Ως χαριστική βολή στα πανεπιστήμια αντιμετωπίζει η ακαδημαϊκή κοινότητα το μέτρο για τη διαθεσιμότητα των διοικητικών υπαλλήλων, καθώς ετοιμάζεται για ολομέτωπη σύγκρουση με την κυβέρνηση. Από την προηγούμενη εβδομάδα οι εργαζόμενοι έχουν μπει δυναμικά στον χορό των κινητοποιήσεων, προχωρώντας σε 48ωρες επαναλαμβανόμενες απεργίες (10/9 - 13/9) και μαζικές διαδηλώσεις, με τη συμμετοχή πολλών φοιτητών και καθηγητών. Ο απεργιακός τους αγώνας συνεχίζεται μέχρι την Παρασκευή, ενώ πολλές σχολές αναμένεται να κλείσουν σε ένδειξη αλληλεγγύης και διαμαρτυρίας.
Σε θέση μάχης βρίσκονται και οι πρυτάνεις, που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, υποστηρίζοντας ότι ο αποδεκατισμός του προσωπικού μπορεί ν' αποβεί μοιραίος για τη λειτουργία των Ιδρυμάτων. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του Θεοδόση Πελεγρίνη πρύτανης του πανεπιστημίουΑθηνών (ΕΚΠΑ) που ανέφερε ότι μπροστά στο δίλημμα "μείωση της κρατικής επιχορήγησης ή διαθεσιμότητα", προτιμά την πρώτη επιλογή, παρ' ότι "η επιχορήγηση έχει μειωθεί ήδη στο ήμισυ σε σχέση με το 2009". Κατά την περίοδο της ύφεσης, η χρηματοδότηση του ΕΚΠΑ και το μισθολογικό του κόστος έχουν ψαλιδιστεί 52,5% και 35,7% αντίστοιχα. Παρ' όλα αυτά συμπεριλαμβάνεται στο 1% των κορυφαίων Ιδρυμάτων, ανταγωνιζόμενο χιλιάδες Πανεπιστήμια από ΗΠΑ, Γαλλία, Αγγλία κι άλλες ανεπτυγμένες χώρες. Αντί της υποστήριξής του, μαζί με δύο άλλα μεγάλα ιδρύματα, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), βάλλεται από τη διαθεσιμότητα.
«Έβγαλαν τα νούμερα, χωρίς να κοιτάξουν αν υπάρχουν πλεονάζοντες»
Η κυβέρνηση επικαλείται για την εφαρμογή του μέτρου "ποιοτικούς και ποσοτικούς δείκτες σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική" και προβλέπει 12 έως 25 διοικητικούς υπάλληλους ανά τμήμα. Εδώ διαπιστώνεται όμως το εξής παράλογο: Όπως επισημαίνει στην "Αυγή" ο γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Διοικητικού Προσωπικού Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΟΔΠΤΕ), Σάββας Παπαδόπουλος, "πριν ερευνηθεί αν πράγματι υπάρχει πλεονάζον προσωπικό, η κυβέρνηση ανακοίνωσε τον αριθμό των εργαζομένων που πρέπει να μπουν στη διαθεσιμότητα. Δεν εξέτασε ούτε τις ελλείψεις, ούτε καμία άλλη παράμετρο". Έτσι, στην Ιατρική 12 έως 25 υπάλληλοι θα πρέπει να υποστηρίξουν 62 κλινικές σε 16 νοσοκομεία, 40 εργαστήρια και 4 μουσεία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δίνει η ΟΔΠΤΕ, η τελευταία χρονιά που το κράτος διέθεσε διοικητικούς υπαλλήλους στα Ιδρύματα ήταν το 1984! Μέχρι πριν από 7 χρόνια, ο αριθμός των εργαζομένων έφτανε τους 14.000, ενώ πλέον έχουν μείνει σχεδόν οι μισοί (7.650), απόρροια της εφεδρείας, της πρώτης διαθεσιμότητας και της υποχρεωτικής συνταξιοδότησης.
