Η πορεία των δημοσίων εσόδων της χώρας κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους αναμένεται να αποδειχτεί καθοριστική για την "επόμενη ημέρα" της τετράμηνης "γέφυρας" που συμφώνησαν προχθές το βράδυ στις Βρυξέλλες οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης και η οποία λήγει στις 30 Ιουνίου. Και τούτο διότι από την εξέλιξη των εσόδων θα εξαρτηθούν τόσο το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των μέτρων που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση και για τα οποία έχει δεσμευτεί έναντι των Ευρωπαίων δανειστών ότι δεν θα ασχοληθεί με αυτά καθ' όλη τη διάρκεια της 4μηνης διορίας εάν αυτά έχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις ή χρηματοπιστωτικές επιπτώσεις, όσο και στο ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος το οποίο θα πρέπει να διαμορφωθεί τα επόμενα χρόνια. Ειδικά για το τελευταίο αυτό ζήτημα κρίνεται απόλυτης προτεραιότητας η χαλάρωση των υφιστάμενων στόχων, οι οποίοι θεωρούνται ασφυκτικοί. Σημειώνεται, ότι για το 2014 το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε σε ποσοστό 1,5% του ΑΕΠ (το οποίο εκλαμβάνει ως γνώμονα και για τα επόμενα χρόνια το οικονομικό επιτελείο), ενώ για τα χρόνια που ακολουθούν οι προβλέψεις που συμφωνήθηκαν από δανειστές και κυβερνήσεις των Μνημονίων έκαναν λόγο για 3,0% του ΑΕΠ κατά το τρέχον έτος και για 4,5% του ΑΕΠ για το 2016.
Η προώθηση των μέτρων ανακούφισης των πολιτών και ο καθορισμός του απαιτητού πρωτογενούς πλεονάσματος, άρα και τα περιθώρια άσκησης μιας οικονομικής πολιτικής που να ενισχύει τις προοπτικές ανάπτυξης και να εμπεδώνει ουσιαστικά τα μέτρα για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης εξαρτώνται πλήρως από την πορεία των εσόδων. "Κλειδί" για την εξέλιξη των εσόδων είναι μεταξύ άλλων και η ανταπόκριση των Ελλήνων πολιτών και επιχειρήσεων στη ρύθμιση για τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο (σημειωτέον ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν θεωρεί πως η ρύθμιση αυτή αποτελεί "μονομερή πράξη" της Ελλάδας έναντι των δανειστών, αφού δεν επιφέρει δαπάνες στο κράτος, αλλά τουναντίον ενισχύει με ρευστά διαθέσιμα τα ταμεία του Ελληνικού Δημοσίου).
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Ν. Βαλαβάνη όταν ανακοίνωσε τις λεπτομέρειες της ρύθμισης, το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο έφτασε τα 76 δισ. ευρώ στο τέλος του 2014. Ωστόσο, μόλις 9 δισ. ευρώ από αυτά θεωρούνται άμεσα εισπράξιμα, ποσό το οποίο αντιστοιχεί στο 11,6% του συνόλου των ληξιπρόθεσμων χρεών. Αυτό σημαίνει πως η "δεξαμενή" άντλησης εσόδων δεν είναι τεράστια, ωστόσο η ελκυστικότητα της ρύθμισης που ανακοινώθηκε αφήνει βάσιμα περιθώρια αισιοδοξίας για ενίσχυση των δημοσίων εσόδων.
Σημειώνεται ότι από τους οφειλέτες του Δημοσίου, οι 3.670.000 είναι φυσικά πρόσωπα και οι 447.000 νομικά, ενώ 3.500.000 οφειλέτες χρωστούν μόλις 1,6 δισ. ευρώ ή 2,2% του συνολικού ποσού. Από τα 3.670.000 φυσικά πρόσωπα, τα 3.174.000, ήτοι 86%, χρωστούν έως 3.000 ευρώ και από τα 447.000 νομικά πρόσωπα τα 357.447 ή το 79%, χρωστούν έως 3.000 ευρώ. Με βάση τα ίδια στοιχεία, μόνο 395.000 οφειλέτες -320.000 φυσικά πρόσωπα και 75.000 νομικά πρόσωπα- χρωστούν το 97% του συνολικού ποσού των ληξιπρόθεσμων οφειλών, δηλαδή τα 73,7 από τα 76 δισ. ευρώ και για τον λόγο αυτό προγραμματίζεται να ενταθούν οι έλεγχοι στους "κατέχοντες".
Ειδικά όταν μόνο 6.500 οφειλέτες -2.500 φυσικά πρόσωπα και 4.000 νομικά πρόσωπα- χρωστούν ποσά άνω του 1.000.000 ευρώ, με 2.500 φυσικά πρόσωπα να χρωστούν 17,1 δισ. ευρώ και 4.000 νομικά 43,3 δισ. ευρώ.
Αναφορικά με το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο, αυτό αυξήθηκε κατά 45,5 δισ. ευρώ ή κατά 150% κατά τη «μνημονιακή» πενταετία 2010-2014.
Τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο αυξήθηκαν κατά 8,6 δισ. ευρώ το 2013, κατά 14,2 δισ. ευρώ το 2014 και επιπλέον κατά 1,1 δισ. ευρώ τον Ιανουάριο του 2015. Ακόμη, τα χρέη φυσικών προσώπων προς ασφαλιστικά ταμεία άνω των 5.000 ευρώ, φτάνουν τα 13,5 δισ. ευρώ.
Οι αρχές ευελπιστούν ότι ήδη έχει αντιμετωπιστεί ως ιδιαίτερα ελκυστική -από τις συμφερότερες που έχουν ισχύσει τις τελευταίες δεκαετίες για τους Έλληνες φορολογούμενους- η νέα ρύθμιση τμηματικής εξόφλησης, έως και 100 δόσεις των ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο.
Το δέλεαρ της ρύθμισης είναι πολλαπλό, με δύο κύριες αιχμές:
1. Δυνατότητα διαγραφής ακόμη και 50% του χρέους για υποβολή ρύθμισης έως τον Απρίλιο.
2. Πρώτη φορά παρέχεται η δυνατότητα να «κουρευτούν» όχι μόνο οι προσαυξήσεις αλλά και κεφάλαιο, υπό την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης είναι πρόθυμος να πληρώσει άμεσα το 50% των οφειλόμενων ποσών.
ΘΑΝ. ΠΑΝ.
