στόχος είναι να αποκτηθούν δάνεια αξίας 12 δισ. ευρώ
Τι θα γίνει με τα επιχειρηματικά δάνεια
Ειδική ρύθμιση θα υπάρξει για τα επιχειρηματικά δάνεια, τα οποία θα ρυθμιστούν σε δύο φάσεις: Σε πρώτο στάδιο στόχος είναι η διαχείριση των κόκκινων δανείων των μικρομεσαίων και σε δεύτερο χρόνο εκείνων των μεγάλων επιχειρήσεων. Στόχος του υπουργείου, όπως είπε ο Γ. Σταθάκης, είναι να βρεθεί η χρυσή τομή για τα μεγάλα επιχειρηματικά δάνεια, ώστε και οι τράπεζες να μην χάσουν από την αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων και οι επιχειρήσεις να μπορέσουν να αποπληρώσουν τα δάνειά τους. Κι αυτό γιατί χρειάζεται αλλαγή του πτωχευτικού νόμου, όπως είπε ο ίδιος. Για τη ρύθμιση αυτή θα υπάρχουν βελτιώσεις υπέρ των δανειοληπτών και όχι των τραπεζών στον κώδικα δεοντολογίας των τραπεζών που έχει θεσπίσει η Τράπεζα της Ελλάδος.
Οι προτάσεις της ΤτΕ
Νέες πρωτοβουλίες από την κυβέρνηση, αλλά και τις τράπεζες, ώστε να μειωθεί σημαντικά το βουνό των μη εξυπηρετούμενων δανείων, που απειλεί τη δυνατότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων να χορηγήσουν νέα δάνεια, ζητεί η Τράπεζα της Ελλάδος.
Η έκθεση της ΤτΕ αναγνωρίζει ότι το ύψος των συσσωρευμένων προβληματικών στοιχείων (μη εξυπηρετούμενα και ρυθμισμένα δάνεια) στο ενεργητικό των τραπεζών είναι τόσο μεγάλο ώστε η οικονομική ανάπτυξη, αν και αποτελεί τον κατ' εξοχήν μηχανισμό για την αποκλιμάκωση του λόγου δανείων σε καθυστέρηση, «δεν μπορεί από μόνη της να εξασφαλίσει επίλυση του προβλήματος».
Σε άλλο, δε, σημείο της έκθεσης αναφέρεται ότι η διαχείριση προβληματικών στοιχείων «η οποία θα ήταν δυνατόν να επιτελεστεί από έναν εξειδικευμένο φορέα θα συμβάλει στον περιορισμό των δυσμενών επιδράσεων που ασκούν στις δυνατότητες των τραπεζών να χρηματοδοτήσουν την υγιή επιχειρηματικότητα» δείχνοντας ότι συμφωνεί με την πολιτική της κυβέρνησης
Στο πλαίσιο του παραπάνω προβληματισμού παρατίθεται η εμπειρία χωρών όπως η Ιρλανδία και η Ισπανία. Στις δύο αυτές χώρες δημιουργήθηκαν εταιρείες ειδικού σκοπού (SPV) για τη διαχείριση προβληματικών στεγαστικών δανείων.
