Ανησυχία επικρατεί στους κατοίκους της Κυψέλης για τις ρηγματώσεις που έχουν παρατηρηθεί σε δεκάδες κτίρια, μετά τις εργασίες κατασκευής της Γραμμής 4 του Μετρό.
Υπενθυμίζεται ότι οι καταγγελίες των κατοίκων προκάλεσαν την παρέμβαση εισαγγελέα, με τον προϊστάμενο της εισαγγελίας Πρωτοδικών να διατάσσει κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση προκειμένου να διαπιστωθεί εάν προκύπτει επικινδυνότητα από τις εργασίες που εκτελούνται καθώς και αν προκύπτει διάπραξη αξιόποινων πράξεων ώστε να αποδοθούν ποινικές ευθύνες, ενώ το θέμα συζητήθηκε στο δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων.
Τι λένε ειδικοί - «Τα φαινόμενα των καθιζήσεων πολλές φορές δεν είναι άμεσα»
Οι ειδικοί εξηγούν ότι απαιτούνται ενόργανες μέθοδοι και βάθος χρόνου για την εκτίμηση της έκτασης των προβλημάτων, καθώς οι καθιζήσεις δεν είναι πάντα άμεσες. «Απ’ ό,τι φαίνεται, προς στιγμήν δεν είναι τόσο πολύ σοβαρά. Αλλά δεν μπορεί κανείς όμως να αποτιμήσει απλώς με έναν οπτικό έλεγχο το τι ακριβώς έχει συμβεί στα κτίρια, αλλά και το τι μπορεί να συμβεί στα κτίρια, διότι ενδεχομένως το φαινόμενο αυτό δεν έχει σταματήσει», είπε στο Mega ο καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών Κώστας Σπυράκος και συμπλήρωσε:
«Πάντως το μετρό, πριν κάνει κάποια εργασία, ορίζει μία περιοχή κοντά στην περιοχή που θα γίνουν οι εργασίες, που θα διέλθει ο μετροπόντικας ή θα γίνει κάποιος σταθμός, που είναι μία περιοχή ελέγχου. Και σε αυτή την περιοχή λοιπόν, βλέπει ποια είναι η κατάσταση των κατασκευών» πρόσθεσε. «Πολλές φορές μπαίνει και μέσα, παίρνει φωτογραφίες, να ξέρει ακριβώς ποια είναι η κατάσταση πριν αρχίσουν οι εργασίες. Τοποθετεί όργανα έτσι ώστε να ξέρει ποιες είναι οι μετακινήσεις του εδάφους και των κτιρίων, όσο πλησιάζει ο μετροπόντικας. Αυτό είναι μία στάνταρ διαδικασία, από την οποία θα ανίχνευσαν ότι όντως υπάρχουν κάποια προβλήματα».
«Τώρα, το μέγεθος των προβλημάτων αυτών θα πρέπει να εξεταστεί και με ενόργανες μεθόδους, και θα πρέπει να εξεταστεί και σε ένα βάθος χρόνου, διότι τα φαινόμενα των καθιζήσεων πολλές φορές δεν είναι άμεσα, αλλά κρατούν ένα χρονικό διάστημα. Αυτό το οποίο είναι πάρα πολύ σημαντικό είναι το εξής, ότι τα στοιχεία που έχει το μετρό όσον αφορά τις καθιζήσεις που έχουν λάβει χώρα στην περιοχή, θα πρέπει να δοθούν στους μελετητές, για να μπορέσουν να υπολογίσουν ακριβώς ποια είναι η στατική κατάσταση των κτιρίων, διότι τα κτίρια αυτά, έστω κι αν τύχει να μην έχουν κάποιες ρωγμές, έχουν επηρεαστεί» ανέφερε ακόμα.
Παρά τις αυτοψίες της υπηρεσίας δόμησης, το φαινόμενο είναι σε εξέλιξη, και παρόλο που τα κτίρια δεν έχουν κριθεί ακατάλληλα, υπάρχει ανησυχία. «Οι κάτοικοι εντόπισαν ρωγμές στα σπίτια. Ξαφνικά, οργανώθηκαν μεταξύ τους, διαπίστωσαν ζημιές και έτσι προέκυψαν τα 200 περίπου διαμερίσματα, που είναι περίπου 10-15 κτίρια. Οπότε τώρα, τέθηκε σε μας στο δημοτικό συμβούλιο επίσημα, δεν μπορούμε να μην αναδείξουμε το θέμα, και συζητήθηκε χθες», είπε ο Πάρις Χαρλαύτης, αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών, Δημοτικής Περιουσίας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. «Έχει κάνει αυτοψία και το τμήμα ελέγχου κατασκευών της υπηρεσίας δόμησης του δήμου Αθηναίων. Το φαινόμενο είναι σε εξέλιξη, με αποτέλεσμα τα κτίρια να μην έχουν βγει σε αχρηστία. Η απόφαση που πήραμε και χθες, είναι να κάνουμε μια συνάντηση και με τον διευθύνοντα σύμβουλο, έχει σήμερα ο δήμαρχος 12:00 ώρα συνάντηση και να εμπλέξουμε και τους δημόσιους φορείς που είναι αρμόδιοι, όπως ο ΟΑΣΠ και το υπουργείο Μεταφορών, προκειμένου να δούμε τελικά το φαινόμενο τι ακριβώς συμβαίνει. Γιατί πρέπει οι άνθρωποι να καλυφθούν» ανέφερε.
