Του ΘΑΝΟΥ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ
Άλλη μία σεζόν της πολυπαιγμένης θεατρικής παράστασης "έρχεται - δεν έρχεται η τρόικα" ξεκίνησε (για 4η συνεχή χρονιά) τις τελευταίες ημέρες. Την ίδια ώρα, μόνο συμπτωματική δεν θεωρούν οικονομικοί σχολιαστές την επιλογή της Παγκόσμιας Τράπεζας να κατατάξει την Ελλάδα στην πρώτη θέση της λίστας "Πού να μην κάνετε επενδύσεις". Και τούτο, καθώς θεωρούν ότι η "δίδυμη αδελφή" του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου έστελνε με τον τρόπο αυτόν και ένα μήνυμα προς την κυβέρνηση της χώρας. Αυτό θα μπορούσε να αποκωδικοποιηθεί ως "δεν είστε έτοιμοι να φύγετε από τα Μνημόνια". Η εκτίμηση αυτή των "συγκοινωνούντων δοχείων" ΔΝΤ- Παγκόσμια Τράπεζα είναι διαμετρικά αντίθετη με την πρόθεση της κυβέρνησης να βγει στις αγορές. Πρόσφατα μάλιστα, προχθές το απόγευμα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ευ. Βενιζέλος είπε στην διάρκεια κομματικής σύσκεψης ότι δεν θα υπάρξει νέο Μνημόνιο ούτε νέος δανεισμός από τον μηχανισμό στήριξης. Ο όποιος δανεισμός χρειαστεί η χώρα θα γίνει, συμπλήρωσε, από τις αγορές.
Εν μέσω αυτής της διαφοροποίησης οι αγορές, εκτοξεύοντας τις τελευταίες εβδομάδες τα spreads στα επίπεδα των 800 μονάδων βάσης και συμπιέζοντας τις τιμές των μετοχών, πήραν αναφανδόν θέση υπέρ των δανειστών, με αποτέλεσμα το κυβερνητικό σχέδιο "γραμμή προληπτικής στήριξης" να παραμένει επισφαλές τουλάχιστον στο σκέλος της επιστροφής στις αγορές με βάση τα υφιστάμενα επιτόκια. Αντίθετα, σημείο συμφωνίας αποτελεί το "μαξιλάρι" του ΤΧΣ. Όπως δήλωσε προχθές ο Γκίκας Χαρδούβελης, "με τη σύμφωνη γνώμη των εταίρων" μπορούν να περιληφθούν τα 11,4 δισ. ευρώ του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στο κεφαλαιακό απόθεμα για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των αγορών" και πρόσθεσε ότι η νέα σχέση με τους εταίρους "θα προσδιορισθεί επακριβώς την επόμενη περίοδο, μέχρι τις αρχές του 2015".
Η απόκλιση όμως μεταξύ των εκτιμήσεων των τροϊκανών και των προβλέψεων Σαμαρά - Βενιζέλου αποτελεί τμήμα μόνο της διαφορετικής προσέγγισης του ελληνικού προβλήματος από τις δύο πλευρές. Τα τελευταία 24ωρα σημειώθηκε νέα εμπλοκή, τόσο ως προς τον χρόνο άφιξης της τρόικας όσο και ως προς την ατζέντα των συνομιλιών μεταξύ εκπροσώπων δανειστών και κυβέρνησης. Τα επίμαχα σημεία είναι το ασφαλιστικό και οι ομαδικές απολύσεις. Το υπουργείο Οικονομικών απέφυγε, σύμφωνα με πληροφορίες, να εντάξει αυτά τα δύο κεφάλαια στη λίστα των υπό συζήτηση θεμάτων που παρουσίασε στους δανειστές, παρά τις περί του αντιθέτου απαιτήσεις των τελευταίων και παρ' ότι οι ίδιες πηγές κάνουν λόγο για προθυμία συμβιβασμού.
