Οι αγρότες ήταν ένα από τα κομμάτια εκείνα της κοινωνίας που έδωσαν την εκλογική πρωτιά στον πρωθυπουργό και στη Νέα Δημοκρατία πριν περίπου ένα χρόνο, στις εκλογές του Ιουνίου του 2012. Σήμερα δεν υπάρχει κατηγορία αγροτών που να μην εκφράζει τη δυσφορία της για τα έργα και τις ημέρες της κυβέρνησης. Καπνοπαραγωγοί, βαμβακοπαραγωγοί, μελισσοκόμοι, κτηνοτρόφοι και ό,τι άλλο υπάρχει εδώ στη Ροδόπη κατηγορούν την κυβέρνηση για αθέτηση υποσχέσεων.
Καπνοπαραγωγοί στα όρια της επιβίωσης
Παλιά σημαντική καλλιέργεια ο καπνός στην περιοχή της Ροδόπης. 8.000 μέλη έχει ο συνεταιρισμός και ενεργά μέλη 6.200. Καλλιέργεια δύσκολη, μικρές εκτάσεις των 10-12 στρεμμάτων κατά μέσο όρο και από την άλλη ο καπνός βρίσκεται υπό διωγμόν τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ε.Ε. Ο Χουσεΐν Εσάτ, πρόεδρος του συνεταιρισμού, μας λέει ότι τα ετήσια έξοδα του καπνοκαλλιεργητή είναι μόνο για τον καπνό 3.000 ευρώ, αν υπολογίσεις το σύνολο των εξόδων κατά μέσον όρο φτάνουν τις 5.000 ευρώ. Το κιλό ο καπνός πωλείται 4,40 ευρώ και υπάρχει ακόμη μια επιδότηση γύρω στο 1,80. Ενδεικτικά, μας λέει, οι έμποροι στην Τουρκία αγοράζουν τον καπνό με 6.20 το κιλό. Και μιλάμε για τη φημισμένη ποικιλία της περιοχής, τον μπασμά, που αποτελεί το "αλάτι" του τσιγάρου. Η επιστροφή του ΦΠΑ ήταν μόλις 6% φέτος. Ο παραγωγός έχει χάσει από το 2010 5.000 ευρώ τον χρόνο, κάθε χρόνο. Αυτό που ζητάνε μας, λέει, είναι η πρόσβαση σε φτηνή ρευστότητα, η επιδότηση να πηγαίνει στην παραγωγή και στην ποιότητα γιατί ουσιαστικά έχει αποσυνδεθεί η επιδότηση από την παραγωγή. Μιλάμε για έναν κλάδο που έφερε στη χώρα 250.000.000 ευρώ πέρσι και γι' αυτό ζητούν βοήθεια στις εξαγωγές. Τώρα όλα αυτά είναι στον αέρα, αλλά οι καπνοπαραγωγοί δέχτηκαν και ένα σημαντικό πλήγμα.
Η ΣΕΚΑΠ, η άλλοτε κραταιά συνεταιριστική καπνοβιομηχανία, έγινε ιδιωτική. Αυτό που τονίζουν είναι ότι χρειάζεται μια δυνατή συνεταιριστική καπνοβιομηχανία. Αυτό που ζητούν επίσης είναι το δικαίωμα να αγοράζουν και να πουλούν οι ίδιοι, καθώς και σε κάθε δήμο τής περιοχής να υπάρχουν αποθηκευτικοί χώροι. Ο καπνός έχει αφαιρεθεί από τις μελλοντικές επιδοτήσεις και γι' αυτό φέρνει μεγάλη ευθύνη η κυβέρνηση, μας λέει ο Χουσεΐν Εσάτ. Άλλωστε, με 1.000 κιλά μέση παραγωγή σημαίνει 2.000 περίπου επιδότηση - σύνολο εσόδων γύρω στα 6.000. Αν τα έξοδα είναι 5.000, τότε μπορούμε να καταλάβουμε το πρόβλημα. Για ένα προϊόν πραγματικά ιδιαίτερο.