"Το υπουργείο έκανε λόγο για 10.200. Όμως η επίσημη κατάσταση υπάρχει κι είναι και δημοσιευμένη στο esos", υπογραμμίζει ο κ. Παπαδόπουλος. Η διαφορά των 2.550 ατόμων δεν είναι αμελητέα. Μεταφράζεται σε ποσοστό της τάξεως του 25% κι υπερκαλύπτει προφανώς την επικείμενη ένταξη στο καθεστώς διαθεσιμότητας, η οποία αντιστοιχεί σε 1.765 άτομα.
«Πολλαπλάσια ελλιπές το δυναμικό των ελληνικών πανεπιστημίων σε σχέση με το εξωτερικό»
Ούτε όμως η σύγκριση με διεθνή πανεπιστήμια δικαιολογεί τη διαθεσιμότητα. Από τα στοιχεία που παρουσίασε ο γενικός διευθυντής της διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παναγιώτης Φωτόπουλος, προκύπτει ότι τη στιγμή που στις ΗΠΑ αντιστοιχούν 9,5 διοικητικοί υπάλληλοι ανά 100 φοιτητές και στη Βρετανία 7,9, στο ΕΚΠΑ αντιστοιχούν μόλις 2.
Ανάλογη είναι η εικόνα που σχηματίζεται από γραπτή αναφορά του επικούρου καθηγητή του ΕΜΠ, Δ. Δαμίγου. Για το σύνολο των εγγεγραμμένων φοιτητών σε ΑΕΙ και ΤΕΙ (596.964), τα μέλη του υποστηρικτικού προσωπικού (μόνιμοι διοικητικοί υπάλληλοι και ΙΔΑΧΝ, ΕΤΕΠΕ.ΕΤΠ, κ.λπ.) που αντιστοιχούν σε φοιτητές, είναι 1 για 65, για το σύνολο των εγγεγραμμένων στα ΑΕΙ 1 προς 51 και για το σύνολο των εγγεγραμμένων στα ΤΕΙ 1 προς 116.
Η διαφορά με το εξωτερικό είναι τεράστια. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της UK Higher Education Statistics Agency, στο Ηνωμένο Βασίλειο η αναλογία μελών υποστηρικτικού προσωπικού/διδακτικού ερευνητικού είναι 1,1:1 ήτοι 45% υψηλότερη από αυτή των ελληνικών ΑΕΙ. Σε παγκοσμίου φήμης πανεπιστήμια, όπως το Stanford, η αναλογία φοιτητές/μέλη υποστ. προσωπικού είναι 0,64:1, άρα 38 έως 80 φορές καλύτερη από αυτή των ελληνικών πανεπιστημίων.
«Παράνομη η διαθεσιμότητα»
«Τα ιδρύματα λειτουργούν ήδη οριακά. Η μείωση του προσωπικού σημαίνει αύξηση του φόρτου εργασίας σε σημείο που είναι αδύνατο ν' αντιμετωπιστεί επαρκώς», σχολιάζει ο Σ. Παπαδόπουλος που εντάσσει την κίνηση της κυβέρνησης «σ' ένα γενικό σχέδιο που επιδιώκει την υποβάθμιση της δημόσιας Παιδείας και τη μετατροπή των πανεπιστημίων σε κολλέγια». Η παρουσία των διοικητικών υπαλλήλων κρίνεται απαραίτητη. «Ο διοικητικός κορμός διεκπεραιώνει όλες τις διαδικασίες και τις λειτουργίες των τμημάτων. Από την εξέλιξη των καθηγητών, μια διαδικασία μακρόσυρτη και βαθιά γραφειοκρατική, μέχρι τις εγγραφές».
