Με εξαίρεση το χρηματιστήριο της Φραγκφούρτης, όπου ο δείκτης DAX κατάφερε να κλείσει οριακά θετικά (0,1%), η πτώση στις ευρωπαϊκές αγορές συνεχίστηκε και χθες, αλλά με μειωμένη ένταση. Στο -1,7% έκλεισε η Μαδρίτη - και δη ανακουφισμένη, καθώς ενδοσυνεδριακά η πτώση του ισπανικού χρηματιστηρίου είχε φτάσει και το 4,5%- στο -1,2% το Μιλάνο, στο -3,2% η Λισσαβώνα, στο -0,89% το Άμστερνταμ, στο -0,54% το Παρίσι. Ο Euro - Stoxx - 50, o πιο ενδεικτικός για το σύνολο της Ευρώπης, έχασε άλλο ένα 0,6%, χθες.
Οι αιτίες αυτής της πτώσης, που πολλοί αναλυτές φοβούνται μήπως πάρει διαστάσεις πανικού, δεν είναι καινούργιες - αδύναμη ανάπτυξη και χαμηλός πληθωρισμός στην Ευρωζώνη, φρενάρισμα στην οικονομία της Κίνας, γεωπολιτικές κρίσεις στη γειτονιά της Ευρώπης. Μέχρι πολύ πρόσφατα, όμως, οι επενδυτές τις αγνοούσαν. Και τώρα θέτουν ξανά με περισσή νευρικότητα παλιά ερωτήματα:
Στάθηκαν στ' αλήθεια στα πόδια τους οι χώρες της κρίσης στον ευρωπαϊκό Νότο, ώστε να είναι ελκυστικά αλλά και ασφαλή τα ομόλογά τους; Τι θα γίνει εάν τα τεστ αντοχής των ευρωπαϊκών τραπεζών στα τέλη Οκτωβρίου κρύβουν δυσάρεστες εκπλήξεις; Μήπως έρχεται μια νέα κλιμάκωση της ευρωκρίσης; Μήπως οι κυρώσεις εις βάρος της Ρωσίας πλήττουν περισσότερο την ευρωπαϊκή οικονομία από το αρχικά αναμενόμενο; Και θέτουν κι ένα καινούργιο ερώτημα: Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις του Έμπολα στην παγκόσμια οικονομία;
Όποιος θέλει να βλέπει κινδύνους έχει πολλούς να δει αυτή την εποχή. Κι όπως πάντα τον κυρίαρχο ρόλο τον παίζει η ψυχολογία - που σπρώχνει την αγέλη των αγορών από την υπερβολική αισιοδοξία στον πανικό και πίσω. Πού θα κάτσει αυτή τη φορά η μπίλια; Θα φανεί από την αντίδραση των επενδυτών στις όποιες καλές ειδήσεις υπάρχουν ακόμη. Π.χ. στη μείωση των αιτήσεων για επιδόματα ανεργίας στις ΗΠΑ στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 14 χρόνων, που ανακοινώθηκε χθες.
