«Η δουλειά μας ήταν το ρούχο μας, το φοράγαμε και από τη στιγμή που απολυθήκαμε βιώσαμε την απόλυτη απογύμνωση» είναι τα λόγια της Δήμητρας Παναγοπούλου. Καθισμένη σε ένα γραφείο του τρίτου ορόφου στο Ραδιομέγαρο της ΕΡΤ μιλά χωρίς να με κοιτάζει. Το βλέμμα της προσπαθεί να αποφύγει το δικό μου. «Με έκαναν να ντρέπομαι, νιώθω σαν να με έχουν βιάσει» συνεχίζει καθώς πληκτρολογεί στον υπολογιστή το δελτίο ειδήσεων που θα εκφωνηθεί σε λίγα λεπτά από τη συχνότητα των 105,8. Δημοσιογράφος στην Ελληνική Ραδιοφωνία από το 1988, αρνείται να δεχτεί τον εργασιακό αφανισμό της και μαζί με εκατοντάδες συναδέλφους παραμένει στο κτήριο της Αγίας Παρασκευής.
Στο διπλανό στούντιο, η Σταματία Σούλτη μαζί με ηχολήπτες και τεχνικούς κρατάνε ζωντανό το σήμα του ραδιοφώνου μέσω του Διαδικτύου. Ηχολήπτρια η ίδια, μιλάει με ενθουσιασμό για το πείραμα αυτοδιαχείρισης της ΕΡΤ σε τηλεόραση και ραδιόφωνο. Μέσω των fm στέλνει ένα μεγάλο ευχαριστώ στους συναδέλφους της από το "Κόκκινο" και τον Flash που την τελευταία εβδομάδα πρόσφεραν και αυτοί τις δυνάμεις τους για να μην σιγήσει το δημόσιο ραδιόφωνο. Η Μαργαρίτα Κοσμά μπαίνει στην κουβέντα μας, ηχολήπτρια και αυτή, ανεβάζει τους τόνους, «το διάγγελμα Κεδίκογλου φωτογράφισε τον ίδιο του τον εαυτό και όχι εμάς» λέει οργισμένη. Μια οργή που δεν λέει να καταλαγιάσει στην Αγία Παρασκευή και φουντώνει στην κάθε ευκαιρία. Η Σταματία και η Μαργαρίτα μιλούν σχεδόν με μια φωνή. Οργισμένες και θυμωμένες «με τη χυδαιότητα που αντιμετωπίστηκαν χιλιάδες εργαζόμενοι», μιλάνε για το «ξεβράκωμα» των δήθεν σωτήρων της χώρας. «Στον κοινωνικό αυτοματισμό της κυβέρνησης, εμείς απαντήσαμε αυτόματα με συναδελφικό αυτοματισμό» λέει με περηφάνια η Μαργαρίτα μετρώντας έναν προς έναν τους εργαζόμενους στα ραδιόφωνα της ΕΡΑ που όλες αυτές τις μέρες δεν έλειψαν ούτε στιγμή από τα πόστα τους. «Με συμπαραστάτες τους πολίτες που στέκονταν με τις ώρες στο προαύλιο και τα χιλιάδες τηλεφωνήματα από τις τέσσερις γωνιές της χώρας που δεχόμασταν βρήκαμε τη δύναμη να κρατήσουμε την ΕΡΑ ζωντανή και μέσα από τις συχνότητές της να ζητήσουμε μια μεγάλη συγνώμη για όσα δεν δώσαμε στο κοινό τα προηγούμενα χρόνια» είναι τα λόγια της Μαργαρίτας πριν φύγει για τη συνέλευση των εργαζομένων.
Φοβάμαι...
«Για μας δεν άλλαξε τίποτα, δουλεύουμε κανονικά όλες αυτές τις μέρες» λέει ο εικονολήπτης Γιάννης Πολυχρονόπουλος, που μετά από 27 χρόνια δουλειάς κάποιοι τον σπρώχνουν στην ανεργία. «Φοβάμαι να αντιμετωπίσω τη ζωή με μια σύζυγο απλήρωτη εδώ και 11 μήνες κι ένα στεγαστικό δάνειο να τρέχει» είναι τα λόγια που με δυσκολία καταφέρνει να αρθρώσει. Στο πλευρό του ο Κώστας Πιερόπουλος, ένας ακόμη οπερατέρ της Δημόσιας Τηλεόρασης, με τον οποίον έχουμε στο παρελθόν μοιραστεί στιγμές αγωνίας και φόβου σε επικίνδυνες γωνιές του πλανήτη. Με τον Κώστα μάς έχουν ενώσει πολλά, τόσα που δυσκολεύομαι να τον αντιμετωπίσω ως έναν απολυμένο που δίνει συνέντευξη. Δεν χρειάζεται να τον ρωτήσω. Ξέρω πως την περασμένη Τρίτη ένας υπουργός διέλυσε και πέταξε στα σκουπίδια μια οικογένεια με υποχρεώσεις και ένα άνεργο παιδί. Το μόνο που τολμώ να τον ρωτήσω είναι τα συναισθήματα που βίωσε μετά την ανακοίνωση της απόφασης του ΣτΕ. Χαμογελάει με θλίψη και λέει: «η ελπίδα και ο ενθουσιασμός που έδωσε το πρώτο άκουσμα της είδησης εξανεμίσθηκαν μόλις αποκωδικοποιήθηκαν οι αστερίσκοι της απόφασης, μόλις συνειδητοποιήσαμε το πούλημα».