Οι διαφορές όμως δεν εξαντλούνται σε αυτά τα δύο κεφάλαια. Οι τροϊκανοί δεν δείχνουν ευχαριστημένοι με την πρόσφατη ρύθμιση για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο, θεωρώντας πως οι όροι ένταξης σε αυτήν είναι πολύ ελαστικοί. Τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων, σύμφωνα με τα οποία άλλοι 851.201 φορολογούμενοι προστέθηκαν στους οφειλέτες ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο, με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός τους να αυξηθεί από 2.451.909 στο τέλος Αυγούστου σε 3.303.110 στο τέλος Σεπτεμβρίου αποτελούν κυβερνητικό επιχείρημα για την ορθότητα του μέτρου, παρά ταύτα, οι δανειστές ζητούν και "συνοδευτική" της ρύθμισης κίνηση. Και ειδικότερα την αυστηρότερη αντιμετώπιση των ασυνεπών οφειλετών, ειδικά μέσω κατάσχεσης ακίνητης περιουσίας.
Αναφορικά με την εμπλοκή, παρότι προχθές το πρωί η κυβέρνηση έδειχνε αισιόδοξη πως οι επικεφαλής ελεγκτές της τρόικας ήταν έτοιμοι να επιστρέψουν στην Αθήνα μόλις λίγες ώρες μετά τα περί του αντιθέτου μηνύματα που έστελναν οι δανειστές, ήλθε κατόπιν νέα ανατροπή σκηνικού: αυτή ήταν η δήλωση του επιτρόπου Οικονομίας Σάιμον Ο' Κόνορ ότι δεν υπάρχει ημερομηνία επιστροφής της τρόικας στην Αθήνα, η οποία επιβεβαίωσε την προηγούμενη τοποθέτηση του εκπροσώπου του ΔΝΤ.
Μένει να διευκρινιστεί αν υπάρχει όντως εμπλοκή ως προς την άφιξη των Ντέκλαν Κοστέλο (Κομισιόν), Κλάους Μαζούχ (ΕΚΤ) και Ρίσι Γκογιάλ (ΔΝΤ) ή έχουμε επανάληψη της πάγιας επικοινωνιακή πρακτικής της κυβέρνησης να παρουσιάζει μια εικόνα δήθεν "διελκυστίνδας" μεταξύ της Αθήνας και των δανειστών, προκειμένου να καλλιεργήσει εντυπώσεις περί "παζαρέματος" παρ' ότι η στάση της συμπυκνώνεται στην ουσία στο "ναι σε όλα".
Πάντως, το βράδυ της Πέμπτης, οι τρεις δανειστές της χώρας (η Κομισιόν, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) ειδοποίησαν το υπουργείο Οικονομικών ότι το κλιμάκιο των επικεφαλής ελεγκτών θα μπορούσε να βρίσκεται στη χώρα μας από την ερχόμενη Παρασκευή (7 Νοεμβρίου) ή ακόμη και περί το μέσον της ερχόμενης εβδομάδας, υπό την αυστηρή προϋπόθεση όμως ότι στο μεταξύ θα έχει επιτευχθεί σχετική συμφωνία όλων των πλευρών. Παρ' ότι κανένα ραντεβού δεν είχε ακόμη οριστικοποιηθεί, από την παραπάνω εξέλιξη, θεωρήθηκε ότι η κυβέρνηση ενημέρωσε την τρόικα για ολόκληρη την ατζέντα των θεμάτων που θα συζητήσουν στην Αθήνα.
Υπενθυμίζεται ότι λίγες ώρες νωρίτερα στην Ουάσιγκτον ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ Τζέρι Ράις άφηνε να διαφανούν ο προβληματισμός και η δυσαρέσκεια του ταμείου για την καθυστέρηση της ελληνικής κυβέρνησης να δώσει το ακριβές στίγμα των θέσεών της για τα ανοικτά ζητήματα του νέου γύρου ελέγχου. Αυτό άλλωστε απασχόλησε και την σύσκεψη Σαμαρά - Βενιζέλου - Χαρδούβελη στο Μέγαρο Μαξίμου.
