Ποινές κάθειρξης και υψηλά πρόστιμα θα αντιμετωπίζουν οι επίορκοι πολιτικοί, δικαστές, αιρετοί άρχοντες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και δημόσιοι υπάλληλοι όπως προβλέπει σχέδιο νόμου για την "καταπολέμηση της διαφθοράς και την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος" που τέθηκε χθες σε δημόσια διαβούλευση και αναμένεται να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή την Τρίτη 4 Μαρτίου. Με το ίδιο νομοσχέδιο για πρώτη φορά δίνεται η δυνατότητα σε μυστικούς ανακριτικούς υπαλλήλους και ιδιώτες να πραγματοποιούν συγκαλυμμένες έρευνες για διάστημα το πολύ ενός έτους προκειμένου να αποκαλυφθούν κυκλώματα διαφθοράς.
Σύμφωνα με τις διατάξεις του νομοσχεδίου, η δωροληψία πολιτειακών και πολιτικών αξιωματούχων καθώς και δημοσίων υπαλλήλων τιμωρείται από απλή φυλάκιση ενός έτους έως κάθειρξη δέκα ετών και χρηματικό πρόστιμο που μπορεί να κυμαίνεται από 5.000 έως 150.000 ευρώ.
Με το άρθρο 11 ωστόσο προβλέπονται μέτρα επιείκειας "αν ο υπαίτιος, με δική του θέληση και πριν εξετασθεί οπωσδήποτε για την πράξη του, την αναγγείλει στον εισαγγελέα πλημμελειοδικών ή σε οποιονδήποτε ανακριτικό υπάλληλο ή άλλη αρμόδια αρχή, εγχειρίζοντας έγγραφη αναφορά ή προφορικά, οπότε συντάσσεται σχετική έκθεση".
Προστασία για τους "μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος"
Η επαπειλούμενη ποινή για τους παραβάτες μπορεί και να ανασταλεί όπως επίσης μπορεί να ανασταλεί και η άσκηση ποινικής δίωξης. Η απόφαση για αναστολή μπορεί να ανακληθεί "αν προκύψει ότι τα εισφερθέντα από τον υπαίτιο στοιχεία δεν ήσαν επαρκή".
Με άλλη διάταξη του νομοσχεδίου προβλέπεται η αποχή από την ποινική δίωξη για τον "μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος", ο οποίος, "χωρίς να εμπλέκεται καθ' οιονδήποτε τρόπο στις εν λόγω πράξεις και χωρίς να αποβλέπει σε ίδιον όφελος, συμβάλλει ουσιωδώς με τις πληροφορίες που παρέχει στις διωκτικές αρχές, στην αποκάλυψη και δίωξή τους".
Προβλέπεται επίσης ότι "ο υπάλληλος που έχει χαρακτηριστεί ως μάρτυς δημοσίου συμφέροντος κατά το άρθρο 45 Β του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας δεν παραλείπεται σε διαδικασία προαγωγής ούτε υπόκειται σε οποιαδήποτε πειθαρχική διαδικασία ή τιμωρείται, απολύεται ή καθ' οιονδήποτε τρόπο υφίσταται άλλη δυσμενή διακριτική μεταχείριση αμέσως ή εμμέσως και ιδίως σε θέματα υπηρεσιακής εξέλιξης, μετακίνησης ή τοποθέτησης".
Όσον αφορά στους ανακριτικούς υπαλλήλους ή ιδιώτες που θα προβαίνουν σε έρευνες για την αποκάλυψη κυκλωμάτων, αυτοί θα μπορούν να εμφανίζονται με πλαστά στοιχεία ταυτότητας ή φορολογικά στοιχεία προκειμένου να συναλλάσσονται με τους υπόπτους και να προχωρούν σε άρση του απορρήτου και μυστικές παρακολουθήσεις.
Τέλος, στο πλαίσιο της προκαταρκτικής εξέτασης, "προστατεύεται πλήρως η ανωνυμία των υπαλλήλων, οι οποίοι, χωρίς να εμπλέκονται καθ' οιονδήποτε τρόπο στην τέλεση των ως άνω πράξεων ή να αποβλέπουν σε ίδιον όφελος, συμβάλλουν ουσιωδώς με τις πληροφορίες που παρέχουν στην αποκάλυψη και δίωξή τους, ακόμα και αν αυτοί δεν έχουν χαρακτηριστεί ως μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος".
Πρωταθλήτρια της διαφθοράς η Ελλάδα
Το σχέδιο νόμου φιλοδοξεί να θέσει τέλος στην οικονομική αιμορραγία που προκύπτει από πράξεις διαφθοράς, οι οποίες στοιχίζουν στην ελληνική οικονομία περί τα 20 δισεκατομμύρια ευρώ ή αλλιώς αντιστοιχούν στο 8% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος, όπως προκύπτει από στοιχεία που καταγράφονται σε έκθεση της Γενικής Γραμματείας Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΓΓΔΑΔ). Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΓΓΔΑΔ, βάσει των μετρήσεων του παγκόσμιου βαρόμετρου της Διεθνούς Διαφάνειας η Ελλάδα το 2009 κατατασσόταν μαζί με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία στις πιο διεφθαρμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα τελευταία τρία χρόνια μάλιστα, τα πολιτικά κόμματα παραμένουν σταθερά στην πρώτη θέση της λίστας με τους πιο διεφθαρμένους φορείς, ενώ οι πολίτες (σε ποσοστό 59% για το 2007 και 66% για το 2010) θεωρούν το έργο των κυβερνήσεων για την καταπολέμηση της διαφθοράς άκρως αναποτελεσματικό.
Ρεπορτάζ: Ειρήνη Λαζαρίδου
