Σε χαμηλούς τόνους κινείται και φέτος η χριστουγεννιάτικη αγορά καθώς ο περιορισμός στα εισοδήματα μισθωτών και συνταξιούχων, η υψηλή ανεργία, η ακρίβεια, οι πρόσθετες υποχρεώσεις των ημερών (ΕΝΦΙΑ, τέλη κυκλοφορίας κ.λπ.) και το γενικότερο αίσθημα οικονομικής ανασφάλειας αναμένεται να οδηγήσουν και πάλι τα περισσότερα νοικοκυριά στην προμήθεια των απολύτως αναγκαίων.
Η περικοπή του δώρου των Χριστουγέννων ή το σημαντικό του "ψαλίδισμα" σε πολλές περιπτώσεις αναμένεται και πάλι να γίνει αισθητό στην αγορά και στον προγραμματισμό των καταναλωτών.
Η ακρίβεια δεν λείπει ούτε από το φετινό εορταστικό τραπέζι, παρά τις δηλώσεις κυβερνητικών παραγόντων για μειωμένες τιμές, καθώς ακόμα και σε βασικά είδη τροφίμων καταγράφονται είτε διατήρηση υψηλών τιμών ή ακόμα και αυξήσεις, δυσανάλογες -σε κάθε περίπτωση- των περικοπών των εισοδημάτων.
Έτσι και φέτος αναμένεται να κυριαρχήσει η μειωμένη καταναλωτική δαπάνη αλλά και ο διαχρονικά πλέον μειούμενος τζίρος των μικρομεσαίων, κυρίως, εμπόρων.
Σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, παρ' όλες τις θετικές προσδοκίες που είχαν αρχίσει να διαμορφώνονται στην αγορά, εντούτοις εκτιμάται ότι αρνητικές παράμετροι όπως η ατμόσφαιρα πολιτικής αβεβαιότητας εν μέσω εκλογής Προέδρου Δημοκρατίας, η πληθώρα φορολογικών υποχρεώσεων που πρέπει να διευθετηθούν ώς το τέλος του έτους (ΕΝΦΙΑ, τέλη κυκλοφορίας κ.λπ.), το νέο πλαίσιο ρυθμίσεων οφειλών σε εφορία - ταμεία, οι έντονες αποπληθωριστικές πιέσεις στην οικονομία, οι υπέρμετρες/αδικαιολόγητες απαιτήσεις των δανειστών για νέα μέτρα κ.α., συνιστούν παράγοντες αποσταθεροποίησης της αγοράς και ανάσχεσης της τόνωσης της αγοραστικής κίνησης τον τελευταίο μήνα του έτους.
Ως εκ τούτου οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για υποχώρηση του καταγεγραμμένου τζίρου των επιχειρήσεων λιανικής τον Δεκέμβριο 2014, σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, της τάξεως του 5%-8%, με αποτέλεσμα οι πωλήσεις των εμπορικών καταστημάτων να κυμαίνονται μεταξύ 6,3-6,4 δισ. ευρώ για τη φετινή εορταστική περίοδο (έναντι 21,9 δισ. το 2008).
Αυξημένες τιμές στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι
Πάντως, όπως προκύπτει από τις τιμοληψίες του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, τις προηγούμενες ημέρες αισθητά αυξημένη είναι η τιμή της γαλοπούλας (κατεψυγμένη) κατά 10%, που σημειωτέον και πέρσι ήταν αυξημένη κατά 11%, ενώ αυξήσεις εμφανίζονται και σε εποχιακά λαχανικά (έως 34,38%) και άλλα τρόφιμα-ποτά.
Οι αυξημένες τιμές επιβεβαιώνονται και από έρευνα της καταναλωτικής οργάνωσης ΚΕΠΚΑ στη Θεσσαλονίκη, καθώς φέτος το χριστουγεννιάτικο τραπέζι είναι ακριβότερο από 5,21% έως 8,06% σε σχέση με πέρσι, αφού διαμορφώνεται από 65,14 έως 134,19 ευρώ, έναντι 60,28-127,54 ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2013.
Εξάλλου, μικρή άνοδο σημειώνουν οι τιμές των καυσίμων τις τελευταίες ημέρες, όπως έχει "παγιωθεί" ενόψει και της εξόδου για το πρώτο εορταστικό τετραήμερο, παρά τη μεγάλη πτώση των διεθνών τιμών του πετρελαίου. "Παραδοσιακά", ιδιαίτερα η τιμή της αμόλυβδης ενισχύεται και, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Τιμών Καυσίμων, ενώ τη Δευτέρα 22/12 η χαμηλότερη τιμή (Νομός Αττικής) ήταν στο 1,295 ευρώ/λίτρο, από την Τετάρτη η τιμή της αμόλυβδης εκκινούσε από 1,319 και έφτανε έως 1,499 ευρώ/λίτρο. Επιπλέον, το υπουργείο Ανάπτυξης "ανακάλυψε" όψιμα μεγάλες αποκλίσεις προς τα πάνω στην τιμή της αμόλυβδης σε επτά νομούς (νησιωτική χώρα) και τη Δευτέρα παρέπεμψε το θέμα προς διερεύνηση στην Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Προσοχή στα παιδικά παιχνίδια
Η οικονομική δυσπραγία επιβάλλει οι καταναλωτές να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά τις αγορές τους, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για παιχνίδια που απευθύνονται στα παιδιά.