Κανονικά οι βάρδιες
Οι βάρδιες τρέχουν κανονικά, από το ραδιόφωνο στην τηλεόραση, από τα στούντιο στα μοντάζ. Κάμερες, φώτα, μακιγιάζ, οι απόντες μετρημένοι στα δάχτυλα. Τα κορίτσια στο μακιγιάζ μιλούν και τα χέρια συνεχίζουν να δουλεύουν. «Η ιστορία αυτή δεν αφορά μόνο εμάς, εμείς είμαστε μόνο η αρχή» λέει η Νάσια καθώς βάζει τις τελευταίες πινελιές στο πρόσωπο της παρουσιάστριας. «Αυτοί που τα πήρανε έφυγαν και αυτοί που έμειναν θα πληρώσουν τον λογαριασμό» συμπληρώνει η συνάδελφός της, θυμωμένη με τον «ξαφνικό θάνατο 2.656 ψυχών». Οι φωνές από τον διάδρομο διακόπτουν την συζήτηση. Η ώρα πλησιάζει για το δελτίο. Παρακολουθείς τον κόσμο να τρέχει με αντίπαλο τον τηλεοπτικό χρόνο και απορείς αν έχεις μπροστά σου απολυμένους ή εργαζόμενους. «Αυτές τις μέρες ένιωσα μια παράξενη απελευθέρωση, ένιωσα μια πρωτόγνωρη δημιουργικότητα» λέει ο Αλέξανδρος Παπαλεβιζόπουλος καθώς μοντάρει το βίντεο με τις δηλώσεις Βενιζέλου, Κουβέλη. Μετά από έντεκα χρόνια δουλειάς ως μοντέρ, παραδέχεται πως μαζί με τη φρίκη της ανεργίας βρέθηκε ξαφνικά αντιμέτωπος με μια ξεχωριστή πρόκληση. «Είδα τους μέχρι χθες κουμπωμένους ρεπόρτερ να ξεφεύγουν από τη μεζούρα των κομματικών ποσοστών» συνεχίζει ο Αλέξανδρος, που μέσα από τις μαύρες οθόνες είδε ξαφνικά το χρώμα του μέλλοντος που κάποιοι άλλοι «μόνταραν» γι αυτόν.
Απολύθηκα από αστυνομικό!
Ο Νίκος Καπόγλης, πειραϊκός συντάκτης στην τηλεόραση της ΝΕΤ, προτιμά να ξεκινήσει την κουβέντας μας με «ναυτικούς όρους». Χρόνια στο ρεπορτάζ του μεγάλου λιμανιού, παρομοιάζει τη δημόσια τηλεόραση με λιμάνι της ενημέρωσης. «Όποιος έχει παρατηρήσει, θα έχει προσέξει πως όταν η επικαιρότητα φουρτούνιαζε, οι τηλεθεατές σαν καράβια έπιαναν λιμάνι στην ΕΡΤ. Σε όλα τα μεγάλα γεγονότα, το τηλεοπτικό κοινό στρεφόταν στις δημόσιες συχνότητες» απαντά σε όσους προσπάθησαν να απαξιώσουν τη διείσδυση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στους πίνακες τηλεθέασης και απαριθμεί τις πρωτιές της ΝΕΤ σε όλα τα μεγάλα γεγονότα. Ο Νίκος ανάβει τσιγάρο και προσπαθεί να κρατήσει την ψυχραιμία του καθώς διηγείται το σοκ της 11ης Ιουνίου. «Ήταν μεσημέρι και μόλις είχα επιστρέψει από τον Πειραιά. Στο χέρι κρατούσα μια κασέτα με δηλώσεις του Μουσουρούλη. Το κτήριο της Μουρούζη ήταν κυκλωμένο από ΜΑΤ. Όταν πήγα να ανέβω τα σκαλιά για να στείλω τις δηλώσεις στην Αγία Παρασκευή, ένας κρανοφόρος με έσπρωξε λέγοντάς μου δρόμο, έχεις απολυθεί. Απολύθηκα από έναν αστυνομικό». Στο διπλανό γραφείο κάθεται ο Προκόπης Αγγελόπουλος, συμβασιούχος δημοσιογράφος που είδε την πόρτα της εξόδου από την ΕΡΤ τον Φεβρουάριο. Ακούει κι αυτός τη διήγηση του Νίκου και εξοργίζεται. «Το μαύρο στις οθόνες ήταν τα τανκς του 2013» λέει καθώς από την πρώτη στιγμή βρέθηκε στο πλευρό των συναδέλφων του. Μιλάει για «τρομοκρατική πράξη» της κυβέρνησης και ερμηνεύοντας το «διάγγελμα» Κεδίκογλου