Εκτός των άλλων, «η διαθεσιμότητα είναι παράνομη. Ο Νόμος 2172, άρθρο 90 αναφέρει ότι δεν μπορούν να καταργηθούν οργανικές θέσεις αν δεν γίνει αξιολόγηση των δομών αυτών, που είναι αποτέλεσμα ενδοπανεπιστημιακών διαδικασιών, οι οποίες όμως δεν έχουν γίνει. Δεν μπορεί ν' απολύσει κανέναν!»
Προειδοποιητική βολή ΕΜΠ σε κυβέρνηση
Από τις πρώτες μέρες που διέρρευσαν τα σχέδια της κυβέρνησης για τη διαθεσιμότητα των διοικητικών υπαλλήλων, το ΕΜΠ αντέδρασε έντονα. Την Πέμπτη η Ανοιχτή Σύγκλητος απέστειλε προειδοποίηση με ανακοίνωσή της στο υπουργείο, αναφέροντας ότι εάν εφαρμοστεί «οποιαδήποτε απομάκρυνση, έστω κι ενός υπαλλήλου», τότε αυτόματα το Ίδρυμα «κλείνει» εντελώς. Ζήτησε ακόμα να μη σημειωθεί «προσπάθεια μετάδοσης αρνητικών εντυπώσεων και απαξιωτικών μηνυμάτων σε βάρος του ΕΜΠ», καθώς «μπορεί να βλάψει το διεθνές του κύρος και την αναγνώρισή του ως ένα από τα δέκα καλύτερα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα».
Το ΕΜΠ «απειλείται» με την ένταξη 550 εργαζομένων σε διαθεσιμότητα από τους συνολικά 800, δηλαδή το 65% του διοικητικού προσωπικού. Με επιστολή της σε γονείς και φοιτητές, η Παμπολυτεχνειακή Συνέλευση της 6ης Σεπτεμβρίου του 2013 καταγγέλλει την κυβέρνηση ότι επιχειρεί «να μειώσει το μέγεθος του Πολυτεχνείο στο μισό», με αποκορύφωμα «την κατάσχεση 30 εκατομμυρίων ευρώ από τα αποθεματικά για έρευνα, χρήματα που δεν μας είχε δώσει η κυβέρνηση, αλλά έχουμε εξασφαλίσει μόνοι μας, διδάσκοντες νέοι ερευνητές και η διοίκησή μας μέσω ευρωπαϊκών ή ελληνικών ερευνητικών προγραμμάτων» και ζητά την κατανόησή τους και να σταθούν δίπλα τους. Στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων, θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση στην αίθουσα τελετών του κτηρίου Αβέρωφ για τους πρωτοετείς φοιτητές και συναυλία για την Παιδεία σε συνεργασία με τους εργαζομένους της ΕΡΤ την Τετάρτη 18/9 στον προαύλιο χώρο του ιστορικού συγκροτήματος της Πατησίων.
Σε αναστολή λειτουργίας προσανατολίζονται οι πρυτάνεις των Ιδρυμάτων
Την Πέμπτη συνεδρίασε το συντονιστικό της Συνόδου των πρυτάνεων κι αποφασίστηκε έκτακτη συνάντηση την Τρίτη στο Λαύριο, όπου θα συζητηθεί πιθανή αναστολή της λειτουργίας των Ιδρυμάτων. Δεδομένου ότι το σύνολο των διοικήσεων των σχολών έχουν ταχθεί ενάντια στην εφαρμογή του μέτρου, χωρίς να έχουν δώσει στο υπουργείο τα στοιχεία των υπαλλήλων προκειμένου να γίνει η μοριοδότηση και να ενταχθούν στη συνέχεια όσοι προβλέπεται βάσει του ειδικού αλγόριθμου σε καθεστώς διαθεσιμότητας, το πιθανότερο σενάριο είναι τα τμήματα να κλείσουν την Πέμπτη και την Παρασκευή.
Η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ήδη έχει ανακοινώσει την αναστολή λειτουργίας του για αύριο και την Τρίτη, ενώ τι προηγούμενες μέρες κατέβασαν ρολά το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Πατρών και το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου επίσης με απόφαση της Συγκλήτου.
