"Καμπανάκι" για το χρέος χτυπά το ΔΝΤ θεωρώντας το μη βιώσιμο και προαναγγέλλοντας μέτρα που την τριετία 2015-2017 θα ξεπεράσουν τα 7,5 δισ. ευρώ και την τετραετία (2014-2017) τα 7,7 δισ. ευρώ για την κάλυψη του δημοσιονομικού κενού 2015-2017. Μάλιστα, ζητά νέες περικοπές μισθών και συντάξεων, αφού, όπως επισημαίνει στην έκθεση αξιολόγησης, για να αποφευχθούν οι μειώσεις αυτές θα πρέπει να έχει επιτευχθεί μια δραματική βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δημοσίου τομέα και ειδικά στην είσπραξη των φόρων.
Ανάμεσα δε στα εισπρακτικά μέτρα που προτείνει είναι και η κατάργηση χαμηλών συντελεστών ΦΠΑ (μειωμένοι κατά 30% συντελεστές για νησιά Αιγαίου και συντελεστής ΦΠΑ 6,5% για φάρμακα, τουρισμό, εκδόσεις περιοδικών, βιβλίων και εφημερίδων και εισιτήρια θεάτρου).
Το συνολικό άνοιγμα της οικονομίας, ήτοι δημοσιονομικό κενό (μέτρα για τα οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει δεσμευθεί στους δανειστές ο πρωθυπουργός), συν χρηματοδοτικές ανάγκες (χρηματοδοτικό κενό) που διαπιστώνει το ΔΝΤ, ανέρχεται σε 20,1 δισ. ευρώ, ποσό που επιμερίζεται ως εξής:
* Χρηματοδοτικό κενό από Μάιο 2015: 12,6 δισ. ευρώ.
* Δημοσιονομικό κενό 2015: 2,0 δισ. ευρώ.
* Δημοσιονομικό κενό 2016: 3,7 δισ. ευρώ.
* Δημοσιονομικό κενό 2017: 1,8 δισ. ευρώ.
Το δημοσιονομικό κενό του 2015 θα επανεξεταστεί το φθινόπωρο με δέσμευση της κυβέρνησης να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα, όπως επέκταση "χαρατσιών" (λ.χ. έκτακτη εισφορά), ενώ οι εκτιμήσεις του ταμείου για το χρέος κάνουν λόγο για ποσοστό 127,7% του ΑΕΠ το 2020 και 117,2% του ΑΕΠ το 2022 (υπέρβαση περί τα 15 δισ. ευρώ από το προβλεπόμενο 110% του ΑΕΠ) "πετώντας το μπαλάκι" στους Ευρωπαίους για νέα ρύθμιση που θα το καθιστά βιώσιμο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απουσία ευθείας αναφοράς εκ μέρους του Π. Τόμσεν σε "κούρεμα" του ελληνικού χρέους και η παραδοχή ότι υπάρχουν και άλλοι τρόποι (λ.χ. επιμήκυνση, χαμηλότερα επιτόκια κ.λπ.) να καταστεί βιώσιμο.
Στις κυριότερες επισημάνσεις - συστάσεις του, το Ταμείο ζητάει:
Εργασιακή ζούγκλα: Κατάργηση περιορισμών στις ομαδικές απολύσεις (το ζήτημα θα απασχολήσει τις συζητήσεις κυβέρνησης - τρόικας το φθινόπωρο) και θέσπιση θεσμού του "lock out" (εργοδοτική ανταπεργία). Προαναγγέλλει ακόμη νέες αλλαγές στον κατώτατο μισθό με πλήρη κατάργηση μισθολογικών ωριμάνσεων και μισθό "γυμνό" από επιδόματα με βασικό 580 μεικτά για όλους.
Νέες παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό: Θεωρεί ανεπαρκείς για τη συγκράτηση των δαπανών συντάξεων τις στοχευμένες περικοπές στις υψηλότερες από αυτές, προαναγγέλλοντας έτσι νέο "μαχαίρι" με τις προσεχείς αναλογιστικές μελέτες, στοχοποιώντας ειδικά τον ΟΑΕΕ για τη σχέση εισφορών - παροχών.