θεωρεί πως η κυβέρνηση με τον πλέον κυνικό τρόπο μάς είπε «είμαστε εδώ, είμαστε παντοδύναμοι και δεν έχουμε και πολλή δημοκρατία». Μιλούν με πάθος για τις απεργίες και τους αγώνες των τελευταίων μηνών και εξηγούν το σχέδιο κατασυκοφάντησης των κινητοποιήσεών τους από την κυβερνητική προπαγάνδα. «Μας κατηγορούν πως με τις απεργίες εμείς ήμασταν αυτοί που κλείσαμε την ΕΡΤ, αυτοί που μας έφαγαν υπερωρίες και μεροκάματα» λέει ο Νίκος και ο Προκόπης συμπληρώνει πως «πρώτα ισοπέδωσαν κάθε μορφή δικαιώματος και μετά μας είπαν ιερές αγελάδες». Η οργή των πρώτων ωρών σύντομα μετατράπηκε σε συσπείρωση. Τα συναισθήματα συνεχώς εναλλάσσονται στο εσωτερικό του πολύβουου κτηρίου. Οι συζητήσεις από τις λαϊκές συνελεύσεις συνεχίζονται στο προαύλιο της ΕΡΤ από αυτούς που επιμένουν στο πείραμα μιας διαφορετικής δημόσιας τηλεόρασης. «Δεν μπορούμε πλέον να επιστρέψουμε στην εικόνα που βγάζαμε προς τα έξω πριν το λουκέτο. Αν γυρίσουμε σε αυτή την ΕΡΤ, θα έχουμε οι ίδιοι ακυρώσει όσα κάναμε αυτές τις μέρες» λέει ο Νίκος Καπόγλης και συμπληρώνει: «μας έδωσαν άθελά τους μια μοναδική ευκαιρία να φτιάξουμε οι ίδιοι την ΕΡΤ που ονειρευόμαστε, την ΕΡΤ που αξίζουν οι πολίτες». Ο Προκόπης Αγγελόπουλος παίρνει τη σκυτάλη και συνεχίζει: «άνοιξαν οι συχνότητες σε όλους αυτούς που έπεσαν θύματα της κυβερνητικής βαρβαρότητας και ήταν φιμωμένοι από τα ΜΜΕ».
Πέταξαν στα σκουπίδια τη χορωδία που έφτιαξε ο Χατζιδάκις
Από το βάθος του διαδρόμου ένα βιολοντσέλο ντύνει με τις νότες του τη συζήτηση που φουντώνει στην αίθουσα σύνταξης των ειδήσεων. Εγκαταλείπω τους συναδέλφους και βαδίζω προς το στούντιο της Συμφωνικής Ορχήστρας. Ο Βασίλης Λύκος ακουμπά για λίγο κάτω το δοξάρι και μου δείχνει ένα πακέτο τσιγάρα. «Τόσο αξίζαμε» λέει με θλίψη και συνεχίζει: «μας αποκαθήλωσαν για 4 ευρώ, όσο αξίζει ένα πακέτο τσιγάρα». Τόσο κοστολόγησε τον πολιτισμό ο Σίμος Κεδίκογλου και έσβησε με μια μονοκοντυλιά μια ιστορία που ξεκινά από το 1938, χρονιά που ιδρύθηκε η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ. Με τον ίδιο κυνισμό πέταξε στα σκουπίδια τη Χορωδία που έστησε το 1977 ο Μάνος Χατζιδάκις και την Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής που μετρά 59 χρόνια προσφοράς στην πολιτιστική ζωή του τόπου. «Μέσα από το πιο μαύρο κομμάτι της ιστορίας της ΕΡΤ, είδαμε να γεννιέται η δικαίωση της προσφοράς μας» λέει ο Βασίλης και θυμάται με συγκίνηση την ευλάβεια με την οποία το κοινό που συγκεντρώθηκε πριν λίγα βράδια έξω από το Ραδιομέγαρο παρακολούθησε το Ρέκβιεμ των Μουσικών Συνόλων της ΕΡΤ. Μια συναυλία που μεταδόθηκε μέσω Διαδικτύου και την παρακολούθησαν άνθρωποι που ώς εκείνο το βράδυ δεν είχαν την παραμικρή σχέση με την κλασική μουσική, αλλά έβλεπαν ένα ζωντανό κομμάτι του πολιτισμού της χώρας να αντιστέκεται με νότες στο μαύρο της βαρβαρότητας και του εκχυδαϊσμού.