Από πλευράς της Πολιτικός Μηχανικός, Έλενα Χατζηνικολάου μιλώντας στο Action24 σημείωσε πως στην περίπτωση διάνοιξης υπόγειων σηράγγων ασκείται μία πίεση στο έδαφος. Στην περιοχή της Κυψέλης και ευρύτερα στην Αθήνα έχουμε ένα πέτρωμα, τον λεγόμενο αθηναϊκό σχιστόλιθο, που παρουσιάζει κάποιο βαθμό αποσάθρωσης και ασυνεχειών, σε μεγάλα βέβαια έργα (...) Σίγουρα έχουν υπολογιστεί αυτές οι ιδιαιτερότητες (...) Εμείς αυτή τη στιγμή μπορούμε να κάνουμε κάποιες πρώτες εκτιμήσεις, βλέποντας τη γεωμετρία των ρωγμών, δηλαδή αν είναι κάθετες, οριζόντιες ή διαγώνιες. Οπότε από εκεί προκύπτει ένα πρώτο συμπέρασμα ότι το έδαφος έχει υποχωρήσει σε κάποια σημεία. Και αυτό είναι το αντικείμενο διερεύνησης στην ουσία».
«Μία κατασκευή για να καταρρεύσει όπως τα Πετράλωνα, πρέπει στην ουσία να συντελεστούν παράλληλα διάφορα πράγματα που θα οδηγήσουν σε αστοχία» ανέφερε ακόμα απαντώντας σε σχετική ερώτηση. «Επειδή έχουμε κατασκευές στην Κυψέλη, της δεκαετίας 60 και 70 έχουμε θεμελιώσεις σχετικά επιφανειακές, έστω και μία ελάχιστη υποχώρηση εδάφους κάτω από ένα θεμέλιο αυτής της δεκαετίας μπορεί να ενεργοποιήσει μία εδαφική χαλάρωση» συμπλήρωσε, προσθέτοντας, μεταξύ άλλων ότι «κατά συνέπεια μία εδαφική καθίζηση, η οποία προκαλεί ρωγμές» και πως «σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να πούμε τώρα το τι φταίει ακριβώς, γιατί θα σας πω κάτι, μπορεί ένα συνδυασμός εδαφικής καθίζησης και κατασκευαστικής γήρανσης των κτίριων. Γι’ αυτό είναι παρακινδυνευμένο να εξάγουμε ένα συμπέρασμα αυτή τη στιγμή».
Ο Παναγιώτης Καρύδης, ομότιμος καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών, μιλώντας στην ΕΡΤ σημείωσε ότι «έχει γίνει καθίζηση του εδάφους». «Το φαινόμενο αυτό είναι χειρότερο από σεισμό, καθώς ο σεισμός επηρεάζει μόνο το κτήριο. Εδώ όμως, μιλάμε για ένα φαινόμενο το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη», είπε ο κ. Καρύδης. Πρόσθεσε ότι «πρέπει να περιμένουμε να ολοκληρωθεί η εξέλιξη του φαινομένου. Μην τρέξουμε να κλείσουμε τις ρωγμές και μετά από μια βδομάδα εμφανιστούν ξανά. Στην περιοχή αυτή υπάρχουν πολλά ρέματα τα οποία ήδη έχουν μπαζωθεί όπως είναι η Φωκίωνος Νέγρη, η Ευελπίδων που κατέβαζαν παλιότερα νερά από τα Τουρκοβούνια. Οι πολυκατοικίες, το ότι είναι καταπονημένες, οφείλεται και στο μαλακό έδαφος και στον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα όπως και στους διάφορους σεισμούς».
Η ανάρτηση του Γ. Παπαδόπουλου - «Οι ρωγμές και άλλες αστοχίες ενδεχομένως έχουν απομειώσει την αντισεισμική αντοχή»
Ο σεισμολόγος Γεράσιμος Παπαδόπουλος σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανέφερε ότι «οι φόβοι κατοίκων για τις πολυκατοικίες στην Κυψέλη αναδεικνύεται σε σημαντικό θέμα». «Συνομιλώντας και με μηχανικούς κάνω ορισμένες σκέψεις.