Κατάργηση φοροαπαλλαγών και χαμηλών συντελεστών ΦΠΑ: Στα αίτια της κακής πορείας των δημοσίων εσόδων, το ΔΝΤ προσμετρά και «πολιτικές παρεμβάσεις» στη λειτουργία της φορολογικής διοίκησης, όπως επίσης και υποστελέχωση. Θέτει στο στόχαστρο το υφιστάμενο πλαίσιο του ΦΠΑ και τους ειδικούς συντελεστές (π.χ. νησιά Αιγαίου) ενώ θίγει ακόμη ζήτημα κατάργησης των απαλλαγών που εξακολουθούν να ισχύουν στη φορολογία εισοδήματος.
Υπολειτουργία Δημοσίου: Οι νεοφιλελεύθερες εμμονές των συντακτών της έκθεσης είναι εμφανείς στις "ανησυχίες" για το "ταμπού των απολύσεων". Ο Π. Τόμσεν και οι τεχνοκράτες του ΔΝΤ προαναγγέλλουν αλλαγές στο μισθολόγιο δημοσίων υπαλλήλων, από τις οποίες θα θιγούν κυρίως οι Υποχρεωτικής και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (το Ταμείο επισημαίνει ότι αμείβονται καλύτερα από τον ιδιωτικό τομέα). Τονίζει πως πρέπει να γίνουν άλλες 2.000 απολύσεις το πρώτο τρίμηνο, του 2015, πέραν των 11.000 του 2014.
Ενέργεια: Προβλέπονται σημαντικές αλλαγές και κυρίως απελευθέρωση στην αγορά φυσικού αερίου με διεύρυνση της διείσδυσής του, ενδεχόμενες αυξήσεις στα τιμολόγια ΔΕΗ από 1ης Ιουλίου, οπότε θα πρέπει να μετατραπούν σε κοστοβαρή, αλλά και παρεμβάσεις στην αγορά καυσίμων.
Ιδιωτικοποιήσεις: Η έκθεση αναφέρει πως ο στόχος εσόδων του 2014 έχει μειωθεί από 2,7 δισ. ευρώ σε 1,5 δισ. ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος της μείωσης να καλύπτεται τη διετία 2015-2016. Τα έσοδα ιδιωτικοποιήσεων έως το 2022 τα προσδιορίζει πλέον στα 22,4 δισ. ευρώ.
Ανησυχία για "κόκκινα δάνεια": Έκδηλη είναι η ανησυχία του Ταμείου για τα «κόκκινα» δάνεια και επισημαίνεται ότι, συνυπολογιζομένων των αναδιαρθρωμένων, έφτασαν στο 40% του συνόλου των χορηγήσεων. Προειδοποιεί τις τράπεζες αναφέροντας πως αυτές "αντιμετωπίζουν ένα βουνό από επισφαλή δάνεια και μπορεί να απαιτηθούν πρόσθετα κεφάλαια και εποπτεία για να σημειωθεί εκκαθάριση".
Οι αναλυτές του ΔΝΤ χαρακτηρίζουν τους ισολογισμούς των ελληνικών τραπεζών "εύθραυστους" κάνοντας λόγο για υψηλό ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων και χαμηλής ποιότητας κεφαλαίων, όπου τα μη θετικά αποτελέσματα "μπορεί να πλήξουν την ανάκαμψη της οικονομίας". Αναφέρει ότι ο τραπεζικός τομέας θα χρειαστεί πιθανόν επιπλέον κεφάλαια.
Όπως τονίζει, στα αποτελέσματα του τεστ κοπώσεως η Τράπεζα της Ελλάδος εκτίμησε τις ανάγκες στα 6,4 δισ. ευρώ σύμφωνα με το βασικό σενάριο και στα 9,4 δισ. ευρώ με το δυσμενές. Οι αναλυτές του ΔΝΤ "βλέπουν" αυξημένους κινδύνους για αυτές τις εκτιμήσεις, ιδίως από τις υψηλότερες προβλέψεις για ζημιές από την πίστωση και από τις αδυναμίες των δανειοληπτών να αποπληρώσουν δάνεια.