Ο "λευκός" χρυσός δεν μένει πια εδώ
Ο αγρότης Κώστας Τσατσαρίδης είναι χείμαρρος. Ο ίδιος έχει 300 δικά του στρέμματα βαμβάκι και νοικιάζει άλλα 200. Δεν τα νοικιάζω για να γίνω τσιφλικάς, μας λέει, αλλά για λόγους επιβίωσης. Το ετήσιο κόστος ανέρχεται κατά μέσο όρο στις 50.000 ευρώ. Σ' έναν νομό που έχουν γίνει 17.000 δηλώσεις και που λίγοι αγρότες έχουν πάνω από 1.500 στρέμματα, το ποσό των 50.000 ευρώ τον χρόνο είναι δυσβάστακτο για τον μέσο βαμβακοπαραγωγό. Το κόστος ανά στρέμμα είναι κατ' ελάχιστον 120 ευρώ τον χρόνο, μας λέει. Σκεφτείτε επίσης τα δάνεια που έχουν πάρει οι αγρότες για να αγοράσουν τρακτέρ, τα οποία κοστίζουν 100.000 και 120.000 ευρώ και πλέον βλέπουν με δέος το τέλος του 2013, γιατί τότε τελειώνουν και οι επιδοτήσεις. Το κιλό το βαμβάκι φέτος κυμάνθηκε στα 43 λεπτά, άρα η τιμή του έχει πέσει σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά και δεν αποκλείεται να πέσει κι άλλο. "Η επιστροφή φόρου δεν μας καλύπτει ούτε για αστείο" τονίζει ο συνομιλητής μας. "Ο αγρότης νιώθει την κρίση στο πετσί του" τονίζει και σημειώνει και το μεγάλο πρόβλημα του νερού της περιοχής:
"Το νερό από τις γεωτρήσεις είναι πιο αλμυρό και από της θάλασσας" και σημειώνει ότι από το 1971 υπάρχει μελέτη για το φράγμα του Κομψάτου, ένα έργο ζωής για τους αγρότες της νότιας περιοχής της Ροδόπης. Δύο νομάρχες του ΠΑΣΟΚ, ο δεύτερος ως περιφερειάρχης, έκαναν καριέρα με την εξαγγελία του φράγματος αυτού, αλλά φράγμα δεν υπάρχει. Ευθύνη ρίχνουν και στον περιφερειάρχη γιατί δεν έχει προχωρήσει στη μελέτη περιβαλλοντολογικών επιπτώσεων για τις γεωτρήσεις.
Η κτηνοτροφία υπό διωγμόν
"Η κτηνοτροφία είναι στην εντατική" μας λέει ο γενικός γραμματέας της ΠΕΚ και πρόεδρος του κτηνοτρογικού συλλόγου Ροδόπης Μαργαρίτης Θεολόγος. Υπάρχουν 1.000 κτηνοτρόφοι μικρών ζώων στην περιοχή και 800 μεγάλων. Αυτό που τους βασανίζει είναι η έλλειψη ρευστότητας, άρα δεν μπορούν να πάρουν ζωοτροφές. Το ετήσιο κόστος είναι πάνω από 50.000 ευρώ. Καταγγέλλει επίσης τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, ότι έβαλε τον μελιταίο πυρετό από το παράθυρο μιας και το εμβόλιο που χρειάζεται να κάνουν τα ζώα το αγόρασε η κυβέρνηση τον Αύγουστο, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να γίνει στα περισσότερα ζώα. Ο συνομιλητής μας τονίζει ότι συνδικαλιστικό και συνεταιριστικό κίνημα των κτηνοτρόφων δεν υπάρχει, η κυβέρνηση δεν υπολογίζει καθόλου την ΠΕΚ και έχει εγκαταλείψει τόσο τους κτηνοτρόφους όσο και και τους αγρότες. Η κυβέρνηση θέλει να εξαφανίσει τη μικρή και μεσαία ιδιοκτησία και να τα δώσει όλα στους μεγαλοτσιφλικάδες. Αυτό στο οποίο προσδοκούν οι κτηνοτρόφοι είναι σε μια πολιτική αλλαγή που θα σταματήσει αυτήν την καταστροφή.