1. Οι κάτοικοι αναφέρουν ότι εκτός από ρωγμές και άλλες αστοχίες στα διαμερίσματα σφήνωσαν πόρτες και παράθυρα. Αν αυτό συμβαίνει, τότε τα συγκεκριμένα κτίρια έχουν υποστεί παραμόρφωση, δηλαδή αλλαγή σχήματος, πιθανότατα εξαιτίας μεταβολών στη στάθμη του εδάφους θεμελίωσης, π.χ. καθίζηση ή άνοδο.
2. Οι ρωγμές και άλλες αστοχίες ενδεχομένως έχουν απομειώσει την αντισεισμική αντοχή που θα είχαν τα κτίρια αν δεν είχαν υποστεί αυτές τις φθορές.
3. Επιβάλλεται άμεσος και επίσημος έλεγχος με πρώτο και κύριο στόχο την προστασία της ζωής. Το κράτος έχει ήδη συγκροτημένες τεχνικές επιτροπές ειδικών μηχανικών για τον προσεισμικό έλεγχο των δημόσιων κτιρίων. Με απόφαση του Υπουργείου Πολιτικής Προστασίας, μετά από συνεννόηση με το ΤΕΕ, είναι δυνατόν ορισμένες από τις επιτροπές να επιθεωρήσουν άμεσα τις συγκεκριμένες πολυκατοικίες, να εφαρμόσουν τα γνωστά πρωτόκολλα ελέγχου και να διαπιστώσουν τόσο τη στατική τους επάρκεια όσο και την τυχόν επικινδυνότητα των άλλων φθορών.
Το κράτος πρέπει να είναι ευαίσθητο, ευέλικτο και αποτελεσματικό όταν υπάρχει κίνδυνος για την ανθρώπινη ζωή. Οι πολίτες πρέπει να είναι ενήμεροι και διεκδικητικοί» πρόσθεσε.
Ανήσυχοι οι κάτοικοι - «Τα παράθυρα έχουν σφηνώσει από την πρώτη μέρα που πέρασε ο Μετροπόντικας»
Κάτοικος και ιδιοκτήτρια διώροφης κατοικίας στην Κυψέλη που εμφάνισε ρωγμές, σημείωσε στην ΕΡΤ ότι «εδώ και 100 χρόνια η κατοικία παραμένει αγέρωχη σε σεισμούς και σε οποιοδήποτε φυσικό φαινόμενο, αλλά όχι στην ανθρώπινη παρέμβαση». Επισήμανε, ότι κατά την εταιρεία Άβαξ, θεωρείται «ατυχής» κάτοικος της Κυψέλης. «Έχουμε φτάσει στο σημείο να έχουμε πάρα πολλές ζημιές και το εσωτερικό του σπιτιού έχει αντίστοιχες ρωγμές με αυτές στο εξωτερικό μέρος. Τα παράθυρα έχουν σφηνώσει από την πρώτη μέρα που πέρασε ο Μετροπόντικας».
«Τα αιτήματά μας είναι νέες γεωτεχνικές μελέτες, να μας ανακοινωθούν τα αποτελέσματα των μέχρι τώρα μελετών, να γίνουν στατικές μελέτες των κτιρίων που έχουν εμφανίσει ζημιές, να αποζημιωθούμε και να γίνει πλήρης αποκατάσταση των ζημιών», πρόσθεσε.
Μιλώντας στο Orange Press Agency, ο Βασίλειος Πισσάνος, ιδιοκτήτης διαμερίσματος ανέφερε ότι «τρεις φορές ζητήσαμε τις μετρήσεις και μας τις αρνήθηκαν» είπε προσθέτοντας ότι «τον Μάρτη του '26, κατά το πέρασμα του μετροπόντικα κάτω από την πολυκατοικία μας, διαπιστώσαμε πάρα πολλές φθορές σε όλη σχεδόν την πολυκατοικία και στα διαμερίσματα και στους κοινόχρηστους χώρους». Από εκείνη τη στιγμή, ξεκίνησε ένας δικαστικός και γραφειοκρατικός γολγοθάς για να αποκτήσουν πρόσβαση στα δεδομένα που αφορούν την ασφάλεια των σπιτιών τους. Όπως κατλήγγειλε ο ίδιος «εμείς επανειλημμένα με email ζητούσαμε τα στοιχεία των μετρήσεων για να δούμε τη στατικότητα του κτιρίου, εάν είναι ασφαλές το κτίριό μας μετά το πέρασμα του μετροπόντικα. Δεν δοθήκανε ποτέ. Γραπτώς μας απαντάγανε ότι πρόκειται για κάποια γεωλογικά φαινόμενα, χωρίς να μας δίνουν τα στοιχεία. Έχουμε στείλει ήδη τρία email. Η απάντησή τους είναι η ίδια, ότι είναι γεωλογικά τα φαινόμενα και δεν μπορούμε να σας δώσουμε τις μετρήσεις. Ζητήσαμε, αφού δεν θέλετε να μας τις δώσετε, να τις δούμε. Ούτε αυτό δεχτήκανε».