Αυτό σημαίνει ότι, αν χρειαστούν νέα κεφάλαια μετά τα stress test της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τότε το "μαξιλάρι" του ΤΧΣ δεν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για δημοσιονομικούς λόγους.
Ακόμη εκτιμάται ότι πιστωτική επέκταση δεν θα έχει θετικούς ρυθμούς πριν από το 2016 (3,6%).
Σύμφωνα με την έκθεση η πορεία προσαρμογής θα πρέπει να αποσκοπεί στην επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων τουλάχιστον 2,75 δισ. ευρώ (1,5% του ΑΕΠ) εφέτος, 5,65 δισ. ευρώ (3% του ΑΕΠ) το 2015 και 8,9 δισ. ευρώ (4,5% του ΑΕΠ) το 2016. Οι δε στόχοι για τα πρωτογενή πλεονάσματα συνεπάγονται συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα 2,9% του ΑΕΠ εφέτος, 2,1% του ΑΕΠ το 2015 και 0,7% του ΑΕΠ το 2016.
Ευκλείδης Τσακαλώτος: Στόχος να καθιερωθεί το Μνημόνιο ως καθεστώς
Σε δήλωσή του ο βουλευτής Β' Αθήνας και υπεύθυνος ΕΕΚΕ Οικονομικών του ΣΥΡΙΖΑ Ευκλείδης Τσακαλώτος τονίζει ότι η έκθεση του ΔΝΤ αναδεικνύει τα όρια των επικοινωνιακών χειρισμών της κυβέρνησης, όπως ο ανασχηματισμός. Επισημαίνει ότι, παρά τις επιφανειακές αναφορές σε διάφορα «λάθη και αδικίες», τόσο οι πιστωτές όσο και η κυβέρνηση παραμένουν στρατευμένοι στον ίδιο στόχο, με τις ίδιες αναλύσεις και τις ίδιες προτάσεις.
Έτσι το ΔΝΤ ζητά να εφαρμοστούν νέες μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και ειδικότερα προτείνει την απελευθέρωση των απολύσεων, το δικαίωμα ανταπεργίας των εργοδοτών και την κατάργηση των τριετιών. "Επιθυμεί, φαίνεται, περισσότερη ευελιξία σε μια αγορά εργασίας που έχει ήδη καταστεί ζούγκλα" αναφέρει και προσθέτει: "...Δεν φτάνει για το ΔΝΤ η συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους που έχει συντελεστεί, αλλά ζητά συνέχιση της περικοπής των δαπανών και να αντιμετωπιστεί το 'ταμπού' των απολύσεων από το Δημόσιο -όταν ο αριθμός των υπαλλήλων έχει ήδη μειωθεί κατά 20%... Ο στόχος δεν είναι άλλος από το να καθιερωθεί το Μνημόνιο ως καθεστώς στην ελληνική κοινωνία".
Εκπρόσωπος της Βραζιλίας στο ΔΝΤ: Η Ελλάδα θύμα της γερμανικής λιτότητας
Η τρόικα των διεθνών πιστωτών της Ελλάδας δεν θέλει «τίποτα λιγότερο από το να διοικεί» τη χώρα «από το εξωτερικό», δήλωσε ο Πάουλο Νογκέιρα Μπατίστα, ο εκπρόσωπος της Βραζιλίας στο ΔΝΤ, που εκπροσωπεί ακόμη 10 λατινοαμερικανικές χώρες στο Ταμείο, και πρόσθεσε ότι η Ελλάδα φαίνεται να είναι θύμα «της γερμανικής λιτότητας». «Ο αριθμός των διαρθρωτικών μέτρων που έχει ζητήσει η τρόικα από την Ελλάδα είναι κάπως υπερβολικός» εκτίμησε ο Βραζιλιάνος λέγοντας: «Δεν βλέπουμε πώς η Ελλάδα θα βγει από την παγίδα στην οποία έχει πέσει».