"Έμφαση στο μέλι"
Αυτό τονίζει ο πρόεδρος των μελισσοκόμων Ροδόπης Δημήτρης Ζάχος και επισημαίνει πως είναι αναγκαία η ετικέτα στο προϊόν, ώστε να ξέρει ο καταναλωτής από πού είναι αυτό το μέλι και τι περιέχει μέσα (γλυκαντικές ουσίες, μέλι τρίτων χωρών) κ.λπ. Αν γίνει αυτό, η εγχώρια παραγωγή θα αυξηθεί από 150.000 τόνους σε 300.000 τόνους και καταλαβαίνετε τι σημαίνει αυτό για τις θέσεις εργασίας. Η μοναδική χώρα που έχει ετικέτα είναι η Ιταλία. Χρειαζόμαστε προβολή του ελληνικού μελιού, χρειαζόμαστε ισχυρούς συνεταιρισμούς που θα είναι οι διακινητές και οι φύλακες του προϊόντος, αλλά η κυβέρνηση διώκει την ιδέα του συνεταιρισμού γιατί είναι προσανατολισμένη σε νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Περιμένουν από την Ε.Ε. να επιδοτήσει με 3 ευρώ την κάθε κυψέλη, υπάρχει θετική απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τονίζει τη μεγάλη συμβολή της μέλισσας στο περιβάλλον. Το 80% της επικονίασης στην φύση το κάνει η μέλισσα. Τονίζει επίσης ότι τα κινήματα αλληλεγγύης που έχουν δημιουργηθεί στη χώρα θα ήταν καλό να συνεργάζονται με τους συνεταιρισμούς.
Η αγροτιά σε κρίση
Καυστικός είναι ο ο πρώην διευθυντής της ΕΑΣ Ροδόπης και συνεταιριστής Νίκος Σαλπιγγίδης. Ο αγρότης που βάζει κριθάρι και στάρι στη Ροδόπη σήμερα έχει 50 ευρώ κόστος ανά στρέμμα. Αυτοί που έχουν το χρήμα καθορίζουν και τις τιμές. Το κριθάρι έπεσε στα 18 λεπτά και μόλις τελειώσει το αλώνισμα θα πάει στα 29 λεπτά. Οι κτηνοτρόφοι κάνουν έξι μήνες να πληρωθούν το γάλα από τους εμπόρους και εδώ φαίνεται η ανάγκη μιας ισχυρής τράπεζας δημόσιου χαρακτήρα που θα εγγυάται τα χρήματα του αγρότη. Όπως επίσης χρειάζονται και δυνατοί συνεταιρισμοί. Αλλά τόσο οι αγροτικοί σύλλογοι όσο και οι ενώσεις διαλύθηκαν και οι παράγοντες ουσιαστικά αδιαφορούν. Ο αγρότης σήμερα είναι σκόρπιος, χαμένος και εγκαταλελειμμένος. Όταν η επιδότηση είναι 6 ευρώ, τα κόστη 50 ευρώ ή και 54 ευρώ και οι τιμές συνέχεια πέφτουν, τσακίζεται ο μικρός και μεσαίος αγρότης και ευνοούνται οι κάτοχοι των μεγάλων εκτάσεων. Αυτό γίνεται σήμερα μας λέει ο συνομιλητής μας. Υπάρχει ποιοτική παρακμή.
Αυτή η γη μπορεί να θρέψει τον πληθυσμό
Κανείς από τους συνομιλητές μας δεν επαίνεσε την κυβέρνηση. Όλοι όμως επιμένουν ότι αν υπάρχει σχέδιο και δουλειά, αυτή η γη είτε της Ροδόπης, είτε συνολικά της χώρας, μπορεί να θρέψει τον πληθυσμό. Και αυτό είναι που μας τόνισαν. Άρα, μια ενδεχόμενη κυβέρνηση της Αριστεράς έχει μπροστά της ένα δύσκολο έργο, το οποίο έχει όμως προοπτική. Η αναγέννηση του πρωτογενούς τομέα είναι θέμα επιβίωσης του λαού. Τόσο απλά.
