Έξαρση των περιστατικών βίας και των επιθέσεων με βάση το χρώμα, τη φυλή, τη θρησκεία, την εθνική ή εθνοτική καταβολή, τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή την ταυτότητα φύλου καταγράφει το Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατστιστικής Βίας, τονίζοντας ότι το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, πέραν της ελλιπέστατης εφαρμογής του, είναι ανεπαρκές για την αντιμετώπιση της ατιμωρησίας των δραστών και την προστασία των θυμάτων.
Με αφορμή την τοποθέτηση του νέου υπουργού Δικαιοσύνης και τη συζήτηση που δημόσια διεξάγεται για την αντιρατσιστική νομοθεσία, το Δίκτυο θεωρεί ότι είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση της ρατσιστικής βίας η προστασία των θυμάτων και ουσιωδών μαρτύρων και η διερεύνηση του ρατσιστικού κινήτρου από το στάδιο της προανακριτικής και ανακριτικής διαδικασίας.
Για την προστασία των θυμάτων και των μαρτύρων το Δίκτυο ζητά χορήγηση προσωρινής άδειας παραμονής, βάσει ειδικής εισαγγελικής διάταξης που θα πιθανολογεί τη βασιμότητα της καταγγελίας, για το διάστημα μέχρι έκδοσης αμετάκλητης απόφασης στην ποινική δίκη κατά του υπαιτίου. Με τον τρόπο αυτό, θα είναι δυνατή η καταγγελία και διερεύνηση των πράξεων, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς των θυμάτων και χωρίς τον κίνδυνο σύλληψής τους, διευρύνοντας, διευκολύνοντας και επιταχύνοντας τη δίωξη κατά των υπαιτίων.
Όσον αφορά την τέλεση εγκλήματος με ρατσιστικά κίνητρα, θα πρέπει είτε να προβλέπεται ως έγκλημα με ιδιαίτερη νομοτυπική υπόσταση, είτε να συνδυάζεται με επαύξηση της ποινής για κάποιες κατηγορίες εγκλημάτων (π.χ., κατά της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας, της προσωπικής ελευθερίας, της ιδιοκτησίας), είτε να αποτελεί γενική επιβαρυντική περίσταση, με συγκεκριμένο όμως πλαίσιο ποινής.
Το Δίκτυο επισημαίνει παράλληλα πως η αντιμετώπιση της έξαρσης πράξεων ρατσιστικής βίας απαιτεί σε βάθος διερεύνηση ενδεχόμενων καταγγελιών για αστυνομική αυθαιρεσία ή ολιγωρία και δημόσια καταδίκη της ρητορικής μίσους. Χρειάζονται επίσης μέτρα κοινωνικής πολιτικής που θα συμβάλουν στον περιορισμό του κοινωνικού αποκλεισμού και της παραβατικότητας ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή στις βεβαρημένες/υποβαθμισμένες περιοχές των πόλεων.