«Εμείς ζούμε αυτή τη στιγμή σε έναν τρόμο, να το πω έτσι. Δεν θέλω να είμαι τόσο πολύ τραγικός, αλλά αυτή είναι μια πραγματικότητα. Ζούμε στην αβεβαιότητα», πρόσθεσε κ. Πισσάνος. «Είναι πλέον ψυχολογικό το ζήτημα. Υπάρχει φόβος. Στις πολυκατοικίες ζουν παιδιά, οικογένειες, μεγάλης ηλικίας άνθρωποι που δεν ξέρουν, αύριο απλώς τι τους ξημερώνει. Δεν είναι ωραίο πράγμα να ξυπνάς κάθε πρωί και να βλέπεις ρωγμές στους τοίχους και στα πλακάκια» συμπλήρωσε. «Όταν εγώ δεν ξέρω επίσημα και γραπτώς ότι η πολυκατοικία μου δεν έχει θέμα, καταλαβαίνετε ότι ο φόβος γίνεται επί δύο» ανέφερε ακόμα.
«Έχουν ανοίξει οι τοίχοι πέντε εκατοστά, έξι εκατοστά. Αυτό για να φτιαχτεί δεν είναι ότι το στοκάρουμε και το βάφουμε. Πρέπει να ξεστρωθεί όλος ο τοίχος, να μπουν ειδικά πλέγματα μέσα. Υπάρχουν διαμερίσματα που έχουν υποστεί πολλές ζημιές, σε πόρτες, σε παράθυρα, σε τοίχους, σε πλακάκια. Όλα αυτά είναι ζητήματα τα οποία πρέπει να αναλάβει η Κοινοπραξία» υπογράμμισε ο κ. Πισσάνος, προσθέτοντας: «Δεν θα μπει κανένας στο σπίτι μας, σε κανέναν, εάν δεν έχουμε επίσημα και γραπτώς τα στοιχεία των μετρήσεων όσον αφορά τη στατικότητα των κτιρίων, των πολυκατοικιών, που στον αριθμό στη γύρω περιοχή είναι είκοσι. [...] Δεν μπορούμε να βάλουμε κάποιον στο σπίτι μας αν δεν ξέρουμε ότι το κτίριό μας δεν έχει θέμα στατικότητας. Αυτό ζητάμε. Δεν ζητάμε τίποτα παράλογο».
Καταλήγοντας, ο κ. Πισσάνος εξέφρασε την εύλογη απορία του για τη στάση της εταιρείας, καθώς η εξαγωγή των συγκεκριμένων δεδομένων είναι τεχνικά ζήτημα ελάχιστων λεπτών: «Αυτά τα συστήματα και οι μετρήσεις μπαίνουν σε συστήματα πλέον ERP και συστήματα λογισμικών που έχουν οι μεγάλες εταιρείες και αυτά μπορούν να δοθούν μέσα σε μία μέρα, τα οποία δεν μας τα δίνουν».
Με δαπάνες της αναδόχου κοινοπραξίας η αποκατάσταση των βλαβών, λέει ο Ταχιάος
Ότι οι βλάβες που έχουν παρατηρηθεί σε κτίρια της Κυψέλης από τα έργα του μετρό θα αποκατασταθούν με δαπάνες της αναδόχου κοινοπραξίας, είπε σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος, προσθέτοντας ότι βάσει των αυτοψιών που έχουν πραγματοποιήσει οι μηχανικοί της Ελληνικό Μετρό και της αναδόχου κοινοπραξίας, δεν υπάρχει ζήτημα στατικής επάρκειας των κτιρίων. Από εκεί και πέρα, οι βλάβες που έχουν παρατηρηθεί φαίνεται ότι είναι απολύτως αναστρέψιμες και βεβαίως, αποτελεί συμβατική υποχρέωση του αναδόχου να τις αποκαταστήσει με δικές του δαπάνες, είπε ο Νίκος Ταχιάος
Και πρόσθεσε, μεταξύ άλλων, ότι το υπουργείο υποδομών και Μεταφορών έχει δώσει οδηγία στην Ελληνικό Μετρό να εξαντλήσει όλα τα μέσα ώστε οι πολίτες που έχουν επηρεαστεί να είναι σίγουροι ότι κατοικούν ή εργάζονται σε ασφαλή κτίρια. Ο ίδιος είπε ακόμη ότι κι ο ίδιος αν έβλεπε μια ρωγμή στο σπίτι του θα ανησυχούσε και θα διαμαρτύρονταν.