Η καταναλωτική οργάνωση ΚΕΠΚΑ εφιστά την προσοχή των ενηλίκων κατά την αγορά παιχνιδιών που, αν και θεωρούνται τυπικά βιομηχανικά προϊόντα, δεν πρέπει να ακολουθούν τυπικές διαδικασίες, ενώ καθοριστικός παράγοντας για την επιλογή παιχνιδιού είναι ο ευαίσθητος και αδιαμόρφωτος ακόμα χαρακτήρας του παιδιού.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει, για την ασφάλεια των παιχνιδιών, να δίνεται προσοχή στα εξής:
- Βεβαιωθείτε ότι διαβάσατε τις ετικέτες που έχουν τοποθετηθεί στα παιχνίδια. Μην αγοράζετε παιχνίδια που δεν φέρουν το σήμα CE εμφανώς πάνω στο παιχνίδι ή στη συσκευασία του.
- Διαλέξτε παιχνίδια κατάλληλα για την ηλικία, τις ικανότητες και επιδεξιότητες των παιδιών.
- Μην δίνετε παιχνίδια που αποτελούνται από μικρά κομμάτια σε παιδιά κάτω των τριών ετών (κίνδυνος πνιγμού).
- Ακολουθήστε τις οδηγίες προσεκτικά για την σωστή συναρμολόγηση και χρήση του παιχνιδιού.
Στο μεταξύ, σε μήνυμά της η Επιτροπή Προστασίας Ανηλίκων -που αποτελεί συμβουλευτικό όργανο της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή- με αφορμή την εορταστική περίοδο σημειώνει ότι συγκεκριμένα προϊόντα ή πρακτικές μπορεί να βλάπτουν την ψυχική υγεία των παιδιών.
Πέραν των ανωτέρω συμβουλεύει, μεταξύ άλλων, γονείς και ενήλικες τα εξής:
- Να συζητούν με τα παιδιά πριν τις επισκέψεις στα καταστήματα για τον σκοπό και το εύρος των αγορών, θέματα κόστους, ποιότητας, ποσότητας και χρησιμότητας των αγαθών.
- Να επιδιώκουν τα παιδιά να μην βρίσκονται για μεγάλο χρονικό διάστημα μπροστά σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές και ηλεκτρονικά παιχνίδια και να αποφεύγουν την έκθεσή τους σε σκηνές βίας ή βίαια παιχνίδια.
- Να τίθεται εκ των προτέρων χρονικό όριο στη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών και παιχνιδιών ιδίως στα μικρότερα παιδιά, διότι συχνά αποκόπτονται από τον γύρω κόσμο και εξαρτώνται από αυτά.
- Να προτιμούν την τοποθέτηση υπολογιστή σε κοινό χώρο (π.χ. σαλόνι) και να ενημερώνονται για τη χρήση γονικών φίλτρων.
- Να μην δίνουν πιστωτική κάρτα ή ταυτότητα στα παιδιά για την πραγματοποίηση ηλεκτρονικών συναλλαγών.
- Να αποφεύγουν την αγορά και τη χρήση κινητών τηλεφώνων σε παιδιά κάτω των 12 ετών, προκειμένου να προστατευτούν από την ακτινοβολία καθώς και άλλους κινδύνους, όπως πρόσβαση σε ακατάλληλο υλικό, επικοινωνία με άγνωστα πρόσωπα, ανεξέλεγκτη χρήση ηλεκτρονικών παιχνιδιών, χρεώσεις κ.λπ.
- Να γίνεται με τη συναίνεση του γονέα η προμήθεια κινητού τηλεφώνου, προπληρωμένων καρτών κ.λπ. για παιδιά άνω των 12 ετών.
Κανονικό ωράριο από τις 3 Ιανουαρίου
Υπενθυμίζεται ότι σε ισχύ βρίσκεται το συνεχές εορταστικό ωράριο λειτουργίας των καταστημάτων. Ειδικότερα, όπως προτείνεται από τους αρμόδιους φορείς για την Αττική, τα εμπορικά καταστήματα θα λειτουργήσουν τις επόμενες ημέρες ως εξής:
- Σάββατο 27/12: 9 π.μ. - 6 μ.μ.
- Κυριακή 28/12: 11 π.μ. - 6 μ.μ. (έως τις 8 μ.μ. οι μεγάλες αλυσίδες λιανικής).
- Δευτέρα 29/12 και Τρίτη 30/12: 9 π.μ. - 9 μ.μ.
- Τετάρτη 31/12 (παραμονή Πρωτοχρονιάς): 9 π.μ. - 6 μ.μ.
Την Παρασκευή 2/1/2015 τα καταστήματα θα παραμείνουν κλειστά λόγω της απασχόλησης του προσωπικού την Κυριακή 21/12/2014. Σύμφωνα με τον Εμπορικό Σύλλογο Αθηνών, για τη λειτουργία της Κυριακής 14/12/2014 θα δοθεί εκ περιτροπής στο προσωπικό μια ημέρα αναπληρωματικής ανάπαυσης.
Από το Σάββατο 3/1/2015 επανέρχεται το κανονικό ωράριο των καταστημάτων.
Α.Ζ.
